BƯỚC NGOẶT CỦA CHỦ NGHĨA DÂN TỘC NHẬT BẢN

Bài dịch của Quan Bảo

Bài viết của GS Joseph Nye thuộc Harvard University, ông là cha đẻ của lý thuyết quyền lực mềm.

Bài viết gốc: Japan’s Nationalist Turn

Trong các tin tức gần đây của Nhật Bản về việc tranh chấp với Trung Quốc hơn sáu cây số vuông các đảo cằn cỗi ở Biển Đông Trung Quốc mà Nhật Bản gọi là quần đảo Senkaku và Trung Quốc gọi là quần đảo Điếu Ngư. Cả hai đều tuyên bố chủ quyền từ cuối thế kỹ 19,  nhưng gần đây bùng lên, dẫn tới những cuộc biểu tình lan rộng kháng Nhật tại Trung Quốc, bắt đầu vào tháng Chín khi Chính phủ Nhật Bản đã mua ba trong số các hòn đảo nhỏ từ chủ sở hữu tư nhân của một người Nhật.

Thủ tướng Yoshihiko Noda đã nói rằng ông đã quyết định mua những hòn đảo cho chính phủ trung ương. Nhật Bản để ngăn chặn Thống đốc Tokyo Shintaro Ishihara mua chúng bằng tiền của quỹ của thành phố. Ishihara, đã từ chức từ văn phòng để khởi động một đảng chính trị mới, mà nó được biết đến như là một hành động khiêu khích chủ nghĩa dân tộc, và Noda lo ngại việc ông sẽ cố gắng để chiếm các đảo hoặc tìm những cách khác để sử dụng chúng để kích động Trung Quốc và tận dụng các hỗ trợ cộng đồng tại Nhật Bản. Tuy nhiên, quan chức hàng đầu của Trung Quốc, đã không chấp nhận lời giải thích của Noda, và giải thích việc mua như là bằng chứng rằng Nhật Bản đang cố phá vỡ nguyên trạng.

Trong tháng 5 năm 1972, khi Hoa Kỳ trả lại quận Okinawa cho Nhật Bản, việc chuyển giao bao gồm quần đảo Senkaku, Mỹ đã quản lý từ Okinawa. Một vài tháng sau đó, khi Trung Quốc và Nhật Bản bình thường hóa mối ban giao sau Thế chiến II, Thủ tướng Nhật Kakuei Tanaka lúc bấy giờ hỏi Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai về quần đảo Senkaku, và đã được trả lời rằng ưu tiên cho việc bình thường hóa, lùi lại sự tranh chấp, và vấn đề này nên được để lại cho thế hệ tương lai giải quyết.

Vì vậy, cả hai nước đều duy trì tuyên bố chủ quyền của họ. Mặc dù Nhật bản có quyền kiểm soát hành chính, tàu thuyền Trung Quốc thỉnh thoảng vào vùng biển Nhật Bản để khẳng định vị trí pháp lý của họ. Đối với Trung Quốc, Nhật Bản đã đơn phương làm đảo lộn tình hình trong tháng Chín. Ở Bắc Kinh trong thời gian gần đây, các nhà phân tích Trung Quốc nói với tôi rằng họ tin rằng Nhật Bản đang bước vào một thời kỳ của chủ nghĩa dân tộc quân phiệt cánh hữu, và việc mua các hòn đảo là một nỗ lực cố ý để bắt đầu làm xói mòn việc giải quyết hậu Thế chiến II.

Trong khi những lời lẽ Trung Quốc đang quá nóng, chắc chắn có sự thay đổi tư tưởng tại Nhật bản, mặc dù nó sẽ là khó khăn để mô tả tư tưởng này là quân phiệt. Một nhóm lớn các sinh viên tại Đại học Waseda gần đây đã được thăm dò ý kiến về thái độ của họ đối với quân đội. Trong khi một số lượng lớn bày tỏ mong muốn Nhật Bản cải thiện khả năng của mình để bảo vệ chính mình, đại đa số bác bỏ ý tưởng phát triển vũ khí hạt nhân và sự hỗ trợ phụ thuộc vào Hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật tiếp tục. Như một chuyên gia trẻ nói với tôi, "chúng tôi đang quan tâm đến chủ nghĩa bảo thủ, chủ nghĩa dân tộc không quân phiệt. Không ai muốn quay trở lại những năm 1930."

Và, tất nhiên, lực lượng phòng vệ Nhật bản  rất chuyên nghiệp và dưới sự kiểm soát đầy đủ của dân sự. Nhật Bản phải đối mặt với cuộc bầu cử quốc hội trong tương lai gần, chậm nhất là đến Tháng 8 năm 2013, nhưng có lẽ sớm nhất là đầu năm nay. Theo các cuộc thăm dò ý kiến công cộng, người cầm đầu Đảng Dân chủ Nhật Bản lên nắm quyền vào năm 2009, có thể được thay thế bởi Đảng Dân chủ Tự do, có chủ tịch, Shinzo Abe, sẽ trở thành thủ tướng - một vị trí mà ông đã được sắp xếp.

Ông Abe có tiếng như một người theo chủ nghĩa dân tộc, và gần đây đã viếng thăm ngôi đền Yasukuni, một đài tưởng niệm chiến tranh Tokyođang gây tranh cãi ở Trung Quốc và Hàn Quốc. Ngoài ra, Toru Hashimoto, thị trưởng trẻ tuổi của Osaka, thành phố lớn thứ hai của Nhật Bản, đã xây dựng một đảng mới và cũng phát triển một danh tiếng như một người chủ nghĩa  dân tộc.

Chính trị Nhật Bản, có vẻ giống như dấu hiệu của hai thập kỷ chậm tăng trưởng kinh tế, điều này đã dẫn đến các vấn đề tài chính và một thái độ hướng nội nhiều hơn với những người trẻ. Đăng ký du học của học sinh Nhật Bản tại các trường đại học Mỹ đã giảm hơn 50% từ năm 2000 .

  

Ba mươi năm trước đây, Ezra Vogel, giáo sư Harvard, xuất bản quyển sách với tựa: “Nhật Bản như Thủ Lĩnh: Những Bài Học Cho Nước Mỹ”, một quyển sách mừng đón sự thăng tiến bằng sản xuất hàng hóa của Nhật, đưa nước Nhật trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới.

Gân đây, Vogel miêu tả hệ thống chính trị của Nhật là: "một sự hỗn loạn tuyệt đối", qua việc các thủ tướng bị thay thế gần như mỗi năm, và niềm mong đợi của thế hệ trẻ bị hao mòn bởi tình trạng lạm phát kéo dài nhiều năm. Yoichi Funabshi, một cựu tổng biên tập của nhật báo Asahi Shimbun, cũng lo ngại: "Có một khuynh hướng ở Nhật cho là chúng ta hiện chưa sẵn sàng như một đối thủ cạnh trạnh quyết liệt trong thế giới toàn cầu này".

Mặc cho những vấn đề này, Nhật Bản vẫn có những điểm mạnh đáng chú ý. Mặc dù Trung Quốc đã vượt Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cách đây hai năm, Nhật Bản là một xã hội thoải mái với thu nhập bình quân đầu người cao hơn nhiều. Nhật có các trường đại học ấn tượng và một đẳng cấp cao trong giáo dục, các công ty toàn cầu được quản lý tốt, và một đạo đức làm việc hăng say. Đó là một xã hội đã được tái thiết 2 lần trong vòng 200 năm - Minh Trị Duy Tân thế kỷ XIX và sau khi thất bại vào năm 1945. Một số nhà phân tích hy vọng rằng trận động đất năm ngoái, sóng thần, và thảm họa hạt nhân sẽ châm ngòi cho một nỗ lực thứ ba tại quốc gia tái thiết, nhưng điều đó chưa xảy ra.

Nhiều bạn trẻ Nhật Bản đã nói với tôi rằng họ đang "chán ngấy" với tình trạng trì trệ và mất hướng. Khi được hỏi về các xu hướng về chính trị, một số nghị sĩ trẻ (Quốc hội) cho biết họ hy vọng rằng nó có thể tạo ra một tổ chức lại giữa các đảng phái chính trị sẽ dẫn đến một chính phủ ổn định và hiệu quả hơn. Nếu chủ nghĩa dân tộc ôn hòa được khai thác để cải cách chính trị, kết quả có thể  tốt cho Nhật Bản - và cho phần còn lại của thế giới. Nhưng nếu chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản cực đoan hơn sẽ dẫn đến vị trí biểu tượng và chủ nghĩa dân túy giành những lá phiếu ở trong nước lại đưa đến sự đối kháng các nước láng giềng, lúc đó cả Nhật Bản và thế giới sẽ tồi tệ hơn . Những gì sẽ xảy ra trong nền chính trị Nhật Bản trong những tháng tới sẽ ảnh hưởng đến cục diện toàn cầu.

Asia Clinic, 10h 57' ngày thứ Tư, 28/11/2012

HAI CHỨNG TRẺ THƯỜNG MẮC DO CHA MẸ VÀ THẦY THUỐC THIẾU HIỂU BIẾT

Chủ đề liên quan:

+ Chứng cuồng phóng hỏa ở trẻ em

+ Quá trọng 1

+ Quá trọng 2

Có nhiều phụ huynh mang trẻ đến chỗ của tôi khám bệnh thì ít, mà tôi phải tư vấn tâm lý thì nhiều. Hiện nay có một số trường hợp trẻ mắc chứng tâm lý mà các bậc cha mẹ ngày nay chữ nghĩa thì đầy mình, bằng cấp thì chất đầy nóc tủ, nhưng lại không biết nuôi dạy con chỉ bằng cha mẹ của họ ngày xưa nuôi dạy học, dù cha mẹ họ chỉ là nông dân!

Các bác sĩ dinh dưỡng thì chỉ lý thuyết suông, tư vấn cho cha mẹ thế lọ, thế chai, nào thì mà là rằng tháp dinh dưỡng phải có này, có nọ, nào mua thuốc này về uống sẽ kích thích trẻ ăn uống vân vân và vân vân, nhưng trẻ vẫn cứ lười ăn.

Các nhà tâm lý học thì hướng dẫn cha mẹ nào là phải cho trẻ hướng vào cộng đồng tập thể bằng trò chơi sinh hoạt cộng đồng, nào là phải như thế này, như thế nọ , cuối cùng trẻ vẫn cứ tự kỷ mà không ra được những ức chế tâm lý trầm cảm và co vào vỏ sò riêng tư của mình hoặc phản ứng lại bằng cách nổi loạn.

Chính vì thế, hôm nay tớ xin viết những nguyên tắc cơ bản của 2 chứng mà trẻ hiện đại ngày nay thường mắc nhất, nguyên nhân là do cha mẹ học nhiều, nhưng hiểu biết chả bao nhiêu. Ngoài ra do thầy thuốc và nhà tâm lý học cũng chỉ có lý thuyết suông mà chưa một ngày nuôi dạy trẻ đúng như nông dân nuôi dạy trẻ.

TRẺ BIẾNG ĂN

Trẻ ngày nay biếng ăn hơn 90% là nguyên nhân biếng ăn do tâm lý vì những lý do sau đây:

1. Cha mẹ bắt trẻ ăn những gì mà cha mẹ muốn theo lý thuyết của các nhà dinh dưỡng lâm sàng. Trong khi đó, cha mẹ quên một nguyên tắc cơ bản là, mình ăn cái gì thì nên cho trẻ ăn cái đó. Vì ăn riết một món làm sao không ngán được. Thử bắt một phụ huynh ăn thử sáng cháo lươn, chiều cháo cá, mai cháo thịt, mốt cháo đậu xanh chỉ trong 1 tuần xem có khác gì trẻ bị nhục hình trong tù không, thì làm sao trẻ không chán ăn?

2. Ngày xưa ông bà ta nuôi dạy con cái tuy thô sơ, nhưng rất khoa học. Trẻ chỉ có 4 cái làm cho nó khóc: đói, buồn ngủ, bệnh và cần giải quyết những gì tồn đọng sau khi ăn. Ông bà ta biết làm cho trẻ hết đói đúng lúc, nên nuôi trẻ như nuôi gà, 5 năm để 5 đứa vẫn nuôi tốt và khỏe mạnh như Phù Đổng. Sau 6 tháng thì sữa mẹ hết kháng thể, ông bà chuyển cho ăn bột và miệng nhai cơm búng. Trong nước bọt cha mẹ luôn có kháng thể và men tiêu hóa, nên giúp trẻ khỏe mạnh. Cha mẹ ăn gì thì trẻ ăn nấy, món ăn thay đổi liên tục. Trẻ thích thú khi ăn, lấy gì trẻ chán ăn nhỉ?

3. Hậu quả của biếng ăn tâm lý sẽ đẩy trẻ đến suy dinh dưỡng và suy giảm miễn dịch rất dễ mắc bệnh đường hô hấp và còi cọc. Ngoài ra, việc cho ăn thêm những bữa ăn ngoài 3 bữa ăn chính cũng là điều tai hại làm trẻ quá no để có thể nuốt 3 bữa cơm chính cũng là điều làm trẻ chán ăn.

TRẺ BỊ TỰ KỶ VÀ CUỒNG KÍCH ĐỘNG

Trẻ ngày nay tự kỷ vì cũng do cha mẹ bắt trẻ phải làm cái này, học cái kia và chơi cái nọ theo ý cha mẹ, mà không cho trẻ làm, học và chơi theo ý thích trẻ. Tật này là một loại tật gia trưởng, hay nói đúng hơn là định hướng tư duy trẻ theo kiểu đề cương văn hóa của đảng do cụ Trường Chinh viết ra năm 1943. Cuối cùng trẻ không biết nói cùng ai những yêu cầu đòi hỏi của mình. Vì trẻ không có được sức mạnh quyền lực để thể hiện quyền làm người của mình với cha mẹ. Hơn nữa, trẻ đang tuổi học ăn, học nói, học gói, học mở, chưa đủ lời, đủ chữ để lý luận và minh chứng cho cha mẹ hiểu là trẻ đang ở trong một nhà tù tư tưởng mà nhà tù đó chính cha mẹ mình tạo ra cho mình. Thật bi kịch cho những trẻ có cha mẹ như thế.

Hậu quả cuối cùng là, đối với những trẻ sống nội tâm, trẻ sẽ co vào vỏ sò cô đơn của mình để đối phó với những nhu cầu sai lầm của cha mẹ. Rồi kết quả là trẻ mắc chứng tự kỷ. Cha mẹ hết thầy này, thuốc nọ, phương pháp kia nhưng không làm trẻ ra khỏi cái lâu đài đóng kín tâm tư của trẻ.

Một hậu quả thứ hai với trẻ có tâm lý hiếu động là, trẻ sẽ tự tìm phương pháp thoát khỏi những đòi hỏi phi lý của cha mẹ bằng những hành vi có tính nổi loạn. Một trong những hành vi đó là, chứng cuồng phóng hỏa ở trẻ mà tôi đã viết một bài để sửa sai báo chí và các giáo sự tiến sĩ "thông thái" Việt cách đây mấy tháng khi kết luận một cháu gái tự phóng hỏa là có điện sinh học trong người.

Để kết luận cho bài viết dưới dạng kiến thức tâm lý y khoa thường thức này đến cộng đồng, tôi chỉ muốn nhắn gửi đến các bậc phụ huynh một nguyên tắc cơ bản nuôi, dạy con là mình đừng bắt ai ăn uống hay sống, học tập và chiến đấu theo ý mình như khẩu hiệu của đảng cầm quyền bắt dân sống, chiến đấu, học tập theo gương của vĩ nhân. Vì người thường thì không theo được vĩ nhân. Và chắc chắn là trẻ mới ra đời không thể sống và làm theo những yêu cầu người lớn. 

Đừng để hình ảnh cha mẹ trong mắt trẻ là nỗi ám ảnh khủng bố cả tâm tư và hành động. Mà hãy để trẻ thể hiện mình và đưa tay ra dìu dắt trẻ khi trẻ cần.

Asia Clinic, 10h38' ngày thứ Ba, 13/11/2012

TIỀN HẠN CHẾ LÀM SAO DU HỌC MỸ TỰ TÚC (1)

Cách nay vài hôm, có một phụ huynh học sinh đến clinic của mình tham khảo ý kiến. Anh ta chuẩn bị tiền cho con không nhiều, nhưng muốn con du học Mỹ tự túc, vì con anh ta không giỏi đủ để xin học bổng, mà cũng đủ khả năng để học tự túc cả về ngôn ngữ và trình độ. Nên viết bài này dành tặng cho cộng đồng Việt Nam trong nước muốn con mình tỵ nạn giáo dục, mà túi tiền có hạn.

Nhưng dù gì đi nữa thì khi du học cũng phải tính toán rõ ràng. Du học là việc cực nhọc và tốn kém. Học ra phải làm được việc và kiếm được tiền để bù đắp những tốn kém đã bỏ ra. Nếu không thì không nên mơ mộng. Vì phí thời gian, phí công sức và tiền bạc tích cóp một đời phụ huynh lương thiện cần mẫn. Đây là lời khuyên chân thành của người đi trước, có kinh nghiệm muốn tâm sự trước khi vào bài chính.

Thường thì khi du học đại học Mỹ, ai cũng muốn vào 4 year college - trường đại học 4 năm - chứ ít ai quan tâm đến 2 year college - trường cao đẳng cộng đồng 2 năm - nhưng nếu quý phụ huynh chuẩn bị cho con em không nhiều, cỡ khoảng 750 triệu đến 1 tỷ tiền Việt, thì con đường cao đẳng cộng đồng 2 năm, sau đó làm hồ sơ chuyển lên đại học 4 năm cho 2 năm cuối là cách tốt nhất cho con đường này.

Hai năm đầu học cao đẳng cộng đồng chương trình academic training là chương trình khoa học cơ sở chuẩn bị cho cử nhân chuyên ngành ở cao đẳng cộng đồng. Phí ăn ở và học tập khoảng dao động 20.000USD/năm. Vị chi tốn khoảng 40.000USD trong 2 năm đầu. Phần còn lại chi cho 2 năm học chuyên ngành ở đại học 4 năm là tạm ổn.

Nhưng với 3.994 trường cả 2 năm lẫn 4 năm ở nước Mỹ mà College Board đã liệt kê và được công nhận, thì biết chọn trường nào? Đây là một khó khăn cho những ai mới bước vào tìm hiểu giáo dục nước Mỹ, nhưng lại đơn giản cho những ai đã từng trải qua chuyện học hành ở xứ cờ hoa.

Đầu tiên các bạn nên đi từ College Board để tìm sự tương thích của mình những mong muốn: tiểu bang nào mình học? trường loại nhỏ, vừa hay lớn? loại trường dạy cả nam lẫn nữ hay chỉ thuần nam, thuần nữ? Loại trường công hay trường tư? Các bạn chỉ việc tick vào các ô vuông như tôi đã tích trong hình 1 sau đây. Nhưng người viết khuyên nên chọn trường dạy cả nam lẫn nữ là tốt nhất. Vì câu chuyện đồng tính nam hoặc nữ - homosexual - ở các trường chỉ thuần dạy nam hoặc nữ ở các nước phương Tây và Mỹ là chuyện mà sinh viên Việt có thể bị ảnh hưởng đến đời sống, học tập khi xa nhà.

Hình 1: Chọn loại 2 year college công lập, lượng sinh viên theo học mỗi trường khoảng từ 2.000 đến 15.000 và có cả nam lẫn nữ không phân biệt tiểu bang nào.

Sau khi tìm sự tương thích với mình các bạn nhấn vào nút Save Collections nằm ở góc trên bên trái hoặc góc dưới bên trái sau khi rê chuột xuống. Tự động trang College Board sẽ hiện ra kết quả. Như hình minh họa của tôi chọn: trường công, loại dạy cả nam lẫn nữ, loại trường có số lượng sinh viên theo học từ 2.000 đến 12.000 và không phân biệt tiểu bang nào, kết quả cho thấy có 622 trường trong cả nước Mỹ.

Hình 2: Những trường đã chọn ra trong 622 trường 2 year college, chỉ cần nhấp chuột vào từng ô vuông của mỗi trường thì thông tin trường sẽ hiện ra.

Sau khi có kết quả như hình 2, các bạn bắt đầu chọn lựa các tiêu chí về chi phí học hành, tiểu bang muốn học, và trường có chuyên ngành mình theo học. Các bạn chỉ cần nhấp chuột vào mỗi ô vuông có tên trường là mọi thông tin của trường mà bạn muốn tìm hiểu tuy ngắn, nhưng tạm đủ để bạn nắm khái quát nhất trước khi tìm hiểu website riêng của trường. Ví dụ, ở đây ta tìm hiểu trường Arkansas State University - Beebe. Đây là một trường đại học 4 năm công lập thuộc tiểu bang Arkansas, nhưng có dạy cao đẳng cộng đồng và chuyển lên đại học 4 năm ngay tại trường theo chương trình academic training. Xem hình 3 sau:

Hình 3: Trường Community College Beebe của Arkansas State University. Chú ý các mục hàng dọc bên tay trái và nhấp chuột vào để tham khảo sơ khởi trước khi đi vào website của trường xem chi tiết hơn.

Có nhiều điều quan trọng mà cần quan tâm khi khảo sát. Hãy chú ý tất cả các mục hàng dọc bên tay trái: Deadlines: hạn chót nộp hồ sơ nhập học. Chuyên ngành và môi trường học tập: Majors & Learning Enviroment. Đời sống nơi trường đặt trụ sở: Campus Life. Cách nhập học: Applying. Học phí: Paying. Chuyển từ 2 year college lên 4 year college như thế nào: For transfer students. Và quan trọng nhất cũng là cuối cùng là, mục dành cho du học sinh: For International students!

Một vấn đề quan trọng là không nhất thiết phải tìm trường có cả 2 year college và 4 year college trong 1 trường như trường mà tôi ví dụ ở trên là Arkansas State University - Beebe. Bạn có thể tìm một trường cao đẳng cộng đồng nào bất kỳ nhưng vào website xem nó liên kết với trường đại học 4 năm nào sau khi học chương trình 2 năm của nó xong cũng được. Miễn sao nó liên kết với trường 4 năm mà bạn yêu thích là được. Phần còn lại là công lao học tập của bạn để làm sao giáo sư giới thiệu bạn chuyển lên cái trường 4 năm mà bạn yêu thích.

Bài cũng khá dài, tạm thời để các bạn tự tìm hiểu cho rành rọt. Tôi sẽ trở lại phần hai tỷ mỹ hơn về tìm thông tin trên website của trường và tự nộp hồ sơ mà không phải tốn tiền cho các trung tâm cò mồi du học đang hoạt động đầy rẫy ở Việt Nam. Hầu hết họ hiểu biết không hoặc bằng những gì tôi viết ở đây. Nhưng lại là cái nghề kiếm cơm của họ. Song, tại sao ta có thể tự làm được mà không tự làm để hiểu nước Mỹ và trường trước khi sang đó học, mà phải ngồi mát ăn bát vàng, nhờ trung tâm tư vấn, để rồi bỡ ngỡ khi đã sang bên kia học tập?

Chúc may mắn và hạnh phúc với loạt bài này.

Asia Clinic, 11h38' ngày thứ Hai, 12/11/2012

CẢ VẬT CHẤT VÔ TRI CŨNG ĐIÊN THEO NƯỚC MỸ!

Bài cùng chủ đề: Romney hay Obama

Từ đêm qua, hầu như mình thức suốt đêm để làm việc và theo dõi tình hình bầu bán ở nước Mỹ. Mọi việc nóng lên từ đầu giờ sàn giao dịch Luân Đôn, khi đẩy giá vàng tăng dựng đứng. Nhịp đập của giá vàng cũng tăng theo từng nhịp đập của ứng cử viên đảng Cộng Hòa. Cứ mỗi lần ông Romney dẫn điểm thì vàng lại đột biến tăng. Khi Obama lướt tới thì giá vàng chùng lại. Cuối cùng rạng sáng nay, khi các bang chủ chốt của Obama chưa có kết quả thì Romney lướt lên hơn Obama 1 phiếu đại cử tri với tỷ số 163/162 thì vàng dựng ngược giá phá mốc 1700 để đạt đỉnh 1716.90usd/oz kết thúc phiên giao dịch sàn New York Stock Exchange. Kết quả này cho thấy vật vô tri như vàng cũng nhảy theo nhịp đập của nước Mỹ tìm ra người điều hành cho 4 năm tới. Tại sao?

Như mình đã từng viết trên blog này. Đảng Cộng Hòa chủ một chính phủ Liên Bang yếu, giao quyền điều hành nước Mỹ cho từng tiểu bang, để quay sang nắm Liên Hiệp Quốc và điều hành toàn cầu, bằng việc xuất khẩu chiến tranh để bình định và đập phá thế giới còn lại, ở những nơi cần đập phá.

Ngược lại, đảng Dân Chủ nước Mỹ chủ một chính phủ mạnh về nội trị, nắm quyền quản lý từng tiểu bang và cả Liên Bang củng cố kinh tế nước nhà, tăng cường an sinh xã hội. Đối ngoại bằng bàn tay sắc bọc nhung với quyền lực mền, kiểu sách lược Tôn Tử nước Tàu - Không đánh mà thắng.

Từ đó, khi ứng viên Cộng Hòa lướt về phía trước, thế giới đầu tư đón đầu sẽ có chiến tranh xảy ra ở Vịnh Ba Tư, và lo ngại trú ẩn nơi thành trì cuối cùng là vàng. Được thể, dầu cũng tăng theo lên 88.14usd/thùng sau hơn 1 tuần giá dầu ở mức 85usd/thùng trước ngay thềm bầu cử.

Cho đến giờ này, một số bạn thạo tin và tình hình nước Mỹ đã nhận định rõ ràng: "Đại bản doanh Romney đang bao trùm bầu không khí tan tóc" vì đảng Cộng Hòa chỉ còn hy vọng ở 3 bang Florida, North Calirona và Virginia. Trong khi đó, đảng Dân Chủ còn những con bài tẩy nhiều phiếu đại cử tri ở vùng bờ Tây nước Mỹ như California, etc... Trong lúc đó, hiện Florida lại trở gió muốn nghiêng về ông da đen con rơi của nước Mỹ. Vậy là đến giờ này chưa có kết quả cuối cùng kết thúc lúc khoảng 14h chiều nay giờ Hà Nội thì xem như ông da đen con rơi đã nắm chắc phần thắng trong tay.

Tuy thế, giá vàng vẫn cứ nhóng lên cao hơn 1724usd/oz trong lúc này. Đó là kết quả của những tư duy đón đầu kiếm lãi. Vì dù có là Dân Chủ hay Cộng Hòa lên nắm quyền toàn cầu và nước Mỹ trong 4 năm tới thì chiến tranh vùng vịnh Ba Tư cũng phải xảy ra. Song hiện tượng tăng giá nhứt thời hiện nay là kiểu tăng vì tư duy đám đông vô thức. Mọi việc sẽ dịu dần vào cuối tuần trên thị trường chứng khoán phố Wall.

Dù là Dân Chủ hay Cộng Hòa lên nắm quyền thì trái đất vẫn quay, mặt trời và mặt trăng vẫn mọc và lặn, tròn và khuyết, thế nhưng với cái kiểu mạnh nhờ quảng bá thương hiệu của mình, nước Mỹ cứ 4 năm, một lần làm cho cả vật vô tri vô giác cũng nhãy điệu Lambada vì những cái đầu nóng của dân thương mại.

Đêm qua, không ít người thắng, kẻ bại trên sàn chứng khoán. Song quy luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng luôn đúng cho cả xã hội học là, tiền và vàng không mất đi, mà nó chỉ chuyển từ tay người này sang tay người khác. Nước Mỹ là thế, ngay cả bầu cử tổng thống cũng bằng mọi giá moi tiền từ túi của toàn cầu về nước Mỹ thông qua truyền thông đại chúng và cái sàn cổ cánh NYSE!

 Âu đó cũng là nghiệp dĩ của toàn cầu. 

Asia Clinic, 11h20' ngày thứ Tư, 06/11/2012

NHỮNG BÀI HỌC TỪ CUỘC CHIẾN TRUNG ẤN

Bài dịch của Trang La.

Bài viết cùng tác giả:

+ Ấn Độ trước thách thức với đối tác Ba Tư và đồng minh Hoa Kỳ

+ Bất ổn sắc tộc ở Trung Hoa 

+ Trung Hoa bá quyền nguồn nước 

+ Sự điên cuồng xây dựng đập thủy điện của Trung Hoa 

+ Những rạn nứt của các quốc gia khối BRICS

Bài viết gốc: The Lessons of the China-India War 

NEW DELHI – Tháng này đánh dấu kỷ niệm 50 năm quân đội Trung Hoa tấn công Ấn Độ, cuộc chiến tranh duy nhất mà đất nước dưới chế độ cộng sản Trung Hoa giành thắng lợi. Mặc dù cuộc chiến thất bại trong việc giải quyết các tranh chấp giữa hai quốc gia đông dân nhất thế giới, và di sản của nó vẫn tiếp tục đè nặng mối quan hệ song phương giữa hai nước. Trong khi sức mạnh kinh tế của họ đang thu hút sự chú ý của quốc tế ngày càng tăng, thì sự cạnh tranh chiến lược cơ bản của họ về các vấn đề khác nhau từ đất đai và tài nguyên nước tới ảnh hưởng chính trị tại các khu vực khác lại ít thu hút sự chú ý hơn.

Tầm quan trọng quốc tế của mối quan hệ Trung - Ấn phản ánh thực tế là họ cùng chiếm 37% dân số toàn cầu. Mặc dù họ đại diện cho những nền văn hóa khác nhau rõ rệt và các mô hình phát triển cạnh tranh nhau, họ chia sẻ một sự tương đồng lịch sử giúp định hình ngoại giao của hai nước: mỗi bên đều tự giải phóng khỏi các cường quốc thực dân trong cùng một khoảng thời gian.

Trong suốt lịch sử của họ, các nền văn minh Trung Hoa và Ấn Độ được ngăn cách bởi cao nguyên Tây Tạng rộng lớn, dẫn đến hạn chế tương tác về văn hóa và tôn giáo cũng như không có quan hệ chính trị. Chỉ sau cuộc thôn tính Tây Tạng của Trung Hoa năm 1950 – 1951, quân đội Trung Hoa lần đầu tiên xuất hiện trên biên giới Hy Mã Lạp Sơn của Ấn Độ.

Hơn một thập kỷ sau đó, Trung Hoa gây bất ngờ cho quân đội thiếu sự chuẩn bị của Ấn Độ bằng việc tiến hành một cuộc tấn công từ nhiều hướng qua dãy Hy Mã Lạp Sơn vào ngày 20 tháng Mười năm 1962. Thủ tướng Trung Hoa Chu Ân Lai công khai nói rằng cuộc chiến này nhằm mục đích “dạy cho Ấn Độ một bài học”.

Tấn công kẻ thù một cách bất ngờ mang lại một lợi thế chiến thuật đáng kể trong chiến tranh, và cuộc xâm lược đã gây ra một cú sốc tâm lý và chính trị to lớn cho Ấn Độ, làm phóng đại những tiến bộ quân sự đầu tiên mà Trung Hoa đã đạt được. Cuộc chiến chớp nhoáng của Trung Hoa tạo ra tư tưởng chủ bại ở Ấn, buộc quân đội Ấn phải rút vào thế phòng thủ. Ấn Độ, lo sợ những hậu quả chưa xác định, thậm chí còn tránh sử dụng sức mạnh không quân của mình, mặc dù quân đội Trung Hoa thiếu vắng lực lượng phòng không hiệu quả trong cuộc tấn công của mình.

Sau hơn một tháng chiến đấu, Trung Hoa tuyên bố ngừng bắn đơn phương trong thế thượng phong, khi đã nắm được một số lãnh thổ Ấn Độ. Trung Hoa đồng thời thông báo rằng họ có thể bắt đầu rút các lực lượng của mình từ ngày 1 tháng 12 năm 1962, bỏ trống lãnh thổ họ giành được ở khu vực phía Đông (nơi có biên giới của Ấn, Myanmar, Tây Tạng và Bhutan) nhưng ở lại các khu vực bị chiếm ở phía Tây (bang thủ phủ Jammu và Kashmir). Các giới hạn rút lui này khớp với các mục tiêu trước chiến tranh của Trung Hoa.

Giống như Mao Trạch Đông bắt đầu cuộc xâm lược Tây Tạng khi thế giới đang bận rộn với cuộc chiến Triều Tiên, ông ta đã chọn thời điểm hoàn hảo để xâm lược Ấn Độ, theo chiến lược gia cổ đại Tôn Tử. Cuộc tấn công xảy ra đồng thời với cuộc khủng hoảng quốc tế nghiêm trọng đã đưa Hoa Kỳ và Liên Xô vào cuộc chiến tranh hạt nhân qua việc triển khai tên lửa tàng hình của Liên Xô ở Cuba. Việc ngừng bắn đơn phương của Trung Hoa trùng với thời điểm Mỹ chính thức chấm dứt phong tỏa hải quân Cuba, đánh dấu sự kết thúc khủng hoảng tên lửa.

Việc (lựa chọn) thời điểm khôn ngoan của Mao đảm bảo sự cô lập Ấn Độ khỏi các nguồn hỗ trợ quốc tế. Trong suốt cuộc xâm lược, sự chú ý quốc tế tập trung vào cuộc thách thức hạt nhân Hoa Kỳ - Xô Viết, chứ không phải là cuộc chiến đẫm máu bùng lên dưới chân dãy núi Hy Mã Lạp Sơn.

Sự thất bại nhục nhã của Ấn dẫn đến sự ra đi nhanh chóng của Thủ tướng Ấn, Jawaharlal Nehru; nhưng nó cũng khởi đầu cho việc hiện đại hóa quân đội và gia tăng chính trị.

Năm mươi năm sau, căng thẳng giữa Ấn Độ và Trung Hoa gia tăng trở lại trong bối cảnh cạnh tranh chính trị căng thẳng. Toàn bộ biên giới 4,057 km của họ - một trong những đường biên dài nhất thế giới – vẫn còn trong tình trạng tranh chấp, mà không có một đường biên xác định rõ ràng sự kiểm soát trên dãy Hy Mã Lạp Sơn.

Tình trạng này đã kéo dài mặc cho các cuộc đàm phán Trung - Ấn thường xuyên kể từ 1981. Thực tế, những cuộc đàm phán này là quá trình đàm phán lâu dài nhất và vô ích nhất giữa bất kỳ hai quốc gia nào trong lịch sử hiện đại. Trong một chuyến viếng thăm New Delhi năm 2010, Thủ tướng Trung Hoa Ôn Gia Bảo tuyên bố thẳng thừng rằng dàn xếp các tranh chấp biên giới “sẽ mất một giai đoạn lâu dài”. Nếu vậy, Trung Hoa (hay Ấn Độ) có được gì khi tiếp tục các cuộc đàm phán?

Khi vết thương cũ chưa nguôi, những vấn đề mới đã bắt đầu khuấy đục mối quan hệ song phương. Ví dụ, năm 2006, Trung Hoa đã khởi xướng một vụ tranh chấp lãnh thổ mới qua việc tuyên bố chủ quyền khu vực phía Đông (bang Arunachal Pradesh với diện tích xấp xỉ nước Áo), nơi mà lực lượng Trung Hoa đã rút lui năm 1962, mô tả nó như là “miền Nam Tây Tạng”.

Lập trường cứng rắn rõ rệt của Trung Hoa đối với Ấn Độ kể từ đó cũng được thể hiện trong các diễn biến/triển khai khác, bao gồm các dự án chiến lược của Trung Hoa và sự hiện diện quân sự của quốc gia này tại vùng kiểm soát của người Pakistan ở Kashmir, một vùng biên giáp ranh giữa Ấn Độ, Trung Hoa và Pakistan.

Các viên chức quốc phòng Ấn Độ đã báo cáo về sự gia tăng xâm nhập quân sự của quân đội Trung Hoa trong những năm gần đây. Đáp lại, Ấn Độ đã tăng cường triển khai quân sự dọc theo đường biên giới để ngăn chặn bất kỳ (hành vi) lấn đất nào của Trung Hoa. Ấn Độ cũng triển khai kế hoạch khẩn cấp (“crash program”) để cải thiện khả năng hậu cần bằng cách xây dựng đường sá, đường băng mới và các trạm hạ cánh hiện đại dọc theo dãy Himalaya.

Sự cạnh tranh chiến lược lớn hơn giữa chế độ chuyên chế lớn nhất thế giới và nền dân chủ lớn nhất thế giới cũng rõ nét hơn, mặc cho thương mại (giữa hai bên) tăng nhanh chóng. Trong thập kỷ vừa qua, thương mại song phương đã tăng hơn 20 lần, lên tới 73.9 tỷ đô la Mỹ , khiến nó trở thành khu vực duy nhất mà quan hệ song phương phát triển mạnh.

Vẫn quá xa vời để có thể cải thiện những tranh chấp cũ, quan hệ thương mại này đi kèm với sự cạnh tranh địa lý – chính trị và căng thẳng quân sự Trung - Ấn lớn hơn . Sự bùng nổ thương mại song phương không đảm bảo cho sự ôn hòa giữa hai quốc gia này.

Mặc dù Trung Hoa muốn dạy cho Ấn Độ “một bài học”, cuộc chiến 1962 đã thất bại trong việc đạt được bất kỳ mục tiêu chính trị lâu dài nào và chỉ làm cay đắng mối quan hệ song phương. Bài học tương tự được áp dụng cho bối cảnh Trung – Việt: năm 1979, Trung Hoa nhân rộng mô hình 1962 bằng việc tiến hành một cuộc chiến chớp nhoáng bất ngờ vào Việt Nam, cuộc chiến mà lãnh đạo Trung Hoa Đặng Tiểu Bình đã thừa nhận rằng (nó) được thiết kế để “dạy (cho Việt Nam) một bài học”. Sau 29 ngày, Trung Hoa kết thục cuộc xâm lược của nó, tuyên bố rằng Việt Nam đã bị trừng phạt đủ. Nhưng bài học mà Đặng có lẽ phải nhận ra từ kết quả yếu kém của Quân đội nhân dân Trung Hoa trong cuộc chiến với Việt Nam đó là Trung Hoa, cũng như Ấn Độ, cần hiện đại hóa mọi khía cạnh/vấn đề xã hội.

@Project Syndicate 2012

Asia Clinic – 15h31’ ngày thứ Năm, 25/10/2012

NOBEL Y HỌC 2012 TRAO CHO CÁI GÌ?

Bài đọc liên quan:
+ Sơ lược về Nobel y học 2011
+ Một kết thúc có hậu cho Nobel y học 2010
+ Nhị nguyên luận trong giải thưởng Nobel y học 2009

Vậy là một năm nữa lại đến với câu chuyện trao giải Nobel. Như thường lệ, giải Nobel y học luôn là giải được công bố đầu tiên, nó nói lên tính nhân văn và tầm quan trọng của ngành chuyên chăm lo sức khỏe của loài người. Hơn nửa thế kỷ qua, hầu hết các giải Nobel y học tập trung vào những khám phá về sinh lý, sinh học, và sinh hóa, tức là những lĩnh vực sinh học phân tử trong y học, mà ít thấy nó trao cho y học thực hành như cái giải năm 2010 trao cho công trình thụ tinh trong ống nghiệm. Cách đây 30 phút giải Nobel Y học 2012 đã công bố.

Năm nay cũng vậy, giải Nobel y học 2012, cũng được trao cho 2 nhà khoa học chuyên nghiên cứu về tế bào gốc cho sự phát hiện về tế bào trưởng thành lập trình lại để trở thành tế bào vạn năng. Tôi có thể tóm tắt quá trình này một cách đơn gian như sau:

Khi hợp tử được tạo thành bởi 1 tế bào gốc gồm một nửa chất liệu di truyền của cha cho và một nửa chất liệu di truyền của mẹ cho trong quá trình thụ tinh. Nó nhân đôi và tạo thành nhiều tế bào gốc khác nhau. Sau đó dưới tác động của hormone - kích thích tố - các tế bào gốc được lập trình lại - reprogram - thành những tế bào được biệt hóa cho từng loại cơ quan đặc biệt - như mắt, mũi, miệng, da, xương, lông móng, gan, thận, tim, phổi, etc... Đó là quá trình được gọi là lập trình để biến tế bào gốc thành những tế bào vạn năng phục vụ tạo thành một cơ thể hoàn thiện và hoạt động phục vụ cho cả quá trình sống trong bào thai và sinh trưởng sau này.

Việc phát hiện này đã góp phần cho quá trình chẩn đoán và điều trị một số bệnh lý trong nhiều lĩnh vực chuyên khoa khác nhau. Nhưng đóng góp lớn nhất của khám phá này là giúp cho ngành ghép tạng và điều trị ung thư đang tiến triển ở loại ung thự bạch cầu. Song vẫn còn nhiều chướng ngại trên con đường đến đích.

Nobel Y học năm nay lại trao cho 2 ông John Gurdon thuộc đại học Oxford và ông Shinya Yamanaka thuộc đại học Kyoto. Tuy ông Shinya Yamanaka là người Nhật, đã từng dạy tại đại học Kyoto, nhưng hiện nay ông là giáo sư giải phẫu học và lại là nghiên cứu viên cao cấp của viện nghiên cứu J David Golstone thuộc University of California - San Francisco - UCSF - California, Hoa Kỳ, đồng thời là chủ tịch hiệp hội Quốc tế về nghiên cứu tế bào gốc - International Sociaty for Stem Cell Research: ISSCR.

Sir John Gurdon 1933 - ?

Ông John Gurdon sinh ngày 02/10/1933. Năm 1962 - tức năm sinh ra ông Shinya Yamanaka người đồng chia giải Nobel y học năm nay với ông - ông Gurdon làm thí nghiệm lấy nhân của một hợp tử ếch thay vào nhân của một tế bào ruột của ếch. Kết quả cuối cùng là tế bào ruột này phát triển thành nòng nọc và ếch trưởng thành. Các tế bào trưởng thành vẫn có đầy đủ chất liệu thông tin di truyền bình thường của một con ếch.

Dr Shinya Yamanaka 1962 - ?

Bốn mươi năm sau, 2006 - ông Shinya Yamanaka sinh ngày 04/9/1962 - đã làm cho một tế bào chuột trưởng thành biệt hóa thành cơ quan đặc biệt lập trình lại trở về một tế bào gốc chưa trưởng thành có khả năng phát triển trở thành tất cả các loại tế bào trưởng thành cho mọi cơ quan trong cơ thể tại J David Golston Institute thuộc UCSF.

Hai ông, Gordon và Yamanaka đã thực hiện 2 công đoạn xuôi và ngược của quá trình phát triển từ tế bào gốc sang tế bào trưởng thành và biệt hóa thành cơ quan, và ngược lại. Nó là dấu son khám phá giúp ích rất nhiều cho quá trình điều trị ung thư và ghép tạng trong tương lai.

Xin chúc mừng một kỷ nguyên mới cho nhân loại trong y học hiện đại về tế bào gốc trong quá trình chinh phục bệnh tật của nhân loại.

Asia Clinic, 17h24' ngày thứ Hai, 08/10/2010

GIẢI QUYẾT "NỢ XẤU" CỦA VIỆT NAM NHƯ THẾ NÀO?

Bài đọc liên quan:

+ Việt Nam có nợ xấu không?

+ Nợ hay là ăn cắp của dân?

+ Tái cơ cấu cái gì?

+ Sai lầm kinh tế hay chính trị?

Vấn nạn kinh tế Việt Nam hiện nay được gọi là "nợ xấu" và suy thoái kinh tế vì bất động sản đóng băng, kéo theo đình đốn toàn xã hội. Tháo gỡ bất động sản đóng băng là tháo gỡ mọi vấn đề.

Bài viết trước, tôi đã viết Việt Nam không có nợ xấu, mà cái gọi là nợ xấu chỉ là mỵ từ để bòn rút xương máu nhân dân. Vì 3 lẽ, thứ nhất ngân hàng nắm tiền là của ai? Đứa trẻ lên 6 biết đọc cũng thấy hàng chữ: "Ngân hàng nhà nước Việt Nam" trên tờ giấy bạc. Thứ hai, đất đai là của ai? Dân Việt ai cũng rõ, đất đai là của "toàn dân", nhưng thực chất là của nhà nước. Các doanh nghiệp lớn bất động sản là của ai? Cũng của nhà nước, mà mới hôm nay thôi, thủ tướng chính phủ đã ký quyết định dừng thí điểm 2 tập đoàn công nghiệp xây dựng, và tập đoàn phát triển nhà đô thị Việt Nam đã thành lập năm 2010 để làm việc bất động sản.

Nó có nghĩa là, tiền của anh, anh tự cho anh vay, rồi anh mở công ty xây dựng nhà, anh xây cất nhà anh bán. Nhưng anh bán không được, vì anh hét giá trên trời, thì anh cho là anh bị nợ xấu của chính anh cho anh mượn. Xấu là xấu cái gì? Xấu ở đâu, và tại sao có "nợ xấu"? Làm sao cho nó không xấu? Đó là cái cần bàn để tháo gỡ nút thắt của vấn đề.

Ta hãy bắt đầu bằng trả lời câu hỏi, tại sao có nợ xấu? Nguyên nhân là ở đây - lòng tham của loài người - mà tôi đã viết nhiều bài về lĩnh vực triết học trong 3 năm qua. Bằng cách, quốc hữu hóa đất đai bằng luật và hiến pháp, chính quyền đã biến cái sở hữu đương nhiên và rất tự nhiên của loài người trở thành cái sở hữu bất thường của một nhóm cầm quyền với cái gọi là đảng và nhà nước. Từ đó, một nhóm người sử dụng hiến pháp và luật bất thường này để phục vụ lòng tham kiếm lợi nhuận bằng những cái sân sau - ngân hàng thương mại cổ phần, công ty bất động sản trá hình tư nhân có người đại diện đứng tên là tư nhân, etc... - lãi thì chia nhau, nhưng khi không bán được thì lại cho là nợ xấu để móc túi dân bù lỗ, cứu đóng băng bất động sản.

Câu hỏi thứ hai là xấu là xấu cái gì? Xấu là xấu tâm, xấu tính. Lòng tham làm mờ mắt các nhóm quyền lợi được hưởng từ hiến pháp và pháp luật bất thường ấy. Họ giải phóng mặt bằng mỗi mét vuông đất không bằng một ổ bánh mì. Họ chỉ san lấp sơ sài, rối họ hét giá gấp hàng trăm ngàn lần. Họ xây nhà chung cư cao tầng trên đó, mỗi mét vuông đất trở thành hàng ngàn mét vuông đất ở với giá cao gấp nhiều lần hơn sau khi họ đã nâng nó lên hàng ngàn lần. Song chỉ có kẻ đầu cơ quan tâm sang tay lấy lãi, nâng giá kịch trần, người dân thực sự thiếu nhà ở thì không đủ khả năng để mà mua chỉ một mét vuông! Nên hậu quả là đóng băng bất động sản vì lòng tham và lợi dụng hiến pháp, pháp luật bất thường ấy. Cuối cùng tự gán cho nó cái tên nợ xấu.

Bây giờ, xấu là xấu ở đâu? Ở cái chỗ là lòng tham, là giá bất động sản quá sức cầu của dân, là cái nơi xấu về bản chất của vấn đề kinh tế Việt hiện nay. Giải quyết cái chỗ này, thị trường bất động sản sẽ chảy thông suốt, kinh tế sẽ lại lành mạnh. Thế thì, phải làm gì để giải quyết. Có ba giải pháp đồng bộ như sau, thực hiện tốt thì chỉ trong 1 tháng thôi, kinh tế Việt sẽ trở lại bình thường:

1. Giảm giá mỗi mét vuông đất hoặc nhà chung cư xuống bằng giá trị một tháng lương tối thiểu phải đóng thuế của người dân. Vì đất anh không tốn tiền mua, không lý do gì anh lại đẩy giá cao. Anh tự làm giá quá sức dân thì đóng băng là hiển nhiên, không bàn cãi.

2. Bán trả góp với giá như đã giảm cho công nhân, cán bộ nhà nước chưa có nhà ở bằng phương thức trả chậm trừ lương hằng tháng, mà không tính lãi suất của ngân hàng. Vừa được lòng dân, mà vừa giải quyết được kinh tế nước nhà đang thiểu triển, mà lại giúp đồng tiền chạy thông suốt trong nền kinh tế và giải quyết được quỹ lương.

3. Từ bỏ lòng tham và lợi dụng hiến pháp và pháp luật để trục lợi cho nhóm cầm quyền là biện pháp cốt tử để cứu nền kinh tế nước nhà. Vì biện pháp này mà không được thực thi, thì dù có thực hiện 2 biện pháp trên, nó sẽ còn những cái đóng băng khác diễn ra trong tương lai. Muốn từ bỏ lòng tham của nhóm cầm quyền thì buộc phải xóa bỏ cơ chế độc quyền. Bằng cách nào thì ai cũng quá rõ.

Rõ ràng, bài toán kinh tế Việt Nam trong cơn hấp hối hiện nay quá đơn giản, cái cơ bản nó không nằm ở kinh tế mà nó nằm ở chính trị thối nát, ủng hộ cho cái xấu, mà tôi đã viết từ vài năm trước. Nhưng nói thì dễ, còn làm thì sao quá khó, cũng bỡi vì cái bản chất của loài người - tư hữu và quyền lực - nó như cái vòng kim cô trói buộc mọi tư duy và hành động của con người từ thời ăn lông ở lổ đến tận hôm nay.

Asia Clinic, 17h20' ngày thứ Năm, 04/10/2012