CHIẾN TRANH?

Bài đọc liên quan:

+ Lịch sử có lặp lại

+ Khủng hoảng tài chính và chiến tranh

+ Bi và hùng của lịch sử

+ Ukraina đừng tưởng bở

+ Bài học lịch sử về chiến sách vết dầu loang của Trung Hoa đối với Việt Nam

Cuộc đàm phán 3 bên Đức - Nga - Pháp xem như thất bại cho chiến sự Ukraina. Một bên là đại diện EU đưa ra vấn đề xóa bỏ lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ và phương Tây đối với Nga. Một bên là Nga đòi mở rộng lãnh thổ phía Đông Ukraina chứ không chỉ chịu dừng ở bán đảo Crimea. Như tôi đã từng viết: "Nếu Hoa Kỳ xem Israel là đồng minh không thể bỏ, thì Nga cũng xem Ukraina là vùng đệm không thể bỏ để nhìn sang phương Tây".  

Cuộc chiến Ukraina với phiến quân miền Đông ngày càng ác liệt. Tình hình trai trẻ Ukraina trốn quân dịch làm ảnh hưởng không nhỏ đến sức mạnh của chính quyền Kiev. Nhưng trên tất cả là nền kinh tế Kiev đang không đủ để kham cho cuộc chiến. Hoa Kỳ buộc phải quyết định cung cấp vũ khí sát thương cho Kiev, đây là mồi lửa châm vào thùng dầu đầy đã được mở nắp. Một hình ảnh, Việt Nam hóa chiến tranh tại Ukraina năm nào đang được ví von.

Tình hình kinh tế Hoa Kỳ có những lạc quan hơn khi có 5 triệu việc làm mới được tuyển dụng khi kết thúc tháng 12/2014. Chỉ số lạc quan kinh tế lên 51.5 điểm. Nhưng những con số của tháng 01/2015 lại cho thấy yếu kém hơn, chỉ số lạc quan kinh tế trở về 47.5; song việc làm ở lĩnh vực phi nông nghiệp lại có nhiều sáng sủa. Nó đã giữ vừng chỉ tệ đồng đô la Mỹ ở mức 94.70 đêm hôm qua. Đẩy giá vàng giảm nhẹ thên $5/ounce chốt giá ở mức $1233.70, và sẽ còn giảm tiếp tục. Giá dầu cũng giảm về $50/thùng đêm qua, mặc dù cả tuần trước giá dầu đã hồi phục khoảng $53/thùng. Tương lai về $40/thùng là hiển nhiên, vì cung đang quá mức cầu, lượng dầu tồn kho của Ả Rập Saudi đang hơn chục triệu thùng, họ đang nổ lực tìm khách hàng.

Sau khi EU từ chối gói cứu trợ với Hy Lạp, hôm qua ông Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Pano Kammenos - cũng là nhà lãnh đạo của người Hy Lạp độc lập và các đối tác liên minh cơ sở của Syria - đã tuyên bố úp mở rằng: "Nếu EU không cứu Hy Lạp thì Hy Lạp sẽ tách ra khỏi Eurozone và đi vay tiền của Nga và Trung Quốc để cứu lấy mình." Một tuyên bố chấn động đã làm chao đảo đồng Euro chỉ còn ăn 1.130, và sẽ sụt giảm trong những ngày tới. Một EU bất đồng sẽ là hậu quả khó lườg trong tương lai.

Một United States of European xem như đứng trên bờ vực tan vỡ. Một giấc mộng Hoa Kỳ ở phương Tây đã được các quốc gia cựu lục địa gầy dựng hơn 20 năm qua xem như bong bóng xà phòng. Không những thế, kinh tế phương Tây đang giảm phát trong tháng 01/2015. Ngoài Hy Lạp, còn có Ý và Tây Ban Nha đang chầu chực vay nợ giải quyết khó khăn, nhưng nước Đức số một EU lại giảm phát 0.5%, Pháp còn tồi tệ hơn.

Mặt khác, Nga đang từng bước làm nóng chiến trường ở Ukraina, kể cả đe dọa vũ khí hạt nhân nếu Hoa Kỳ và phương Tây ép người quá đáng. Giá của đồng Rub Nga mấy hôm nay nằm ở mức 65.35 ăn 1 đô la Mỹ. Kinh tế nước Nga kiệt quệ, nhưng uy tín của lãnh đạo Nga đang lên cao vì họ biết thúc đẩy tinh thần dân tộc cực đoan trong việc xâm chiếm Crimea.

Mặc dù kinh tế đang khủng hoảng, với nợ công chiếm 282% GDP, là quốc gia có nợ công lớn nhất toàn cầu. Số liệu tháng 01/2015 cho thấy sức mua người dân Trung Quốc giảm sút trầm trọng, dù đây là dịp tết Nguyên Đán. Tỷ lệ nhập khẩu của Trung Quốc giảm 19.9% so với cùng kỳ năm ngoái, quá thấp với dự đoán là chỉ giảm 3%. Nó bắt buộc chính phủ Trung Quốc phải hạ mục tiêu tăng trưởng xuống còn chỉ 7%/năm cho năm 2015, và hạ lãi suất ngân hàng chỉ còn 2.5%/năm để kích cầu kinh tế. Xây dựng và mở rộng các sân bay quân sự ở Trường Sa. Tiếp tục hoàn thành thêm tàu sân bay thứ hai. Mở rộng các hợp đồng BT và BOT đến các quốc gia Pakistan, Banglades, Sirilanka, Việt Nam đến hàng trăm tý đô la, chủ yếu nhắm vào xây dựng các thành phố cảng của các quốc gia này. Một sự nổi dậy hung hăng của Trung Quốc là điều đáng ngại cho khu vực.

Tuy thế, trên biển Đông, Trung Quốc ngày càng lấn chiếm, mặc dù tình hình giá dầu và khoáng sản ngày càng giảm giá là điều rất có lợi cho họ. Giàn khoan HD 981 đã công bố tìm ra một mỏ dầu khí có trữ lượng hơn 100 tỷ mét khối ở mỏ Lăng Thủy cách bờ biển đảo Hải Nam về phía Nam 150km. Xây dựng và mở rộng các sân bay quân sự ở Trường Sa. Tiếp tục hoàn thành thêm tàu sân bay thứ hai. Đến giờ này xem như toàn bộ biển Đông nằm dưới sự cai quản của Trung Quốc.

Các động thái Trung Quốc đã làm Hoa Kỳ buộc lòng phải xoay trục sang châu Á Thái Bình Dương, sau 40 năm chuyển trục sang Trung Đông. Một cuộc chiếnn tranh lạnh giữa 2 phe tả hữu lại mở ra. Ngoài Hợp tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương - TPP - Hoa Kỳ đang di chuyển các hàng nóng sang Thái Bình Dương, để Ukraina cho EU lo toan, mà Hoa Kỳ chỉ là người hỗ trợ.

Nga gây căng thẳng châu Âu. Trung Quốc gây căng thẳng ở châu Á. Nước Mỹ xa xôi với các đồng minh chiến lược khắp toàn cầu đang chạy đua vào các cuộc xung đột khắp nơi. Các động thái ấy của 2 bên sẽ là ngòi nổ chiến tranh trong tương lai gần. Vấn đề đặt ra là, cho đến nay chiến lược của Hoa Kỳ vẫn là dùng quyền lực mềm để điều khiến thế giới. Các nhà chiến lược Hoa Kỳ đã tuyên bố, không thể dùng súng đạn để nói chuyện với nhau khi thế giới vũ khí hạt nhân đầy khắp quả đất. 

Chỉ cần mỗi bên nhấn thêm căng thẳng, chiến tranh khu vực và sau đó là sự lan tỏa của nó đi khắp nơi. Với chiến lược Hoa Kỳ hiện nay, hy vọng cuộc chiến sẽ không bùng nổ, mà kinh tế sẽ dần đánh quỵ Nga và Trung Quốc chỉ trong thập niên này. Nhưng khi kinh tế bị khủng hoảng thì chiến tranh lại là cách giải quyết tốt nhất cho nhân loại. Điều này đã được lịch sử minh chứng rõ ràng.

Asia Clinic, 8h53' ngày thứ Tư, 11/02/2015

MỘT NĂM 2015 PHỨC TẠP

Trong công bố cuối tháng 01/2015 của Hoa Kỳ đêm qua, tăng trưởng chỉ đạt 2.6%, thấp hơn dự kiến 3%. Nhưng chi tiêu cá nhân trên toàn nước Mỹ tăng 4.2%, cao hơn dự kiến 4%. Điều này nói lên các khoản đầu tư trong ntha1ng giêng năm mới của Hoa Kỳ giảm sút. Nó đã làm một làn sóng đầu cơ vàng và thúc giá vàng chốt phiên giao dịch cuối tuần tăng $25 cho mỗi ounce. Và chỉ tệ đồng đô la mcu4ng giảm nhẹ chốt ở 94.85, đã đẩy giá dầu tăng mạnh $3.71 cho mỗi thùng, chốt giá cuối tuần là $47.85/thùng.

Giá vàng năm nay rất khó dự đoán vì trong tháng 01/2015 này vàng tăng thêm $100.20 cho mỗi ounce. Trong 1 năm qua vàng tăng $40 mỗi ounce, mặc dù, đó chỉ tệ đồng đô la tăng từ 78 lên > 94 chỉ trong 2 tháng qua, mà giá vàng vẫn cứ tăng. Trong thống kê của tôi 11 năm qua thì, nếu giá vàng tháng 1 hằng năm mà tăng thì cả năm sẽ tăng, tháng 1 giảm thì cả năm sẽ giảm. Hầu như tháng 1 là tháng thể hiện hết tất cả mọi giao dịch của các quốc gia trong cả năm. Nên tôi mới có bài viết Vì sao tháng 01 Tây lịch hằng năm là mốc quan trọng của giá vàng? hồi năm ngoái.

Giá dầu có thể sẽ chỉ giảm về đến sàn khoảng $40/thùng rồi sẽ không giảm tiếp, mặc dù, Ả Rập Saudi tuyên bố chịu đựng được giá dầu thấp đến 8 năm. Vì mốc $40/thùng là mốc mà các công ty sản xuất dầu đá phiến Hoa Kỳ có thể cầm cự được.

Khu vực đồng tiền chung châu Âu giảm sâu, giảm phát -0.6%. Các quốc gia mạnh của khu vực như Đức tăng trưởng chỉ 0.5% trong tháng 1/2015 so với cùng kỳ năm 2014. Đồng Euro mất giá so với đô la Mỹ, đang giao dịch tỷ giá Euro/USD khoảng 1.1320. Tỷ lệ thất nghiệp khu vực này đang giảm, nhưng vẫn ở mức 11.4%. Các quốc gia yếu kém như Hy Lạp, Ý và Tây Ban Nha đang trong cơn bỉ cực trở lại. Mặc dù, ngân hàng trung ương châu Âu tung gói kích cầu 1.100 tỷ đô la trong năm nay, với mỗi tháng khoảng 70 tỷ đô la, nhưng mọi chuyên gia tiên lượng việc giảm giá đồng Euro sẽ không lớn - nằm trong khoảng 1.310 - và nạn thất nghiệp cũng vẫn sẽ ở mức 11.5%.

Nhưng xấu nhất vẫn là tình hình kinh tế nước Nga. Mặc dù họ đã phản ứng bằng cách tiếp tục giảm lãi suất ngân hàng trung ương để cứu nền kinh tế đang suy sụp. Trong khi đó, Fed vẫn duy trì lãi suất thấp để thúc đẩy đầu tư của Hoa Kỳ nhằm tạo đà tăng trưởng cho năm 2015.

Khu vực xấu thứ hai về kinh tế là ở các quốc gia Trung Đông đang vật lộn với xây dựng xã hội mới gồm Iraq, Libya, Syria. Và khu vực các quốc gia đóng cửa cả chính trị lẫn kinh tế như Venezuela, Bắc Hàn, mở cửa he hé một phần như Việt Nam và Trung Hoa do chính trị kiềm hãm kinh tế đang khó khăn. 

Tuy vậy, giá của đồng Rub Nga cứ tiếp tục giảm từng ngày một, một cách vững chắc sau tuyên bố giảm giá tín dụng Nga của các tổ chứng uy tín thế giới hôm 27/01/2015. Cuồi tuần giá đồng Rub Nga chốt ở mức 69.66 Rub ăn 1 đô la Mỹ. Giá trị các đồng bạc khác cũng tăng theo sau khi đã giảm trong những ngày đầu tuần. Duy chỉ có đồng đô la Canada là giảm 0.2%, do tỉnh trạng thất nghiệp của Canada tăng đến 6.7%, và tăng trưởng của Canada chỉ 1.9%, thấp hơn dự đoán là 2.1%

Nước Nhật cũng cho thấy không khả quan khi tăng trưởng trong tháng 01/205 không như mong đợi sau khi đưa ra chính sách tăng thuế ở khu vực doanh nghiệp cuối năm qua. Nước Nhật đang mong mỏi tình hình lạm phát khả quan hờn.5%, để kinh tế Nhật tăng trưởng trở lại, nhưng báo cáo tháng 01/2015 tỷ lệ lạm phát vẫn ở mức < 2%. Bộ sậu ông Abe đang tính chuyện sẽ có những gói kích cầu mới và giữ lãi suất ngân hàng ở mức 0% dài hạn. 

Quay lại Việt Nam, sau khi đã ăn hết tài nguyên trù phú, các dự án FDI, vay ODA cho công trình công cộng và thuế suất sẽ là mục tiêu cho chi thu ngân sách năm 2015 và 2016 của nhiệm kỳ này. Mặc dù theo tính toán thì thu hút được 633 triệu USD trong năm 2015, nhưng do thúc đẩy đầu tư công nên tình hình nhập siêu đã quay trở lại tháng 01/2015 là 522 triệu ông Tơn. Tiên lượng lạm phát sẽ quay trở lại năm nay ở nước ta. 

Mặc dù suất siêu trong năm qua đạt mức kỷ lục 2 tỷ đô la, nhưng nó là hậu quả của tình trạng giảm đầu tư, và giảm sức mua trong dân chúng. Nên mọi hy vọng của năm 2015 là ở sự yếu nớt của thị trường bất động sản vẫn chưa tan băng. Biện pháp tan băng bất động sản ở Việt Nam phải là giảm giá, nhưng bất khả thi, vì nó dính nđến nợ xấu ở ngân hàng cho vay quá mức giá sàn có thể tiêu thụ đối với người dân.

Thói đời nghịch lý là ở đây, kẻ mong lạm phát cao, nhưng không được, người mong lạm phát thấp lại không xong.

Kinh tê Mỹ sẽ tăng trưởng trong một chu kỳ ít nhất 8 năm tới. Chỉ tệ đồng đô la dự kiến tăng trở về chỉ tệ > 100 trong năm nay. Nên đô la Mẽo sẽ là nơi đầu tư tốt nhất trong năm 2015. Vàng và dầu cũng là 2 kênh đầu cơ, nhưng nguy hiểm.

Đồng đô la tăng giá sau 10 năm hạ giá vì những gói QE của Fed, sẽ là nguy hiểm cho các quốc gia lâu nay ổn định trong khủng hoảng như Úc, New Zealand, khi giá đồng Úc từ 0.9 đô la Úc ăn 1 đô la Mỹ thì hôm nay 0.77 đô la Mỹ ăn 1 đô la Úc.

Tất cả những điều trên cho thấy sự giùng giằng giá vàng tăng giảm rất thất thường, bà con nào chơi vàng coi chừng phỏng tay. Song nơi trú ẩn tốt nhất hiện nay vẫn là đồng đô la Mỹ. Vì chu kỳ tăng trưởng Mỹ quay trở lại sẽ kéo dài ít nhất 8 năm. 

Nhưng nguy hiểm nhất là chiến tranh ở các khu vực đang tranh chấp có thể xảy ra vì kinh tế phức tạp ở các cường quốc tả khuynh như Nga, Trung Hoa.

Câu chuyện kinh tế toàn cầu năm nay làm mình nhớ lại câu nói của vị cựu bộ trưởng tài chính Mỹ John Connally năm 1971, khi tổng thống Nixon tuyên bố bỏ bàng vị vàng để cai quản kinh tế toàn cầu như sau: “The dollar is our currency, but it’s your problem” - Đồng đô la là của chúng tôi, nhưng nó lại là vấn đề của các bạn!". 

Asia Clinic, 11h39' ngày thứ Bảy, 31/01/2015

GIÁ DẦU GIẢM VÀ CAO SU RỈ MÁU

Nông dân Dak Nông phải chặt bỏ cao su bán làm gỗ, củi vì lỗ.

Ai đã từng học qua chương trình hóa học phổ thông cũng đều rõ, có sự quan hệ mật thiết giữa lọc hóa dầu và các sản phẩm nhựa đi theo, trong quá trình cracking dầu thô. Chính vì thế mà giá dầu lên xuống đều tỷ lệ thuận với giá cao su.

Gần đầy khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã làm cho lượng tiêu thụ cao su trên thế giới giảm mạnh. Cầu giảm kéo theo giá cao su cũng giảm theo. Nếu ngày xưa mỗi tấn cao su theo tiêu chuẩn Việt Nam có giá trên 40 triệu đồng, thì từ sau 2008 trở lại đây giá cao su khó đạt được 30 triệu đồng mỗi tấn.

Từ khi khủng hoảng Ukraina với Nga, lệnh cấm vận kinh tế của Hoa Kỳ và phương Tây với Nga đã đẩy giá dầu sụt giảm nhanh chóng gần 50%. Nó tác động đến giá cao su thế giới cũng giảm theo. Giá hiện nay chỉ trong khoảng 29-29,5 triệu mỗi tấn. Không biết rồi giá cao su còn giảm đến đâu trong những ngày tới?

Ngoài ra, tình hình tiêu thụ cao su, cũng như căng thẳng giữa Việt Trung trên biển Đông cũng làm ảnh hưởng đến tình hình xuất khẩu cao su sang Trung Hoa, cũng là một yếu tố làm giá cao su giảm.

Cách nay 3 hôm, ngồi nói chuyện với một chuyên gia trồng, bán cây cao su con cho người khác trồng, chuyển giao kỹ thuật trồng, sản xuất và xuất khẩu cao su, mới biết là cây cao su Việt Nam đang chảy máu.

Anh ta bảo, giá thành 1 tấn cao su là giá của công chăm sóc, vốn và hoàn vốn trong 5 năm là giá của 7 năm trồng trọt cho đến khi thu hoạch mủ đủ độ chín, và sản xuất xuất khẩu. Giá thành hiện nay để sản xuất ra 1 tân cao su đủ tiêu chuẩn Việt Nam xuất khẩu khoảng 35 triệu đồng. Nhưng giá cao su chỉ khoảng 29,5 triệu mỗi tấn. Nếu tính theo giá này thì lỗ. Nhưng tính theo giá bán 29,5 triệu mỗi tấn mà không khấu hao, và hoàn vốn thì mỗi tấn lãi khoảng 100 đến 200 ngàn đồng. Nên các chủ trồng cao su phải bóp bụng để làm, chờ ngày cao su tăng giá, và chấp nhận tự ăn thịt mình, vẫn còn hơn là từ bỏ nó, khi đã chôn vốn, và cây cao su đã thu hoạch.

Nghề làm cao su có 2 cái lo là tiền thuê mướn nhân công ngày càng tăng. Nếu cách đây 10 năm tiền nhân công rẻ, thì bây giờ đã tăng gấp đôi, thậm chí gấp 3. Cái đáng sợ là nhân công ăn cắp mủ cao su. Hai yếu tố này khi giá cao su cao không là gánh nặng. Nhưng khi giá cao su giảm như hiện nay thì nó là cái làm cho người chủ thuê trồng chăm sóc phải lỗ.

Gần đây, trên thị thường gỗ, nhiều nơi kêu bán thân cây cao su theo đơn vị xe tải. Đó là, hậu quả của các nhà trồng và sản xuất cao su không chịu được lỗ, buộc lòng phải đốn cây cao su bán lấy lại vốn.

Thế mới biết làm ăn cái gì cũng phải cần kiến thức kinh tế chính trị học cập nhật trên toàn cầu. Nếu không thì sự nghiệp cả đời người bay mất chỉ trong vài tháng. Riêng nông dân Việt thì họ từ thua đến thất bại, vì làm theo tin đồn, giá thị trường, mà không có thông tin và kế hoạch của chính quyền đặt ra.

Asia Clinic, 16h05' ngày thứ Năm, 18/12/2014

TỪ GOLD DOLLAR CHUYỂN SANG OIL DOLLAR ĐỂ CAI QUẢN TOÀN CẦU

Bài đọc liên quan:
+ Giá dầu và những buồn vui toàn cầu

+ Vàng lên, vàng xuống thấy gì?

+ Cuộc chiến đồng dollar và Yuan?

+ Đã đến lúc trốn chạy khỏi nơi trú ẩn vàng

+ Phá giá đồng tiền: được và mất

Tôi đã từng viết về vấn đề vàng đô để tiên lượng kinh tế toàn cầu nói chung, và kinh tế của từng quốc gia, và gia đình nhỏ. Trong những bài viết đó, tôi đã từng nhắc đến đề tài này. Hôm nay, tôi xin hệ thống lại để thấy Hoa Kỳ quản lý toàn cầu như thế nào?

Dù thế giới có thay đổi thế nào đi nữa, thì 100 năm tới Hoa Kỳ vẫn là cường quốc số 1 về khoa học kỹ thuật, giáo dục. Từ đó, nền tảng lý thuyết kinh tài cũng từ đất nước này đẻ ra, nhờ vào họ biết thúc đẩy tất cả tiềm năng trí tuệ của con người. Và nước Mỹ vẫn sẽ lèo lái kinh tế toàn cầu, xoay chuyển chính trị toàn cầu, và là quốc gia cầm lái vĩ đại.

Tháng Mười Hai năm 1944, hơn 70 quốc gia họp nhau ở thành phố Bretton Woods thuộc bang New Hamshire Hoa Kỳ để quyết định chuyển trung tâm quyền lực kinh tài từ Luân Đôn sang Nữu Ước, và đồng dollar Mỹ là thống soái thay vì Bảng Anh.

Cần nhắc lại, bang New Hamshire là bang đẻ ra những sáng kiến to lớn cho Hoa Kỳ và cho thế giới nói chung. Một trong những sáng kiến vĩ đại nhất mọi thời đại về giáo dục do các giáo sư đại học của bang này đưa ra. Đó là, trả quyền tự trị về cho các đại học, đi đôi với đại học phải đi đầu trong nghiên cứu phục vụ cho nhân sinh. Để sáng kiến này được các nhà thờ và chính quyền Hoa Kỳ vào thế kỷ XIX đồng ý, thì đã có nhiều giáo sư, sinh viên phải chết hoặc đi tù.

Cũng tại New Hamshire này, hệ thống Bretton Woods ra đời. Nó buộc các đồng tiền mạnh gắn chặt vào vàng. Tỷ lệ 35 dollar Mỹ ăn 1 ounce vàng. Sau đó, các đồng tiền khác đi theo dollar Mỹ. Ví dụ 1 dollar Mỹ ăn 2 Đức Mã, bằng 0.75 Bảng Anh, và bằng 80 Yên Nhật, etc - gold dollar.

Lý do phải chuyển đổi quyền lực từ Anh sang Mỹ, vì lúc đó, Hoa Kỳ chiếm lĩnh hơn 50% thị trường xuất khẩu toàn cầu. Nước Mỹ tiêu dùng hơn 50% toàn cầu cộng lại. Hoa Kỳ đã lập ra những hệ thống phòng thủ như NATO và hiệp ước an ninh với Nhật Hàn để chống lại cộng sản. Hoa Kỳ bảo kê an ninh quốc phòng, các quốc gia đi theo Hoa Kỳ chỉ cần làm ăn và đóng phí cho những cuộc chiến tranh mà Hoa Kỳ thấy cần thiết, để bảo vệ các quốc gia cùng phe nhóm với Hoa Kỳ. 

Nhưng từ năm 1944 đến 1970, các quốc gia dưới quyền như Đức và Nhật phục hồi nhanh chóng. Họ chiếm lại thị phần xuất khẩu thế giới, cũng như khả năng tiêu dùng của họ cũng tăng cao chiếm khoảng 25% toàn cầu. Họ yêu sách, phải bỏ hệ thống Bretton Woods để họ tự do làm giá đồng tiền của nước họ, nhằm phụ vụ cho việc xuất khẩu dễ dàng hơn, bằng cách hạ giá đồng bạc nội địa của mình. Trong 25 năm kinh tế toàn cầu bình yên nhờ hệ thống Bretton Woods, nay sóng gió bắt đầu, khi tổng thống Nixon đồng ý yêu cầu của Đức và Nhật. Ông quyết định hủy bỏ hệ thống neo giá đồng tiền vào vàng, thả nổi đồng tiền toàn cầu, và trả 24.000 tấn vàng của các quốc gia ký quỹ vào kho vàng Nữu Ước để được phép in tiền khi cần tiêu xài cho quốc gia, mà hệ thống Bretton Woods quy định.

Bắt đầu năm 1971, Hoa Kỳ chuyển sự neo đậu giá đồng tiền vào vàng sang năng lượng - dầu hỏa: oil dollar - cũng là lúc Hoa Kỳ dùng đồng dollar neo vào dầu hỏa để cai quản toàn cầu. Vì thế giới công nghiệp cần năng lượng. Cho đến nay năng lượng từ dầu hỏa vẫn là nguồn chính mà toàn cầu sử dụng.

Suốt từ 1971 đến 1978, giá dầu quanh quẩn 20 dollar/thùng. Nhưng khi phong trào cộng sản thế giới lan rộng đến các quốc gia Hồi giáo ở Trung Đông - giếng dầu thế giới - thì Iran tách ra sự che chở của Hoa Kỳ. Sự kiện 52 con tin ngoại giao năm 1978 do Iran bắt giữ, đã làm giá dầu tăng gấp 3 lần. Giá vàng vì thế cũng tăng cao nhất trong lịch sử từ 35 dollar/ounce lên đến 850 dollar/ounce!

Khi 52 con tin được giải thoát, tình hình giá dầu trở lại quanh quẩn 25 dollar/thùng, và giá vàng trở về khoảng 100 dollar/ounce. Nhưng sau khi sự kiện Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, nó đã để lại nhiều thiệt hại cho Hoa Kỳ vì những cuộc chạy đua vũ trang trong thời kỳ chiến tranh lạnh. Bên cạnh đó, Hoa Kỳ múa gậy vườn hoang suốt gần 20 năm từ 1990 đến 2008. Làm anh cả ôm đòm, nợ công Hoa Kỳ tăng quá mức. Bong bóng đầu tư bảo hòa và vỡ tung. Một cuộc đại khủng hoảng toàn cầu lớn nhất kể từ 1933 bắt đầu từ Hoa Kỳ. 

Trong đại khủng hoảng đó, Hoa Kỳ đã vay 800 tỷ dollar từ Trung Cộng để giải quyết. Thế là, một số cuộc chiến ở Bắc Phi Trung Đông nổ ra, làm nghẽn mạch chuyển dầu đi tới toàn cầu, giá dầu tăng ngất ngưỡng, có lúc cao nhất lên đến 140 dollar/thùng vào tháng Chín năm 2008. Giá vàng lập kỷ lục mới với 1900 dollar/ounce. Và sau 6 năm lên nắm quyền, đảng Dân Chủ ở Hoa Kỳ đã chỉ lo khôi phục kinh tế Hoa Kỳ, điều chỉnh sự tham chiến trân toàn cầu. Giờ kinh tế Hoa Kỳ tăng trưởng từ < 1% lên 4.5%/năm. Tỷ lệ thất nghiệp của Hoa Kỳ quay về con số lý tưởng < 5%. 

Ngay tức thì khi Hoa Kỳ ổn định kinh tế, câu chuyện Nga xâm lược Ukraina xuất hiện. Một lệnh cấm vận kinh tế với Nga. Trong khi đó, Hoa Kỳ thành công việc nghiên cứu và sản xuất vắt đá thành dầu, và đến năm 2015 sẽ là quốc gia sản xuất dầu nhiều nhất thế giới. Hoa Kỳ là quốc gia sử dụng dầu nhiều nhất thế giới, khoảng hơn 20% toàn cầu, trong một quốc gia chỉ có 5% dân số so với toàn cầu. 

Trong cuộc khủng hoảng vừa qua, tổ chức các quốc gia sản xuất dầu đã tăng đầu tư và xây dựng nhà máy lọc dầu, khai thác thêm nhiều mỏ dầu mới. Nay, Hoa Kỳ độc lập năng lượng, không còn lệ thuộc nhập khẩu dầu. Nguồn cung dầu tăng, trong khi nhu cầu nhập khẩu của quốc gia sử dụng dầu nhiều nhất thế giới không còn nữa. Huyết mạch chuyển giao dầu thông thoáng. OPEC vẫn cứ sản xuất đều đều không giảm. Vậy là giá dầu giảm. Giá dầu giảm, thì giá vàng cũng giảm theo.

Nước Nga mạnh lên trong 10 năm nhờ khủng hoảng kinh tế Hoa Kỳ, vì chỉ biết bán tài nguyên dầu hỏa, khí gas để ăn. Nước Nga mạnh lên thì Hoa Kỳ và Trung Cộng cũng khốn khổ vì giá dầu tăng, vì họ là những quốc gia đứng thứ nhất và thứ hai sử dụng dầu nhiều nhất thế giới. Ông Putin đã gặp thời khi lên nắm quyền ngay lúc giá dầu tăng, thực ra ông không có tài năng gì, ngoài tư tưởng và hành động độc tài được nuôi dưỡng từ thời cộng sản Liên Xô.

Nay giá dầu xuống. Nước Nga khốn đốn. Ông Putin quen là lãnh đạo ăn bám của để dành của tổ tiên. Nay không có sáng kiến gì để vực nước Nga, vì hơn 200 ngàn tài năng khoa học Nga đã bị chảy chất xám sang phương Tây và Hoa Kỳ trong 12 năm cầm quyền của ông. Quanh ông không còn ai biến nước Nga trở thành một quốc gia hùng mạnh nhờ vào trí tuệ, mà chỉ là những kẻ ăn bám như ông.

Oil dollar đã làm mưa, làm gió suốt 10 năm qua. Giờ đã đến lúc mưa tạnh, gió hòa. Cũng là lúc Hoa Kỳ hùng mạnh trở lại. Cũng là lúc Trung Cộng chật vật với bong bóng đầu tư. Cũng là lúc mà nếu ông Putin muốn trợ giá đồng Rub của mình thì, 400 tỷ dollar dự trữ từ bán dầu và khí gas của nước Nga chỉ có thể dùng trong 60 ngày!

Dầu giảm còn $64.40/thùng nó làm giá vàng sáng nay hạ thẳng đứng 1 phát chỉ trong 1 phút đồng hồ tới $39.10/ounce, chỉ còn $1151.60/ounce. Mốc $1.000/ounce đang chờ trong 1 tháng cuối năm 2014.

Oil dollar bình yên thì ông Putin thả nổi đồng Rub Nga từ 35 Rub ăn 1 dollar lên đến 50 Rub ăn 1 dollar. Thả nổi đồng Rub Nga thì của cải để dành của dân Nga từ tiền thành giấy lộn. Thả nổi đồng Rub tức có nghĩa là ông Putin thả nổi luôn sự nghiệp chính trị của mình.

Bà mẹ Nga về hưu phải ngồi bán vĩa hè từng củ tỏi, lọ tương ớt kiếm sống vào mùa đông giá lạnh. Hình của Dương Trương gửi về từ Nga.

Oil dollar bình yên đồng nghĩa với Hoa Kỳ vững mạnh, và thế giới đối nghịch đang chật vật với cơm áo gạo tiền. Một bài toán rất đơn giản nhưng rất công phu để làm thế nào để trở thành kẻ thống trị toàn cầu. Hay nói cách khác, chính trị và kinh tế là một nghệ thuật của sự có thể.

Asia Clinic, 13h28' ngày thứ Hai, 01/12/2014

GIÁ DẦU VÀ NHỮNG BUỒN VUI CỦA TOÀN CẦU

Biểu đồ giá dầu từ tháng 4/1983 đến tháng 4/2014

Từ năm 2004 đến nay giá dầu thế giới đã từng tăng gấp 3-4 lần - từ khoảng $35/thùng đã từng tăng đến $140/thùng. Và mấy tháng nay giá dầu thế giới hạ liên tục, người dân thì vui mừng, vì đời sống sẽ dễ thở hơn. Nhưng chính khách thì có người vui, kẻ buồn.

Tối đêm qua - 27/11/2014 - tại thành phố Vienna, Ả Rập Saudi, 20 nước đứng đầu thành viên OPEC nhóm họp đưa ra quyết định không giảm sản lượng dầu theo đề nghị của 1 số quốc gia sản xuất dầu lượng nhỏ, mà vẫn giữ 30 triệu thùng đưa ra thị trường mỗi ngày. Mặc dù, lượng dầu cung ra thị trường đang dư thừa, vì nhiều quốc gia ngoài tổ chức OPEC đã và đang tăng sản xuất dò đã tìm ra nhiều mỏ dầu mới.

Quyết định này của OPEC là có 3 lý do chính đáng sau đây:

1. Dân số thế giới ngày càng tăng, biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, và công nghệ kỹ thuật ngày càng đòi hỏi nguồn cung năng lượng, nên không thể giảm sản lượng dầu đưa ra thị trường mỗi ngày.

2. Những mỏ dầu đã được khai thác, và mới mọc ra không thể ngưng hoạt động để phải tốn kém chi phí bảo trì. Trong khi đó, đầu tư tốn kém mà chưa hoàn vốn của nhà đầu tư.

3. Giá dầu hạ sẽ giúp cho khủng hoảng kinh tế có động lực tăng trưởng trở lại. Nó sẽ giúp thế giới không bị rơi vào một cuộc chiến tranh thế giới thứ 3, mà nó đã manh nha xuất hiện từ khi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu xuất hiện năm 2008 đến nay.

Ngay lập tức, sau khi có công bố của OPEC, thì giá dầu thế giới sụt giảm hơn $8/thùng - từ > $76 xuống còn $68/thùng chỉ trong 1h đồng hồ sau đó.

Giá dầu giảm đã làm vàng có khuynh hướng tăng trong 2 tuần qua vượt mốc $1200/ounce xuống còn $1186/ounce.

Thế giới chia làm 2 cực. Các quốc gia biết tận dụng vào nguồn tài nguyên vô tận - sức người - sẽ thúc đẩy giáo dục, khoa học kỹ thuật phát triển, tận dụng trí tuệ của con người làm nên những sáng tạo, phát minh. Họ sẽ thấy giá dầu giảm là một tin vui.

Những quốc gia chỉ biết ăn bám vào tài nguyên thiên nhiên khoáng sản như: châu Âu có Nga, châu Á có Việt Nam, các quốc gia Mỹ La Tinh như Venezuela, và các quốc gia châu Phi như Nigeria, etc sẽ tồi tệ, khi không biết sử dụng nguồn tài nguyên vô tận là trí tuệ của con người. Vì ở những quốc gia này các chính khách có chủ trương ngu dân để trị, và ăn chia trên tài nguyên của đất nước.

Chỉ trong 5 tháng qua đồng Rub Nga mất giá từ 1 đô la ăn 35 rub nay thì mỗi đô la ăn 47.25 rub. Tiền dân Nga mất giá gần như 50% trong chỉ 6 tháng. Người dân Nga làm cả đời tích cóp chỉ trong 6 tháng tài sản chỉ còn 1 nửa. Dự trữ đô la của nước Nga chỉ 400ty3 đô la. Nếu đem số này ra cứu đồng rub thì chỉ trong 2 tháng. Liệu nước Nga có yên bình?

Những bà mẹ Nga về hưu phải đội tuyết trời dưới -10 độ C để bán từng củ hành, dưa chuột muối, tương ớt, etc để kiếm sống trong lúc kinh tế Nga đang tồi tệ nhờ vào tài lãnh đạo của ông Putin, nên nước Nga bị cấm vận bỡi Mỹ và phương Tây. Giờ giá dầu giảm, đồng rub Nga tuột giá. Chiếc ghế của Putin sẽ ra sao, và tài năng của Putin đâu có gì ngoài gặp thời giá dầu tăng bán tài nguyên để có uy tín? Hình của Trương Dương đang ở Nga gửi về hôm nay.

Chúng ta không lấy làm lạ, khi ông Putin - tổng thống Nga - đã có những tuyên bố đổ thừa Hoa Kỳ làm giá dầu giảm nhằm tấn công kinh tế nước Nga. Nhưng ông Putin đã quên đi rằng, việc khủng hoảng kinh tế Hoa Kỳ bắt đầu ntu72 2004 đến nay đã làm giá dầu tăng, và ông đã hưởng lợi đem lại sự phục hồi cho nước Nga trong 10 năm qua nhờ vào bán tài nguyên để ăn, mà nước Nga không biết làm gì để phát triển bằng chính trí tuệ của người Nga một thời đáng kính.

Song với việc quyết định của OPEC ngày hôm qua, nhìn trên cục diện toàn cầu thì sẽ có nhiều triễn vọng giá dầu sẽ còn giảm tiếp tục phá mốc $60/thùng trong cuối năm nay. Và giá vàng cuối năm sẽ về mốc $1000/ounce như tôi đã dự đoán từ đầu năm 2014 này. Đi theo sau đó sẽ là kinh tế toàn cầu trở lại thời kỳ hưng thịnh. Những hiểm họa chiến tranh thế giới như các nhà dự đoán trong 4 năm qua sẽ không còn là điều đáng lo ngại.

Asia Clinic, 8h39' ngày thứ Sáu, 28/11/2014

HỐ ĐEN TO LỚN CỦA TRUNG HOA

Bài viết của The Economist: The Great Hole of China

Nợ của Trung Hoa sẽ không kéo nền kinh tế thế giới đi xuống, nhưng nó có nguy cơ biến hệ thống tài chính của đất nước này trở thành một thây ma di động.

Có nhiều điều mà các nhà đầu tư đang lo lắng trên toàn thế giới là, giá dầu giảm mạnh, bóng ma suy thoái và giảm phát ở châu Âu, trong đó một trong những quan trọng nhất, và người ta hiểu rõ nhất, là nợ của Trung Hoa. Trong vài năm qua, Trung Hoa đã ghi dấu ân thế giới về nợ công. Tổng số nợ của các khoản tiền của chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình vay đã tăng vọt 100% GDP từ năm 2008, và bây giờ là 250% GDP; chỉ ít hơn một chút so với các quốc gia giàu có, nhưng cao hơn so với bất kỳ thị trường mới nổi khác (xem bài viết). 

Nguyên do của khủng hoảng tài chính trước đó là bởi sự gia tăng điên cuồng trong việc vay mượn - theo tư duy của Nhật Bản vào đầu những năm 1990, Hàn Quốc và các nền kinh tế mới nổi khác vào cuối năm 1990, và Mỹ và Anh trong năm 2008, nó có vẻ như hợp lý để lo ngại rằng Trung Hoa có thể đang đi vào một cuộc sụp đổ kinh tế. Còn hơn thế nữa, vì tốc độ tăng trưởng danh nghĩa(nominal growth), tổng sản lượng thực tế và lạm phát đã giảm mạnh, từ mức trung bình 15% một năm trong những năm 2000 xuống còn 8,5% hiện nay, và có vẻ có khả năng tiếp tục giảm khi lạm phát đạt mức thấp nhất trong 5 năm chỉ 1,6% trong tháng Chín 2014. Tăng trưởng danh nghĩa chậm làm hạn chế khả năng của con nợ trả các hóa đơn của họ, nó là niềm năng làm ra một cuộc khủng hoảng nợ. 

Hợp lý, nhưng sai. Trung Hoa có một vấn đề lớn về nợ. Nhưng nó không có khả năng gây ra một cuộc khủng hoảng đột ngột hoặc thổi cuộc khủng hoảng của nó vào nền kinh tế thế giới. Đó là bởi vì Trung Hoa, không giống như hầu hết các nước khác về 2 việc quan trọng là, kiểm soát các ngân hàng của mình và có các phương tiện để giải cứu chúng. Thay vào đó, rủi ro lớn nhất là sự tự mãn: các quan chức của Trung Hoa đã không nổ lực để làm sạch hệ thống tài chính, trong khi đó áp lực đè nặng nền kinh tế rơi tự do trong nhiều năm qua là từ các công ty ma và nợ mất khả năng chi trả. 

Một nửa số nợ của Trung Hoa đang nợ của các công ty, và hầu hết trong đó, là nợ của doanh nghiệp nhà nước và các nhà phát triển bất động sản. Khi nền kinh tế chậm lại và giá nhà đất giảm, nhiều khoản vay này mất khả năng chi trả. Các ngân hàng báo cáo rằng các khoản nợ xấu chỉ là 1% tài sản của họ, và kiểm toán viên của họ nhấn mạnh rằng các ngân hàng không được nói dối, nhưng các nhà đầu tư giá cổ phiếu ngân hàng hiểu rằng con số nợ xấu thực sự là gần 10%. 

Ngay cả khi một khu vực rộng lớn của các khoản vay xấu đi, hậu quả là không phải là một sự sụp đổ tài chính kiểu như Lehman. Điều này chúng ta phải cảm ơn chính quyền Trung Quốc về hệ thống tài chính của họ đã không làm ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu. Hầu hết các khoản cho vay là do các ngân hàng nhà nước kiểm soát, phần lớn trong số đó cũng chính là các công ty của nhà nước. Nếu nó phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng tín dụng toàn nền kinh tế, chính phủ sẽ (vì nó đã được giải quyết trong quá khứ) chỉ đơn giản là buộc các ngân hàng phải cho vay nhiều hơn nữa. Đồng thời dự trữ ngoại hối khổng lồ của nước này, có nghĩa là Trung Hoa không cần phải lo lắng về một suy thoái đột ngột mà cần phải tăng vốn nước ngoài, đó là sự khác biệt của  nguyên nhân chính của nhiều cuộc khủng hoảng nền kinh tế mới nổi khác với Trung Hoa. 

Sự kết hợp này kiểm soát và giảm sốc cho phép Trung Hoa có thời gian và khoảng không cần thiết để giải quyết vấn đề nợ. Thật không may, là chính nó đã làm cho chính quyền Trung Hoa tự mãn. Mặc dù, các quan chức đã bắt đầu nói về việc giải quyết nợ trong năm 2010, và họ đã thực hiện một vài bước nhỏ hướng tới làm sạch mọi thứ: một đạo luật ngân sách mới, có hiệu lực vào năm tới, cung cấp cho chính quyền trung ương nhiều quyền lực hơn để giám sát các khoản vay của chính phủ địa phương. Tuy nhiên, trong thực tế, quá nhiều cán bộ đã cho qua các khoản nợ xấu; có quá nhiều quan chức thích gói cứu trợ vỡ nợ. Đầu năm nay, trong bối cảnh nhiều hỗn loạn, Công ty Chaori chuyên sản xuất về pin năng lượng mặt trời là công ty Trung Hoa đầu tiên đã vỡ nợ trên sàn chứng khoán. Trong tháng này các chủ nợ đã được giải cứu bằng tiền cung cấp của ngân hàng nhà nước tung ra. 

Đêm dài của sự sống của con nợ

Mở rộng tín dụng cho các công ty sụp đổ và không hiệu quả là, tiền trình tạo ra một cuộc khủng hoảng nợ chậm đi đến sụp đổ, nó được đánh dấu bằng sự trì độn và phân bổ sai nguồn vốn. Nhật Bản là một tấm gương cho một tiền lệ buồn trong cách giải quyết này từ thập niên 1990, cho đến nay vẫn còn dai dẳng. Nền kinh tế Nhật đã không được làm sạch sau khi bong bóng tài sản xảy ra vào đầu những năm 1990, chính quyền Nhật Bản tự an ủi mình rằng, các công ty có thể trả được nợ, và ngân hàng là dung môi làm tan những khoảng nợ xấu. Kết quả là các công ty xác chết của Nhật, các ngân hàng ma quái và nhiều năm trì trệ và giảm phát cho nền kinh tế Nhật. 

Các quan chức của Bắc Kinh thề rằng, họ sẽ không lặp lại tình trạng bất ổn của Nhật Bản. Để làm được điều đó họ phải quyết đoán và phải để cho các công ty phá sản: văn hóa phá sản nên được thay thế cho sự trì trệ an toàn bằng cách cho vay vô dụng của ngân hàng nhà nước dựa vào dự trữ ngoại tệ. Các nhà đầu tư nghĩ rằng nhà nước sẽ bù lỗ của họ, họ sẽ nghĩ ra những trò tinh ranh để moi tiền ngân sách, và các vấn đề tệ hại sẽ phát triển. Không chỉ có vậy mà còn là một sự lãng phí rất lớn của tiền; thậm chí sự hùng mạnh Trung Hoa không thể cứ được bù lỗ mãi mãi.

Asia Clinic, 15h 27' ngày thứ Sáu, 17/10/2014

TƯ TƯỞNG NÔ DỊCH ẮT PHẢI HÀNH ĐỘNG VONG NÔ

Ba năm nay, tôi không viết về việc điểm tin vặt nữa, mà chuyển sang viết về những ý tưởng cho cộng đồng. Nhưng hôm 09/10/2014, trong cuộc họp quốc hội, ông Bộ trưởng tài chính đưa ra thông tin: Năm 2015 không có đủ tiền để tăng lương viên chức. Trong một rừng tin tức Việt Nam, tôi cho rằng đây là tin đáng sợ nhất. Dự tính năm 2015 nợ công của chính phủ lên đến 64% GDP. Trong đó, nợ công của Việt Nam cơ cấu chủ yếu là nợ nước ngoài. Một con số nói lên tình hình nền kinh tế sẽ vỡ nợ.

Cái đáng sợ thứ nhất là, nếu không tăng lương như đã định, mà lạm phát cứ tăng, đời sống vật giá cứ phi mã, thì lấy gì công chức nhà nước sống, nếu không tha hóa và tham nhũng? Trong khi đó, đồng lương công chức Việt Nam đã không thể đủ sống đàng hoàng, nên mới có chuyện tham nhũng không thể giải quyết được. Khi con người đã tha hóa thì, còn gì đáng sợ hơn trong tất cả các loại đáng sợ ở trên đời?

Cái đáng sợ thứ hai là, nếu phải tăng lương công chức thì phải khoan sức dân bằng thuế phí trong hoàn cảnh kinh tế đang ngày càng tồi tệ như hiện nay? Vì ngay cả nước cung cấp cho nông dân tươi tiêu ruộng đồng, mà quốc hội cũng nghĩ ra để đánh thuế, trong khi đó, quá nhiều thuế phí, và tình cảnh bị gian thương ép giá, đã làm cho nông dân bỏ ruộng cày, đi lên thành phố kiếm sống bằng lao động giản đơn. Sức dân có hạng, nên khi sức dân đến cùng cực thì điều gì sẽ xảy ra? Đầu tiên là trộm cướp, lừa đảo lưu manh, thứ đến là giết người cướp của, và cuối cùng là... tức nước vỡ bờ.

Cái đáng sợ thứ ba không nói ra thì ai cũng biết. Nó báo cho người dân biết rằng, tình hình kinh tế nước nhà đã và đang đi đến đáy chưa thấy, nên hàng loạt doanh nghiệp sụp đổ, dẫn đến thu ngân sách không đủ để chi lương công chức. Nó là cái nguy, nhưng cũng là cái cơ hội để cho chính quyền nhìn lại xem chế độ chính trị đã đúng hay sai? Cần thay đổi như thế nào, không thể cứ ôm cái mới luẩn quẩn chủ nghĩa Marx Lenin, với nền kinh tế đặc thù Trung Cộng biến tướng thành cái chữ mỹ miều: "kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa", theo kiểu chơi chữ để mỵ dân hơn là thực sự cầu thị phải làm gì cho đất nước hùng cường.

Cái sợ thứ nhất là sợ con người Việt đã ngày càng trở nên súc vật trong cuộc sống. Con người mà đã hư đốn thì xã hội ắt sẽ loạn. Vì chữ Nhân trong Thiên - Địa - Nhân là chữ quan trọng nhất để làm nên một quốc gia hùng cường.

Cái sợ thứ hai là sợ rằng nền kinh tế Việt Nam đang trên đà đổ dốc mà chưa thấy đáy, và lòng dân không còn tin tưởng vào chế độ. Kinh tế quyết định chính trị, kinh tế mà sụp mãi thì chính trị ắt sẽ đổ theo. Lòng dân đã mất ắt chế độ sẽ mất theo. Đó là 2 quy luật tất yếu.

Cái đáng sợ thứ ba là hệ quả của một nền kinh tế chính trị không đúng. Nó là nguyên nhân chính dẫn đến 2 cái trên. Nhưng chính trị là một nghệ thuật của sự có thể. Cho nên, có thể thay đổi được để cứu tất cả. Vì thế, nguy cơ sụp đổ chính trị và kinh tế Việt Nam là có thật, nó như một bóng ma đang lù lù xuất hiện lớn dần, rất nhẹ nhàng và yên ắng, nhưng không ai đoán được nó sụp khi nào.

 Trong nguy lại có cơ hội, nếu đảng cầm quyền biết cầu thị. Nó cũng là dịp để từ bỏ Trung Cộng, từ bỏ tư tưởng vay mượn của người khác. Xưa thì vay mượn Khổng Khâu để làm nên 1000 năm Bắc thuộc phong kiến. Nay vay mượn Marx Lenin và Mao để làm nên một thời đại Bắc thuộc mới. 

Đã đến lúc phải tư duy độc lập, làm nên tư tưởng của mình để xây dựng đất nước Việt hùng cường. Tư tưởng mà vay mượn thì hành động cũng chỉ là kẻ nô vong.

Asia Clinic, 16h46' ngày thứ Sáu, 11/9/2014

VÀI CON SỐ VỀ TỶ PHÚ THẾ GIỚI 2014 VÀ VIỆT NAM

Bảng đồ phân bố tỷ phú đô la trên toàn cầu của Billionaire Census 2014

Bài đọc liên quan: Những con người làm nên nước Mỹ

Hôm qua, 17/9/2014 Billionaire Census và Weath-X công bố tài liệu tỷ phú đô la trên toàn cầu của năm 2014. Những con số tỷ phú tỷ lệ thuận với sự phát triển nền kinh tế của mỗi quốc gia thì ai cũng rõ. Vì tỷ phú là người tạo ra công ăn việc làm cho xã hội. Đó là thực tế nghịch lý với lý thuyết chủ nghĩa xã hội, chia đều sự cùng khổ hơn là chia sẻ sự thịnh vượng đến mọi người trong cộng đồng của mỗi quốc gia.

Đáng lưu ý đầu tiên đối với tôi là, có 2325 tỷ phú trên toàn cầu, thì trong đó, người Việt Nam trong nước chỉ có 2 người. Năm 2013, công bố Việt Nam trong nước chỉ có 1 người với tài sản tương đương 1 tỷ đô la, nhưng năm 2014, con số là 2 người, tổng tài sản là 3 tỷ đô la - trang 82 của 92 trang báo cáo. Đó là một ghi nhận đáng khích lệ, khi người Việt trong nước đang dần góp mặt với thế giới những người thành đạt, có giá trị toàn cầu.

Cái đáng lưu ý thứ hai là, trong 2325 tỷ phú đó, có 35% tỷ phú là chưa có bằng cấp đại học. 65% còn lại là có bằng cấp đại học và sau đại học. Trong 35% tỷ phú không có bằng đại học thì có 1 số người chưa tốt nghiệp tú tài - trang 24 của báo cáo Billionaire Census 2014. Trong 65% tỷ phú có trình độ đại học trở lên thì, có 42% là có trình độ cử nhân, 26% là thạc sỹ, 21% là MBA và 11% có bằng PhD.

Trong số top 20 trường đại học có số lượng đào tạo những tỷ phú cho toàn cầu thì Hoa Kỳ chiếm đến 16 trường đại học. Số còn lại 4 trường là của Ấn Độ, Anh, Nga và Thụy Sỹ. Danh sách top 20 trường đại học đó như sau:

1.  UNIVERSITY OF PENNSYLVANIA    UNITED STATES  đào tạo ra 25 tỷ phú

2.  HARVARD UNIVERSITY   UNITED STATES  đào tạo ra 22 tỷ phú

3.  YALE UNIVERSITY   UNITED STATES  đào tạo ra 20 tỷ phú

4.  UNIVERSITY OF SOUTHERN CALIFORNIA  UNITED STATES  đào tạo ra 16 tỷ phú 

5.  PRINCETON UNIVERSITY      UNITED STATES  đào tạo ra 14 tỷ phú

6.  CORNELL UNIVERSITY   UNITED STATES  đào tạo ra  14 tỷ phú

7.  STANFORD UNIVERSITY      UNITED STATES  đào tạo ra 14 tỷ phú

8.  UNIVERSITY OF CALIFORNIA, BERKELEY  UNITED STATES  đào tạo ra 12 tỷ phú

9.  UNIVERSITY OF MUMBAI  INDIA  đào tạo ra 12 tỷ phú

10.  LONDON SCHOOL OF ECONOMICS     UNITED KINGDOM  AND POLITICAL SCIENCE  đào tạo ra 11 tỷ phú

11.  LOMONOSOV MOSCOW STATE UNIVERSITY  RUSSIA   đào tạo ra 11 tỷ phú

12.  UNIVERSITY OF TEXAS      UNITED STATES đào tạo ra 10 tỷ phú

13.  DARTMOUTH COLLEGE      UNITED STATES đào tạo ra 10 tỷ phú

14.  UNIVERSITY OF MICHIGAN    UNITED STATES đào tạo ra 10 tỷ phú

15.  NEW YORK UNIVERSITY      UNITED STATES đào tạo ra 9 tỷ phú

16.  DUKE UNIVERSITY   UNITED STATES đào tạo ra 9 tỷ phú

17.  COLUMBIA UNIVERSITY      UNITED STATES đào tạo ra 8 tỷ phú

18.  BROWN UNIVERSITY   UNITED STATES đào tạo ra 8

19.  MASSACHUSETTS INSTITUTE OF TECHNOLOGY  UNITED STATES đào tạo ra 7 tỷ phú

20.  ETH ZURICH   SWITZERLAND đào tạo ra 6 tỷ phú

Điều đáng chú ý thứ ba là, trong 2325 tỷ phú thế giới có đến 286 người là phụ nữ. Chiếm 12.3%. Tổng số tiền họ nắm là 930 tỷ đô la, chiếm 12.8% tổng số tiền mà 2325 tỷ phú sở hữu. Chiếm đa số tới 64.5% của những phụ nữ tỷ phú là tài sản thừa kế. Chỉ có 17.1% là tự bản thân họ làm ra. Số còn lại, 17.5% là họ thừa kế tài sản và duy trì nó bằng sự điều hành của mình để trở thành tỷ phú.

Điều đáng chú ý thứ tư là, tỷ phú của cả Châu Âu với 775 tỷ phú nắm số tiền 2375 tỷ đô la Mỹ, đã vượt qua Bắc Mỹ với 609 tỷ phú nắm số tiền 2371 tỷ đô la Mỹ.

Top 20 thành phố có nhiều tỷ phú nhất thế giới năm 2014

Nhưng tổ số tỷ phú nhiều nhất thế giới vẫn thuộc về Hoa Kỳ với 571 người, thứ hai là Trung Hoa 190 tỷ phú. Thành phố có tỷ phú nhiều nhất thế giới vẫn là New York với 103, và nước Mỹ có đến 571 tỷ phú, nắm 2266 tỷ đô la. Đứng hàng thứ hai thế giới về số lượng tỷ phú là Trung Hoa với 190 người, nắm 440 tỷ đô la - trang 38 và 45 của báo cáo Billionaire Census 2014. Mặc dù, thành phố đứng thứ hai thế giới có nhiều tỷ phú sau New York là Mạc Tư Khoa với 85 tỷ phú, nắm tài sản 307 tỷ đô la, nhưng Hong Kong Trung Hoa cũng không kém khi nó có đến 82 tỷ phú, nắm 343 tỷ đô la Mỹ. Đây là top 10 thành phố châu Á có nhiều tỷ phú, và sở hữu tài sản do Billionaire Census 2014 báo cáo:

1.  HONG KONG  có  82 tỷ phú sở hữu 343 tỷ đô la

2. BEIJING, CHINA  có  37 tỷ phú sở hữu 98 tỷ đô la

3.  SINGAPORE  có  32 tỷ phú sở hữu 65 tỷ đô la

4.  MUMBAI, INDIA  có  28 tỷ phú sở hữu 97 tỷ đô la

5.  TOKYO, JAPAN  có  26 tỷ phú sở hữu 71 tỷ đô la

6.  SHENZHEN, CHINA  có  25 tỷ phú sở hữu 58 tỷ đô la

7.  SHANGHAI, CHINA  có  21 tỷ phú sở hữu 46 tỷ đô la

8.  TAIPEI, TAIWAN  có  21 tỷ phú sở hữu 43 tỷ đô la

9.  SEOUL, SOUTH KOREA có  20 tỷ phú sở hữu 48 tỷ đô la

10.  BANGKOK, THAILAND  có  17 tỷ phú sở hữu 56 tỷ đô la

Clip tóm tắt về tổng kết tỷ phú thế giới năm 2014

Tuổi trung bình để trở thành tỷ phú là 45. Mặc dù vẫn có những tỷ phú trẻ ở độ tuổi 20 - 30. Nhưng mật độ tập trung nhiều nhất ở độ tuổi thừ 55-64 chiếm tỷ lệ cao nhất với 26.8%. Trên 85 tuổi vẫn chiếm 6.9% cũng là một con số rất đáng kể.

Người ta còn dự đoán rằng năm 2015 sẽ có thêm 7.9% tỷ phú mới xuất hiện, nâng số tỷ phú toàn cầu lên con số 2508 người. Và đến 2020, sẽ có đến 3873 nhà tỷ phú đô la trên toàn cầu.

Nói thêm về tỷ phú người Việt ở nước ngoài, theo hiểu biết của tôi qua thông tin thì cũng có 2 người đáng kính trọng, mà ai quan tâm đến thông tin đều biết. 

Người đã từng về Việt Nam làm ăn là ông Hoàng Kiều - chủ tịch Tập đoàn RASS: Rare Antibody Antigen Supply Inc - ở Los Angeles, California với tài sản lên đến 2.8 tỷ đô la, xếp hạng thứ 627 thế giới theo Forbes! Ông du học Hoa Kỳ từ sự đỡ đầu của người chú ruột là nhạc sỹ Hoàng Thy Thơ từ trước 1975 của Việt Nam Cộng Hòa. Ông là một doanh nhân thành công từ ngành dược phẩm, và đi lên từ nhân viên của Tập đoàn sữa Abbott Hoa Kỳ. Đây có thể xem là niềm tự hào của người Việt, vì ông làm giàu ở một ngành chăm lo sức khỏe của con người.

Một người trẻ nữa là Chu Chính - chủ tịch Tập đoàn Blackstone - ở New York. Không thấy báo cáo năm 2014 trên Forbes, nhưng năm 2012 thì, tổng tài sản của ông cũng đã trên 2 tỷ đô la. Ông là một thiếu niên vượt biển, và học hành, làm ăn thành đạt từ ngành tài chính ngân hàng, bất động sản và chứng khoán.

Chưa thống kê hết, nhưng chắc chắn Việt Nam còn nhiều tỷ phú hơn. Họ sẽ giúp cho đất nước nhiều hơn. Song nhân cách của tỷ phú là gầy dựng sức mạnh của quốc gia. Sức mạnh ấy phải là sức mạnh của Kinh Phúc âm cho sự thịnh vượng của Andrew Carnegie.

Asia Clinic, 16h27' ngày thứ Năm, 18/9/2014

MŨ BẢO HIỂM VÀ MÁY TÍNH BẢNG CHO HỌC SINH LỚP 1 ĐẾN LỚP 3

Bài đọc liên quan:

+ Gốc rễ của suy đồi văn hóa giáo dục

+ Chuột lang giáo dục I, II và III

+ Tư duy giáo dục bậc phổ thông

Mọi người sẽ không hiểu vì sao chiếc mũ bảo hiểm và máy tính bảng lại có liên quan nhau trong một logic của vấn đề? Nhưng ở xứ thiên đường mọi điều không logic đều trở thành logic trong một quan hệ nhân quả - ăn chia. Đó là lý do để có bài viết này.

Chiếc mũ bảo hiểm ở thiên đường

Tôi còn nhớ, khoảng cuối thập niên 1990s, khi tôi còn làm việc ở Bệnh Viện Chợ Rẫy, ông giám đốc bệnh viện lúc bấy giờ, mời bàn xây dựng dự án cho toàn dân phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy. Có cuộc họp này là vì tình hình tai nạn giao thông làm tỷ lệ chấn thương sọ não tăng đột biến, khi Sài Gòn trở thành trung tâm kinh tế, công nghiệp và du lịch trong cả nước, do dân số Sài Gòn tăng đột biến từ khoảng 2 triệu vào thập niên 1980 lên 10 triệu năm 2000. Trong khi người Pháp quy hoạch cho Sài Gòn hơn 150 năm trước chỉ chứa 3 triệu dân cho cả nội và ngoại thành!

Lúc ấy những cửa hàng bán mũ bảo hiểm mọc lên như nấm sau mưa, báo đài, truyền hình, truyền thanh liên tục phát tin, nhưng rồi cũng đi vào quên lãng. Không người dân nào quan tâm đến mình phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy.

Thế rồi, năm 2001, đùng một cái, lại một đợt truyền hình, báo chí ra rả phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy. Và chính phủ có công văn số: 407/CP-CN: V/v bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe máy ban hành vào ngày 15 tháng 5 năm 2001. Bệnh viện được các hãng bán mũ bảo hiểm với giá rẻ hơn thị trường mỗi cái 100 ngàn đồng.

Thế là, người người phải đội mũ bảo hiểm. Nếu không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, thì bị cảnh sát giao thông phạt 200 ngàn đồng. Từ sau 30/4/1975 thì có lẽ, chỉ có 4 việc mà đảng cầm quyền thực thi triệt để là: 

1. Ngăn sông cấm chợ bằng hộ khẩu và tem phiếu.

2. Đánh công thương nghiệp tư bản tư doanh ở miền Nam để cướp bóc tài sản dân lành.

3. Cấm sản xuất và đốt pháo dịp tết cổ truyền đã có từ hơn ngàn năm trước. Vì lý do là tai nạn do pháo, nhưng thực chất là sợ dân làm vũ khí chiếm phần ăn của đảng cầm quyền.

4. Bắt buộc dân đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy hoặc mô tô. Với lỳ do là chấn thương sọ não do tai nạn giao thông, nhưng thực chất là, các sân sau của đảng ăn chia đã lỡ nhập máy móc thiết bị sản xuất mũ, nhưng hàng hóa không bán được.

Qua đó cho thấy, chuyện bắt buộc người dân đi xe máy, mô tô phải đội mũ bảo hiểm ngang tầm quốc gia đến việc cướp của giết người, và bảo vệ sự chắc chắn của đảng cầm quyền chứ không phải chuyện đùa. Nó cũng cho thấy rằng, đảng cầm quyền rất "lo" cho tính mạng của nhân dân. Nhưng gần đây, lại có chuyện phạt người dân đội mũ bảo hiểm không đạt tiêu chuẩn. Vì có đúng hay không đúng tiêu chuẩn mũ bảo hiểm thì chấn thương sọ não vẫn cứ chấn thương! Và tỷ lệ chấn thương sọ não vẫn cứ tăng như thường sau khi đội mũ bảo hiểm! Và bài toán giải quyết tai nạn giao thông là bài toán quy hoạch và giãn dân, chứ không phải là nón bảo hiểm khi đi xe máy và mô tô.

Chiếc máy tính bảng cho giáo dục xứ thiên đường

Mấy hôm nay lại có truyền thông đưa tin, học sinh lớp 1 - 3 ở thành phố Hồ Chí Minh có thể phải mua máy tính bảng bằng đề án sách giáo khoa điện tử của thành phố Hồ Chí Minh hơn 4.000 tỷ đồng.  Đây là thử nghiệm ban đầu sau đó nhân rộng khắp cả nước. 

Hôm qua có một facebooker viết một bài về chuyện cái máy tính bảng này đã được nhập về tại cảng Hải Phòng từ 1 tháng trước với giá trọn gói 900 ngàn đồng, để bán cho học sinh lớp 1 đến lớp 3 giá giao động từ 3 đến 5 triệu đồng mỗi máy.

Máy tính bảng của Công ty cổ phần Tiến bộ Quốc tế AIC nhập về phục vụ cho "Thí điểm mô hình đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục tiểu học từ lớp 1 đến lớp 3" của Sở Giáo dục TP HCM, trọng tâm được đặt ra là đổi mới chương trình, sách giáo khoa đối với giáo dục tiểu học. Hình của Thienhải Blue

Tôi thử dò tìm thông tin công ty nào đã là nhà làm đề án này, thì ra kết quả là Công ty cổ phần Tiến bộ Quốc tế AIC, xuất thân từ một trung tâm xuất khẩu lao động - dân Việt thường gọi là buôn bán nô lệ chứ không phải là xuất khẩu lao động mỹ miều từ ngữ - trực thuộc Bộ giao thông vận tải vào năm 1999. Sau đó trở thành một tập đoàn đa ngành có cả đầu tư bất động sản và kinh doanh giáo dục.

Từ tháng 9 năm 2012 việc tổ chức sự kiện, làm quảng cáo từ bộ giáo dục đến trường phổ thông đã được Công ty cổ phần Tiến bộ Quốc tế AIC làm rất chu đáo từ Bắc đến Nam, từ trung ương đến địa phương.

Máy thì đã nhập về, và đã cài phần mềm tiếng Việt cho chương trình giáo dục Việt Nam, giờ làm sao bán? Không còn cách nào tốt hơn là làm luật từ các chính khách. Từ tháng 9 năm 2012 việc tổ chức sự kiện, làm quảng cáo từ bộ giáo dục đến trường phổ thông đã được Công ty cổ phần Tiến bộ Quốc tế AIC làm rất chu đáo từ Bắc đến Nam, từ trung ương đến địa phương. Giờ chỉ còn chờ chính quyền thành phố Hồ Chí Minh ra "luật" bắt buộc các trường phổ thông tiểu học thực thi để giải quyết hàng tồn kho của Công ty cổ phần Tiến bộ Quốc tế AIC!

Kết

Theo hiểu biết của tôi, ngay cả ở Hoa Kỳ và các quốc gia có nền giáo dục hàng đầu thế giới, chưa có quốc gia nào có luật bắt buộc học sinh phổ thông dùng máy tính bảng hay máy tính xách tay có cài chương trình học cho việc học của học sinh. Còn việc học sinh vì nhu cầu học tập phải mua máy tính là chuyện của học sinh.

Vấn đề đề án cải cách giáo dục điện tử của thành phố Hồ Chí Minh là vấn đề lợi bất cập hại. 

Đầu tiên là, liệu tất cả gia đình học sinh tiểu học có đủ tiền để đóng học phí hay chưa, thì làm sao đủ tiền mua máy tính bảng có giá từ 3 đến 5 triệu đồng trong lúc kinh tế đang suy sụp như hiện nay.

Thứ hai là, liệu trẻ con có máy tính bảng trong tay thì các cháu lo chơi game, hay lo cho việc học?

Và cuối cùng là, tại sao lại có những việc đặt cái cày trước khi có con trâu cho một đề án không giống ai, và bắt buộc dân phải tuân theo?

Bốn năm trước tôi viết loạt 3 bài: Chuột lang giáo dục, nhằm thưa với đảng cầm quyền rằng, đừng biến con cháu chúng ta là những con chuột trong phòng thí nghiệm cho ngành giáo dục ăn chia của các sân sau của đảng. Nhưng đến hôm nay vẫn thế.

Có cái gì đó liên quan giữa chiếc mũ bảo hiểm và máy tính bảng trong sự nghiệp làm luật để phục vụ cho việc ăn chia của các tổ chức kinh tài liên quan đến chính quyền. Tôi nghĩ thế không biết có đúng không?

Asia Clinic, 16h46' thứ Bảy, 23/8/2014

NỀN KINH TẾ TỰ CHỦ - MỘT KHÁT VỌNG VIỄN VÔNG

Bài viết liên quan:
+ Thưa các quan phụ mẫu

+ Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

+ Công hữu tư hữu và hình thái xã hội loài người

+ Tập và tản quyền với đơn và đa nguyên

Hôm qua các đại biểu nhân dân ngồi phòng điều hòa không khí, bàn chuyện giàn khoa HD-981 của Trung Cộng rồi đưa ra vấn đề phải xây dựng nền kinh tế tự chủ. Trong khi đó, ngư dân bị tàu Trung Cộng đánh chìm, và các chiến sĩ trên biển bị tàu của Trung Cộng tấn công, không cho tiếp cận với giàn khoan mà Trung Cộng đã chọn ngày 30/4/2014 để đặt nó vào thềm lục địa Việt Nam.

Hai hình ảnh tương phản nhau cho kỳ họp quốc hội đột xuất để bàn chuyện mà không thể khả thi. Tai sao không thể khả thi thì chúng ta hãy cùng nhìn xem, những gì quốc hội Việt Nam đang bàn là chuyện hái sao trên trời giữa ban ngày.

Ý của các ngài đại biểu nhân dân là làm sao không lệ thuộc vào hàng hóa Trung Cộng tràn ngập ở Việt Nam, làm lệch cán cân thương mại song phương gấp đôi, gấp 3 lần về phía Trung Cộng. Nên nền kinh tế nước Việt đang không tự chủ. Không hiểu các ngài toàn là tiến sĩ, chuyên gia ngôi cao trọng vọng có kiến thức căn bản hay không, nhưng họ lại phát biểu rất mất căn bản, và bất khả thi như thế?

Liệu để có một nền kinh tế nào trên thế giới mà có thể tự chủ trong thế giới ngày nay? Ngay cả Hoa Kỳ cũng cần phải phụ thuộc vào thế giới còn lại trong việc tạo cho họ một cường quốc kinh tế số một thế giới.

Một nền kinh tế mạnh là, một nền kinh tế biết phát huy hết sức mạnh tiềm năng của mỗi người dân trong một quốc gia. Muốn phát huy hết sức mạnh này, thì hiến pháp và pháp luật của quốc gia phải cởi trói mọi ràng buộc để sức mạnh của người dân được sử dụng hết công suất. Liệu một cái hiến pháp mới chưa sửa năm 2013, vẫn không công nhận kinh tế tư nhân, đảng cầm quyền vẫn nắm sở hữu toàn bộ nền kinh tế, từ tư liệu sản xuất đến lực lượng sản xuất, thì người dân có thể làm hết sức mình để tạo ra một nền kinh tế mạnh, và tự chủ?

Một nền kinh tế mạnh là, một nền kinh tế được sự ủng hộ của một thể chế chính trị năng động, và mạnh mẽ. Liệu nền kinh tế Việt Nam có thể mạnh và tự chủ không, khi thể chế chính trị Việt Nam đang độc quyền cho đảng cầm quyền mọi quyền hành trong cai trị, quản trị, lãnh đạo trong kinh doanh?

Liệu có một nền kinh tế mạnh để tự chủ ở một thể chế đơn nguyên không cạnh tranh hay không? Chắc chắn là không, đứa con nít nó cũng hiểu, nó phải câm họng trước một ông bố và một bà mẹ gia trưởng, độc đoán, và cường quyền kia mà?

Thế thì một nền kinh tế mạnh để đạt đến tự chủ là một nền kinh tế phải có cạnh tranh, có tản quyền trong một thể chế chính trị đa nguyên tản quyền? Chắc chắn là vậy.

Như vậy muốn có một nền kinh tế mạnh để đủ quyền tự chủ thì điều đầu tiên cần thay đổi hiến pháp, và thể chế chính trị. Nhưng điều đó là bất khả thi trong lần thay đổi hiến pháp lần thứ 5, năm 2013.

Năm 2010, khi quốc hội họp bàn cho kỳ đại hội đảng lần thứ 11, để đưa ra một hình thái xã hội phù hợp với Việt Nam trong tình hình mới, tôi đã viết bài: Thưa các quan phụ mẫu, để xây dựng một mô hình Bắc Âu cho Việt Nam. Nhưng rồi, cho đến nay, 4 năm trôi qua mà hình thái xã hội Việt vẫn chưa thay đổi, thậm chí còn tệ hơn.

Hôm nay, ban nội chính trung ương đảng cầm quyền lại đi diễn hài tham quan Bắc Âu bằng tiền dân, để học tập mô hình chống tham nhũng ở một thể chế chính trị đa nguyên tản quyền về áp dụng cho mô hình đơn nguyên tập quyền. Có lẽ, các ngài không có chuyện gì làm, nên kiếm chuyện đi chơi cho đở căn thẳng đầu óc sau những trận đấu đá tranh quyền thất bại?

Đến hôm nay, các ngài đại biểu quốc hội lại bàn chuyện đội đá vá trời là phải xây dựng một nền kinh tế tự chủ. Thử hỏi, chuyện làm sao để kinh tế chính trị Việt phù hợp mà không làm được, thì làm sao kinh tế tự chủ? Nó như đi xây căn nhà mà không có móng, thì lấy đâu ra chuyện căn nhà không bị đổ?

Người ta bảo khi thất bại nhiều, con người ta tin vào đức tin viễn vông vô hình và cho rằng đó là số phận. Nhưng về mặt logic của phương pháp luận khoa học thì, số phận là hậu quả của tư duy, hành động, thói quen và nhân cách mà thành.

Hay là các ngài đại biểu nhân dân đang tiếp tục diễn tuồng cho một khát vọng viễn vông, theo kiểu tư duy, hành động, thói quen và nhân cách của họ từ ngày có đảng cầm quyền? Nhưng than ôi, số phận của người dân Việt lại đặt vào tư duy, hành động, thói quen và nhân cách của những kẻ có khát vọng viễn vông, và phi khoa học.

Asia Clinic, 14h50' ngày thứ Ba, 03/6/2014

TRUNG HOA CÓ LÀ CƯỜNG QUỐC KINH TẾ?

Bài đọc liên quan:
+ 50 năm và 67 năm
+ Tương lai Trung Hoa về đâu?
+ Sai lầm chính trị hay kinh tế?
+ Quân bài đã chia - vấn đề còn lại là ta
+ 3 bài Thoát Trung luận

Hôm qua, tờ Business Insider của Úc đưa ra vấn đề: Đây là biểu đồ tốt nhất cho nợ của Trung Hoa - This Is The Best Chart We've Seen On The Chinese Debt Problem. Tác giả đưa ra "thời điểm Minsky" - Minsky Moment - và "tỷ lệ nợ tư" của các quốc gia như Hoa Kỳ, Trung Hoa, Liên minh kinh tế và tiền tệ của Liên minh châu Âu - Economic and Monetary Union of the European Union: EMU; và Liên minh kinh tế tiền tệ của các quốc gia châu Á - Economic and Monetary Union of the Asia: EM Asia.

Cố Giáo sư kinh tế học của Washington University in Saint Louis - Hymen Minsky(1919-1996) - là người Hoa Kỳ di dân từ Bạch Nga - Belarus - đã đưa ra lý thuyết chu kỳ khủng hoảng kinh tế từ năm 1974, và tại Levy Economics Institute of Bard College ông đã viết lại tiểu phẩm ngắn về Lý thuyết mất cân bằng tài chính - Financial Instability Hypothesis - trong đó nhắc đến sự di chuyển chậm chạp từ ổn định tài chính đến khủng hoảng tài chính sau một thời gian dài tăng trưởng, và đầu tư đưa đến vỡ bong bóng đầu tư, kéo theo khủng hoảng kinh tế tài chính từ nợ quá mức ở ngân hàng, trong khi hàng hóa đầu tư ra đã bảo hòa, không có khách hàng tiêu thụ. Và cái gọi là "thời điểm Minsky" đã được Paul McCulley đặt tên vào năm 1998, để mô tả khủng hoảng tài chính Nga năm 1998.

Để đi đến thời điểm Minsky nền kinh tế phải đi qua 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 là, nền kinh tế phục hồi sau khủng hoảng, phát triển ổn định, các nhà đầu tư hứng khởi đầu tư vào một lĩnh vực được đánh giá là mang lại lợi nhuận to lớn. Giai đoạn 2 là đầu tư vào lĩnh vực này sẽ kéo theo nhiều nhà đầu tư khác. Họ đẩy lên cao trào, tạo ra bong bóng giá, và tan vỡ trong lĩnh vực ấy. Giai đoạn 3, là bong bóng giá vỡ kéo theo khủng hoảng tài chính. Có nghĩa là, trong lúc kinh tế phát triển thịnh vượng đã bắt đầu mầm móng của suy thoái do hành vi và thái độ của nhà đầu tư/đầu cơ.

Cho nên, Thời điểm Minsky được định nghĩa là thời điểm mà ở đó có một sự sụp đổ lớn đột ngột của giá trị tài sản của chu kỳ tín dụng hoặc chu kỳ kinh doanh . Thời điểm này xảy ra bởi vì trong một thời gian dài của sự thịnh vượng và giá trị gia tăng đầu tư dẫn đến tăng đầu cơ sử dụng tiền vay. Các khoản nợ theo hình xoắn ốc phát sinh trong việc hỗ trợ các khoản đầu tư mang tính đầu cơ dẫn đến vấn đề mất khả năng thanh toán dòng tiền mặt cho các nhà đầu tư. Tiền mặt được tạo ra bởi tài sản của họ không đủ để trả hết các món nợ của họ ở ngân hàng.

Trường phái Tân cổ điển và ông Hymen Minsky thì không đồng ý nhau về cội nguồn của bất ổn tài chính. Theo trường phái Tân cổ điển thì, cội nguồn ấy nằm trong sự phức tạp của thị trường, và sự phức tạp ấy đến từ "sự sáng tạo" của kỹ thuật tài chính. Nhưng Hymen Minsky cho rằng sự bất ổn ấy nằm trong chính trong bản chất của nền kinh tế thị trường tư bản tự do. Nền kinh tế này luôn năng động và tạo cơ hội cũng như điều kiện cho các nhà đầu tư làm giàu. Chính vì thế Hymen Minsky đặt nền tảng của sự bất ổn nằm trong cấu trúc nợ của hệ thống tài chính, và thái độ của nhà đầu tư/đầu cơ làm trọng tâm của mô hình kinh tế mỗi quốc gia.

Một khi lòng tham của các nhà đầu tư vượt quá sự thận trọng của đầu tư/đầu cơ, do nền kinh tế đang ổn định, cung chưa đủ đáp ứng cầu. Các nhà đầu tư đổ xô mượn nợ để đầu tư nóng vào lĩnh vực đang hái ra lời, mà họ quên đi điểm bảo hòa giữa cung cầu. Hậu quả là dẫn đến khủng hoảng tài chính, kết thúc bằng khủng hoảng kinh tế quốc gia kéo theo khu vực và toàn cầu, như khủng hoảng của khu vực châu Á 1997, và khủng hoảng toàn cầu bắt đầu từ Hoa Kỳ 2008.

Nhìn vào biểu đồ trên của Business Insider ta thấy, giai đoạn đỉnh điểm Hoa Kỳ khủng hoảng 2008, nợ tư của các nhà đầu tư/đầu cơ Hoa Kỳ lên đến 170% GDP của nước Mỹ, và hiện tại, khối nợ tư này đã giảm, khoảng 150% GDP, nhưng lại có khuynh hướng nhích trở lại vào cuối năm 2013.

Đối với Trung Hoa, từ năm 2008 cho đến cuối năm 2013, nợ tư tăng từ 110% lên đến 200% GDP. Và với chính sách thắt chặt tiền tệ của ông Lý Khắc Cường trong hơn 6 tháng qua, nó bắt đầu có tác dụng, khi những công ty lớn của Trung Hoa bắt đầu tuyên bố mất khả năng thanh toán. Ví dụ như Chaori Solar chuyên sản xuất và cung cấp pin mặt trời trên toàn cầu và trong nước. Đó là chưa nói đến, nợ công của các chính phủ địa phương mất khả năng chi trả vì những đầu tư vào bất động sản để tạo ra hàng chục ngàn thành phố Ma.

Khủng hoảng kinh tế của nền kinh tế thị trường tự do tư bản có chu kỳ cứ 7 -8 năm diễn ra một lần. Lúc đó, quy luật bàn tay vô hình - cung cầu - tự điều chỉnh để nền kinh tế bước sang một thời kỳ mới, bằng những thay đổi chính sách của các nhà kỹ trị. Chứ không phải ý chíu của chính khách thò tay vào để nắn nó theo ý mình như kinh tế Xã hội chủ nghĩa, mà không theo quy luật cung cầu.

Song nền kinh tế Xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Trung Hoa - hay nói cách khác là nên kinh tế định hướng Xã hội chủ nghĩa - là một nền kinh tế mà có bàn tay hữu hình của chính khách mó tay vào ngay từ đầu. Nên, nếu kinh tế thị trường tự do khủng hoảng vì khủng hoảng của cung quá cầu, do lòng tham và thái độ của các nhà đầu cơ/đầu tư làm ra, thì khủng hoảng kinh tế của nền kinh tế Xã hội chủ nghĩa là hậu quả của 2 vấn đề: tham nhũng và cung quá cầu.

Hay nói cách khác, khủng hoảng kinh tế của các nền kinh tế thị trường tự do tư bản có nguồn gốc từ thái độ và hành vi đầu tư/đầu cơ của các nhà đầu tư/đầu cơ trong nền tài chính. Ngược lại, khủng hoảng kinh tế của nền kinh tế Xã hội chủ nghĩa là do nền chính trị của nó tạo ra tham nhũng thúc đẩy các chính khách đầu tư/đầu cơ vô tội vạ để kiếm tiền mua quan bán chức kiếm ăn trên xương máu người dân, và môi trường tài nguyên của đất nước.

Năm 1987, khi các chính khách Hàn Quốc thấy được nền chính trị quân phiệt độc tài đã giúp Hàn Quốc tự lực, tự cường, nhưng không làm cho Hàn Quốc thoát được bẫy thu nhập trung bình với GDP đầu người ì ạch ở con số 5.000USD/năm. Họ đã mạnh dạn đổi hiến pháp, và từ đó đến nay, Hàn Quốc thẳng tiến suốt 27 năm đến nay GDP đầu người đạt con số 33.200USD/năm 2013. Trong đó, có năm 1997, Hàn Quốc đi vào chu kỳ khủng hoảng kinh tế, song dân Hàn Quốc sẵn sàng góp vàng, tiền để chính phủ vượt qua sóng gió chỉ 1 năm sau phục hồi. Thậm chí, khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008 từ Hoa Kỳ cũng không ảnh hưởng đến nền kinh tế Hàn Quốc trong 9 năm qua, mà còn biến Hàn Quốc thành 1 trong 20 nền kinh tế hùng mạnh nhất thế giới - G20 - trong khi dân số Hàn Quốc chỉ bằng 1/2, và diện tích chưa bằng 1/3 của Việt Nam! Chỉ riêng tập đoàn Sam Sung Hàn Quốc đã đóng góp 10% GDP cho Việt Nam năm 2012. Quả là thần kỳ.

Thế nhưng, cơ hội thay đổi hiến pháp của Việt Nam năm 2013 đã bỏ qua, trong khi nền chính trị Việt Nam là chiếc áo chật không đủ đảm đương nền kinh tế cỡi trói 28 năm qua. Cho nên, từ đầu năm đến giờ chỉ 3 tháng, mà tình hình hệ thống tài chính ngân hàng đã có nhiều dấu hiệu mất khả năng đảm đương nợ tư vì bong bóng bất động sản đang nổ vỡ.

Cũng vậy, với nợ tư trong nước của Trung Hoa lên đến 200% GDP, và nợ công gấp hơn nhiều lần so với nợ tư, mà không ai có thể biết được con số chính xác, chúng sẽ là cái bẫy kéo lùi nền kinh tế Trung Hoa mãi nằm trong thu nhập trung bình. Dù Trung Hoa có là nền kinh tế đứng thứ hai toàn cầu, nhưng Trung Hoa sẽ mãi là nước đang phát triển thuộc thế giới thứ 3, chứ không thể vào được những quốc gia đã phát triển, với hệ thống an sinh xã hội đầy đủ như Hàn Quốc, thì sẽ chưa và không có ngày mai để so sánh với các cường quốc phương Tây!

Hãy cứ nhìn những con số cụ thể, với diện tích gấp 96 lần - 9.596.961km2 so với 99.720km2; dân số gấp 27,6 lần Hàn Quốc - 1.355.692.576 người so với 49.039.986; nhưng GDP chỉ gấp 8 lần Hàn Quốc - 13.370 tỷ USD so với 1.666 tỷ USD. Và GDP bình quân đầu người của Hàn Quốc gấp 3,39 lần so với dân Trung Hoa - 33.200 so với 9.800USD/đầu người trong năm 2013. Hơn thế nữa, cùng là một nền khoa học kỹ thuật sao chép, mua bản quyền như Trung Hoa, nhưng tại sao Hàn Quốc lại có nền kinh tế mạnh đến như thế? Vì kinh tế là chính trị!

Trả lời hết tất cả những điều trên ta sẽ thấy Trung Hoa đang rơi vào cái bẫy thu nhập trung bình, nếu họ không có một nền chính trị lành mạnh. Và Trung Hoa mãi là một quốc gia đang phát triển, chứ không thể gia nhập vào các quốc gia đã phát triển có một nền kinh tế hùng mạnh, và an sinh xã hội tốt cho người dân.

Hay nói đơn giản dễ hiểu là tăng trưởng GDP của Trung Hoa trong 30 năm qua, chủ yếu là vay nợ ngân hàng để đầu cơ/đầu tư là chính. Một tỷ lệ tăng trưởng giả tạo để ra một "cường quốc kinh tế" giả tạo.

Asia Clinic, 16h35' ngày thứ Hai, 31/3/2014