nha ban quan tan binh | mua nha quan tan binh

Thứ Ba, 25 tháng 9, 2012

BÁO CÁO VỀ CHUYẾN ĐI MIẾN ĐIỆN CỦA TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC VÀ THẾ GIỚI CỦA HOA KỲ (2)


Bài dịch của Quân Bảo


PHẦN 2: NHỮNG PHÁT HIỆN

1.  Thay đổi thực sự đang diễn ra ở Miến Điện. Cải cách chính trị và kinh tế được đưa ra bởi Tổngthống U TheinSein và các đồng minh của mình và rộng rãihỗ trợ của lãnh đạo đối lập Daw Aung San Suu Kyi xuất hiệnlà có thật, nhưng quá trình thực hiện và thể chế hóa những thay đổi đó vẫn còn mong manh không phải là không thể đảo ngược. Phái đoàn đã gặp gỡ  chính phủ, phe đối lập, các tổ chức xã hội dân sự khu vực tư nhân luôn bàytỏ thiện chí và sự hỗ trợ mạnh mẽ cho những thay đổi đó của chính phủ,nhưng niềm tin vào thành công cuối cùng củahọ hầu như không phổ quát. Phái đoàn đã gặp gỡ các nhân vật trong quân đội  đã hỗ trợ quá trình cải cách, mặc dù nó đã không thểđể đánh giá như thế nào đến nay quân đội sẽ tự nguyện nhượngquyền lực hơn nữa cho dân sự. Đáng chú ý, tương tự như các nhà lãnh đạo chính phủ và quân sự cho biết họ dự kiến sẽ giảm vai trò quân đội của mình trong quốc hội và chính phủ nói chung, bao gồm cả việc giảm yêu cầu hiến phápbắt buộc 25%của Quốc hội được tổ chức bởi quân đội.

2.  Tổng thống đang chuyển động đúng hướng, nhưng mức độ hỗ trợ cải cách vẫn không hoàn toàn được thử nghiệm. Tổng thống U TheinSein đã củng cố quyền lực của mình di chuyển về phía trước với những bước đi quan trọng như kết thúc kiểm soát báo chí, loại bõ những người không phù hợp với cải cách nội các của ông cho phép Daw Aung San Suu Kyi và đảng của bà ứng cử và ngồi trong Quốc hội. Tuy nhiên, một số trong những rào cản chính trị khó khăn nhất trong việc giải quyết các trung tâm quyền lựccòn lại của chế độ cũ vẫn còn ở phía trước. Sau gần năm thập kỷquân đội nắm quyền, đã học được thói quen quản trị có xu hướng từ trên xuống dưới ra lệnh – nhận lệnh” như một chuyên gia lưu ý.Điều này tạo ra rủi ro. Ví dụ, cả tổng thống vàQuốc phòng và Hội đồng Bảo an giữ lại các quyền hiến định tuyên bố tình trạng khẩn cấp bất cứ lúc nào. Việc thiếu cácthỏa thuận chiasẻ nguồn tài nguyên ở vùng dân tộc, minh bạchtrong ngân sách của chính phủ có nghĩa làsự ủy nhiệm” từ chế độ trước đó chưa thấy phầncốt lõi thách thức. Đoàn đại biểu CSIS nghe sự đồng thuận rộng rãi rằng quân đội muốnchuyển đổi sang một vai trò quân sự chuyên nghiệp, nhưng điều này dường như là phụ thuộc vào việc duy trìhòa bình và ổn định. Hòa bình và ổn định là đội ngũ đảng cầm quyền và phe đối lập dân chủ việc tìm kiếm một cách chuyển tiếp ở giữa nhiều lợi ích cạnh tranh và trong một không gian chính trị mong manh. Quá trình chuyển đổi phức tạp có thể bị đe dọa bởixung đột sắc tộc đang diễn ra, ví dụ như bang Rakhine Kachin. Nhiều nhóm dân tộcthiểu số tiếp tục cảm thấy rằng ảnh hưởng của họtrong quá trình chuyển đổi vẫn còn bị hạn chế hoặc không tồn tại.

3.  Miến Điện là chiến lược quan trọng. Miến Điện là quốc gia lớn thứ hai về diện tích đất đai trong khu vực Đông Nam Á. Đứng thứ năm đông dân với dân số khoảng55 triệu nằm ở ngã tư của Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực Đông Nam Á.Miến Điện, một trong những nước nghèo nhất trên hành tinh này nằm ở giữa một khu vực Đông Nam Á sôi động,cơ hội để pháttriển một cáchnhanh chóng thôngqua việc thực hiện cải cách bản, kinh doanh tích hợp với các nước láng giềng và nền kinh tế toàn cầu. Gần đây chínhphủ cải cáchchính trị và hội, nếu họ chứng minh được bền vững vàthành công, có khả năng có thể làm cho Miến Điện là một hình cho các quốc gia khác trong việc chuyển đổi sang nền dân chủnoi theo.

4.  Tăng trưởng kinh tế có thể được nhanh chóng. Tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào sự ổn định chính trị. Nếu ổn định được tăng cường bởi cải cách chính trị toàn diện và thực hiện cải cách kinh tế cơ bản, nềnkinh tế của Miến Điện có thể trải nghiệm sựtăng trưởng nhanh chóng. Một số ước tính cho thấy tổngsản phẩm quốc nội thể mở rộng hơn 10% vào năm tới. Mặc sự tăng trưởng này sẽ được dựa trên cơ sở tương đối nhỏ (GDP ước tính ở mức 84 tỷ USD trong năm 2011), nó có thể đónggóp hàng triệuviệc làm mới. Các rào cản quan trọng nhấtcho sự phát triển bao gồm bất ổn chính trị, tham nhũng, sự thiếu minh bạch, thiếu giáo dục, thiếu  huấn luyện, và cơ sở hạ tầng kém. Đại diện của ngành công nghiệp may mặc đã nói với đoàn rằng họ đãkhám phá các tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội nhận thức rõ tầm quan trọng của quyền lao động và vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế. Phần lớn các khó khăn kinh tế hiện nay của Miến Điện kết quả của việc quản lý yếu kém trong quá khứ nói chung, nhưng những chính sáchnày có thể được đảo ngược hiệu quả.

5.  Thiếu đào tạo vàchuyên môn thể  trở ngại cải cách. Việc thiếu chuyên môn và kinh nghiệm một trong những thách thức lớn nhất đối với những cải cách. Nhóm đã họp cũng thừa nhận rằng các quan chứccó ý tưởng cải cách chính trị và dân chủ nghĩa sau nhiều thập niên cai trị độc tài. Điều này cũng đúng cho các cải cách kinh tế.Chẳng hạn, đại biểu quốc hội giữa các đảng phái chính trị cho biết họ thèm khát cho mô hình mà họ có thể áp dụng cho lập pháp, nhân sự, hạn định. Hiện tại, quá trình lập pháp là, theo mặc định, cơ cấu hành chánh cồng kềnh; lãnh đạo phát triển ý tưởng và họ tự phê duyệt, phản ánh nền quân sự của các nhà lãnh đạo. Chẳng hạn, các chủ đề được nâng lên cho cuộctranh luận tại Quốc hội cần phải được phê duyệt trước. Quan chức nói chuyện về những khó khăn của việc các chính sách mới thực hiện ở mức độ địa phương, mặc dù nó thường không là rõ ràng đối với mức độ nào, điều này là do dẫm chân lên nhau hoặc thiếu hiểu biết. Đại biểu quốc hội nói rằng họ không có kinh nghiệm, không có chuyên môn pháp, không có nhân viên, không có thư viện. Những gì họ nói họ cần nhất là xây dựng năng lực tiếp xúc với kinh nghiệm của các nền dân chủ khác.

6.  Mong đợi phóng thích lớn cho các tù nhân chính trị trong tháng 9. Lãnh đạo và quan chức cấp cao cho biết họ dự kiến ​​ chính phủ sẽ thả một lượng lớn tù nhân chính trị còn lại trước khi Tổng thống U Thein Sein thăm Hoa Kỳ vào cuối tháng Chín. Phe đối lập NLD  đã cho chính phủmột danh sách 330 tù nhân chính trị còn lạibị giam giữ. Một số nhóm khác ước tính hơn 500tù nhân chính trị vẫn còn trong tù. Đặc biệt, chính phủ công bố vào cuối tháng Tám rằng họ đã được trả tự do hơn 3.100 nhà bất đồng chính kiến​​, những người lưu vong, và các nhà báo từ các danh sách đen lâu nay bị ngăn chặn. Các quan chức cho biết danh sáchnày lên con số hơn 24.000 một vài năm trước đây, nhưng họ đã lên kế hoạch để giảm bớt nó xuống còn dưới 3000.

7. Chế độ có vẻ đang tách ra những liên kết quân đội với Bắc Hàn. Chính phủ Mỹ từ lâu đã nghi ngờ rằng Miến Điện liên kết với Bắc Hàn để mua vũ khí thông thường và có thể cả các loại vũ khí hạt nhân. Các quan chức Miến Điện cho biết họ đã nhận ra tầm quan trọng của vấn đề này với Hoa Kỳ, khẳng định rằng chính phủ không có các mối quan hệ như vậy, và cho biết họ sẽtuân thủ tất cả các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốcliên quan tớiBắc Triều Tiên. Sau chuyến thăm, một số quan chức Mỹ đã bày tỏ tin tưởng rằng Miến Điện  đang cắt giảm quan hệ quân sự với Bắc Hàn, nhưng họ không cung cấp bằng chứng để chứng minh cho nhà nước của Miến Điện không có liên kết với Bắc Hàn hiện tại. Khẳng định bởicác quan chức ở Miến Điện được khuyến khích, nhưng xác nhận sẽ là rất quan trọng.

8.  Hòa giải với các nhóm dân tộc thiểu số một thách thức lớn. Miến Điện có hơn 130 dân tộc, trong số này khoảng 20 đã gắn kết cuộc nổi dậy chống lại chính phủ trong những thập kỷ qua. Hòa giải với các nhóm dân tộc nền tảng cho quá trình cải cách của Miến Điện và sự ổn định chính trị. Lãnh đạo Miến Điện đã mạnh mẽ tập trungvào việc duy trì sự toàn vẹn lãnh thổquốc gia của họ đã dựa vào quân đội nhưtổ chức để cùngnhau giữ nước. Tình hình đó phải thay đổi cho cải cách và hòa giải diễn ra. Các nhóm dân tộc muốn sự tôn trọng, tự chủ, và khả năng để đưa ra quyết định tại địa phương, và họ có thể trì hoãn yêu cầu với chính phủ quốc gia về các vấn đề về chính sách đối ngoại an ninh quốc gia.

Các quan chức đàm phán ngừng bắn với 10 nhóm dân tộc thiểu số, nhưng thỏa thuận ngừng bắn trước đó với Tổ chứcĐộc lập Kachin (KIO) ở phía bắc đã bị sụp đổ kể từ khichính phủ dân sự lên nắm quyền năm ngoái. Bớt  giao chiến, vi phạm nhân quyền, và sự di chuyển của người dân vẫn tiếp tục. Tổng thống U Thein Sein đã chỉ định U Aung Min, một bộ trưởng có đầu óc cải cách năng động trong nội các vào cuối tháng 8 từ vai trò của mình như là bộ trưởng đường sắt, để lo cho một cuộc đối thoại chính trị với năm nhóm thỏa thuận ngừng bắn. Vẫn còn xa để thấy rõ làm thế nào để giải quyết chính trị công bằng, một điều kiện đối với hầu hết các nhóm quy hàng, sẽđạt được với các nhóm dân tộc. Hai năm trước, khái niệm liên bang được coi là một từ bẩn thỉu của chính phủ. Hôm nay các quan chức chính phủđã bắt đầu nói chuyện cởi mở về khái niệm này, mặc dù họ chưa xác định được nó.

Đoàn đại biểu nghe thiện chí đáng kể đối với các nhóm dân tộc thiểu số từ các quan chức cấp cao, nhưng cho đến nay nhiều sự chú ý của họ tập trung vào việc ngừng bắn, lịch sử cho thấy là không đủ để giải quyết sự khác biệt lâu dài. Lấn chiếm đất đai, không bồi thường người dân địa phương đối với đất và tài nguyên, và tương tự tiếp tục được báo cáo trong các khu vực dân tộc thiểu số và vẫn còn những thách thức khókhăn nhất đối với chính phủ trong việc quản lý quân sự mạnh mẽ và lợi ích kinh tếlâu dài của . Một số hình thức chia sẻ doanh thu công bằng sẽ cần phải được thực thi, đặc biệt là bởi vì các khu vực các dân tộc thiểu số sống là nơi nhiều trữ lượng dầu và khí đốt, khoáng vật, và sự giàu có lâm nghiệp của quốc gia. Thất bại trong việc giảiquyết vấn đềchia sẻ nguồn tài nguyên có khả năng sẽ làm hỏng những nỗ lực để chuyển từ ngừng bắn đến giải pháp chính trị. Điều này quan trọng bởi tăng trưởng kinh tế cụ thể là, tạo công ăn việc làm và cơ hội là một yếu tố quan trọng cho hòa bìnhbền vững và ổn định trong khu vực kiểm soát bởingười dân tộc thiểu số.

Vẫn không có sự xuất hiện được sự tập trung duy trì và cấp cao về trao quyền chính trị cho đồng bào dân tộc thiểu số là cần thiết trước khi sự ổn định, hòa giải và phát triển có thể xảy ra. Một câu hỏi quan trọng khác chưa có ai trả lời những gì được phân chia đến các nhóm dân tộc thiểu số một khi họ muốn trao đổi để quy hàng chính phủ hòa giải với chính phủ mới. Ngay cả trong các khu vực nơi ngừng bắn đã được ký kết, chính phủ quân đội đã không rútlui; nhà lãnh đạo dân tộc nói rằng họ vẫn tiếp tục đối mặt với hành vi vi phạm quyền con người và rằng nhiều vùng trước đây của họ ở vẫn còn mìn.

9. Bang The Rohingya và Rakhine đe dọa làm suy yếu các cải cách và đoàn kết dân tộc. Rohingya, một nhóm dân tộc thiểu số chủ yếu là người Hồi giáo sinh sống tại bang miền Tây Rakhine, được Liên Hiệp Quốc coi một trong những dân tộc thiểu số bị đàn áp nhất trên thế giới. Chính phủ Myanmar khôngchính thức công nhận Rohingya một trong những nhóm dân tộc thiểu số của đất nước và sẽ không cấp cho họ quyền công dân. Vào cuối tháng Tám, 88 ngườiđã chết trong các cuộc đụng độ. Tổng thống Thein Sein cho biết vào ngày 12 tháng 7 rằng trục xuất  Rohingyas nên là giải pháp cho vấn đề này.Thật thất vọng, nhiều nhóm và cá nhânnói chung hỗ trợnhân quyền hoặc hỗ trợ quan điểm của tổng thống hoặc như lãnh đạoDaw Aung San Suu Kyi  của đảng NLD giữ im lặng về vấn đề này. Bắt đầu từ 01 tháng 9, các nhà sư Phật giáo, các nhà sư lãnh đạocuộc biểu tình lớn nhất kể từ năm 2007, Saffron Revolution biểu tình chống chính phủ, phát độngcác cuộc tuần hành phản đối sự hiện diệncủa người Rohingya. Hầu như không có sự ủng hộ trong nước, rất khó để hình dung vấn đề này sẽ được giải quyếtnhư thế nào để bảo vệ các quyền của người Rohingya tại Myanmar.

10.  Tại sao chế độ quân sự quyết định thực hiện cải cách chính trị? Một trong những câu hỏi quan trọng ở Myanmar hôm nay là lý do tại sao chế độ quân sự cũ lại gắn kết một nỗ lực tự do hoá chính trị. Một số nhà phân tích đã cho thấy vaitrò ngày càng chiếm ưu thế của Trung Quốc trong nềnkinh tế của đất nước này là một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy việc cải cách cho phép chính phủ Miến Điện quan hệ gần gũi hơn với Hoa Kỳ, Châu Âu, và Nhật Bản. Tuy nhiên, bên trong nước này, quan chức và quan sát viên nhấn mạnh các yếu tố nội bộ đã mất niềm tự hào của lãnh đạo và họ bối rối trước tình trạng nền kinh tế đất nước tụt hậu so với láng giềng, quân đội mệt mỏi khi nắm quyền điều khiển đất nước (bao gồm hình ảnh mờ nhạt của quân đội sau khi đàn áptàn bạo các tu sĩ Phật giáo dẫn đầu các cuộc biểu tình trong năm 2007), và sự phản đối manh mẽ của người dân trong việc định hình vậnh mệnh của mình. Các quan chức ghi nhận lòng tin của cựu Tổng thống Than Shwe bắt đầu cải cách từ trên xuống trong năm 2004 với lộ trìnhdân chủ bảy điểmcủa mình (được tóm tắt trong phụ lục 2 dưới đây) và sau đó nhường ngôi cho U Thein Sein tháng 3 năm 2011 thông qua cuộc bầu cử sau đó. Than Shwe một kẻ thao túng chính trị khôn ngoan, các nhà quan sát thông tin suy đoán rằng ông đã tìm cách khuếch tán quyền lực để tránh một cuộc nổi dậynhư kiểu Ceauşescu ở Romania, hoặc kiểu trỗi dậy của mùa xuân Rập, để bảo vệ vòng tròn bổng lộc quay quanh mình, để an toàn về hưu. Quân đội cần một lối thoát nhẹ nhàng”, một quan chức nói.

11. Hướng  vai trò của quân đội  về phía trước. Quan chức chính phủ, bao gồm các đại diện của Bộ Quốc phòng, cho biết họ dự kiến ​​quân độilên kế hoạchđể dần dần nhường lại 25% số ghế trong Quốc hộinhư được quy định trong hiến pháp. Các quan chức thường xuyên trích dẫn các mô hìnhIndonesia nơi mà quân đội dần dần từ bỏ ghế bảo vệ nó đã trong Quốc hội sau việc lật đổ Tổng thống Suharto năm 1998. Tại Myanmar, cácthành viên quânsự của Quốc hội khôngluôn luôn bỏ phiếu đồng thuận nhau, đôi khicòn đi đến quyết định hỗ trợ phe đối lập như nhiều người đã làm qua một đề nghị gần đây đòi hỏi rằng các nghị sĩ nênkê khai tài sản của họ. Biện pháp này được bỏ phiếu bởi nghị sĩ từ Đảng đoàn kết phát triển liên bang(the dominant United Solidarity and Development Party: USDP). Quân đội nói rằng họ muốn chuyên nghiệp, nhường lại vai trò thống trị của mình trong chính trị, tập trung vào cácvấn đề an ninh quốc gia. Để đạt được điều này, lãnh đạo quân sự phải được đào tạo rộng rãi là cần thiết, đặc biệt là trong số sĩ quan trẻ. Quân đội nói rằng họ cần có sự tôn trọng tối đa cho sự chuyên nghiệp của quân đội Mỹ và muốn nhận được đào tạo nhiều như những gì mà Hoa Kỳ sẵn sàng cung cấp.

12. Cam kết cải cách được điều khiển bởi một nhóm nhỏ các nhà lãnh đạo. Hầu hếtquan chức và các nhà quan sát tin rằng những cải cách đang được thúc đẩy bởi Tổng thống U Thein Sein với sự hỗ trợ mạnhmẽ từ một nhóm nòng cốt nhỏ đồng nghiệp đầu óc cải cách trong nội các, trong đó U Aung Min, Bộ trưởng Công nghiệp U Soe Thein, Bộ trưởng Kế hoạch tướng U Tin NaingThein. Ba người này đã tạo được một vòng tròn khép kín bên trong văn phòng của Tổng thống vào cuối tháng Tám. Một số quan chức chống đối cải cách vàtrì trệ đã bị mất việc làm trong những tháng gần đây. Phó Tổng thống Tin AungMyint Oo đã từ chứctháng Năm, cựu bộ trưởng Thông tin U Kyaw Hsan bị giáng chức trong cải tổ nội các gần đây. Vào đầu tháng Chín, Tổng thống TheinSein xáo trộn nội các của ông một lần nữa và thay thế bộ trưởng quốc phòng bộ trưởng tư pháp. Các phát ngôn viên  của hạ viện quốc hội, U Shwe Man, cũng được cho một nhà cam kết cải cách, mặc dù cơ quan lập pháp thường là cạnh tranh với cácngành hành pháp. Hầu hết những người đượcphỏng vấn bởi nhóm CSIS cho biết những cải cách đã không hoàn toàn phụ thuộc vào Tổng thống U Thein Sein, mặc dù có một sự đồng thuận rằng ông là người duy nhất dũng cảm và táo bạotrong việc thúc đẩy các chương trình cải cách. Điều đó nói rằng, rất khó để xác định nhóm xem các tầng lớp chínhtrị rộng lớnhơn đang phục vụ thầm lặng hỗ trợ cho số ítcác nhà cam kết cải cách hoặc chỉ đơn giản là ngồi bên hàng rào chờ xem cáchthổi luồng gió chính trị.

13.  Là thời điểm quyếtđịnh cải cách năm2015. . . hay bây giờ? Một số nhà phân tích đã cho rằng cơ hội lớn tiếp theo để thúc đẩy cải cách sẽ đến trong khoảng thời gian của cuộc bầu cử quốc gia tiếp theo trong năm 2015. Tuy nhiên, các nhà hoạt động xã hội dân sự mà chúng tôi đã gặp, bao gồm các nhà lãnh đạo đảng NLD vàcác nhà lãnh đạo của thế hệsinh viên nổi dậy năm 1988bi giam lâu năm trong tù, cho biết thời gian quan trọng để xây dựng hỗ trợ cho cảicách và thể chế thay đổi từ nay đến năm 2015. Họ lập luận rằng đó là quan trọng mà phe đối lập làm việc để xây dựng lòng tin trong quân đội, do đó nó sẽ có đủ tin tưởng để cho phép sửa đổi để giải quyết cácgiới hạn về dân chủ trong hiến pháp không hoảng loạn nếu phe đối lập giành được đa số trongQuốc hội. Nhóm đã gặp các tù nhân chính trị được phóng  thích trong năm qua, tất cả nhấnmạnh sự cần thiết phải xây dựng sự tự tin hơn là tìm cách trả thù người cai ngục trước đây của họ. Nhận thức của họ về nhiệm vụ, kỷ luật, không ham muốn trừng phạt nổi bật.

14. Tòa án Hiến pháp từ chứctrong bối cảnhcuộc khủng hoảng hiến pháp. Tòa án hiến pháp của quốc gia nàytừ chức vào ngày 06 Tháng Chín sau khi hạ viện của Quốc hội đã bỏ phiếu để buộc tội 9 thẩm phán của tòa án giữa sự bế tắc hiến pháp của các cơ quan lập pháp và tổng thống. Cuộc bầu cử nghị việnđược hỗ trợ bởi cả đảng USDP đa số phe đối lập thuộc đảng NLD trong khi các thành viênquân sự bỏ phiếu trắng hoặc bỏ phiếu chống lạiluận tội. Quốc hội thách thức quyền lực của tổng thống, người chịu trách nhiệm đểbổ nhiệm các thẩm phán, nhưng thực tế là ông đã cho phép các thẩm phán phải từ chức một cáchnhanh chóng một số nhà quan sát cho rằng ông đã tìm cách để giải quyết tranh chấp càng sớm càng tốt. Cuộc xung đột bắt đầu từtháng Ba sau khi tòa án phán quyết là các ủy ban quốc hộikhông (thống nhất”) cấp có thẩm quyềnquốc gia và kết quả là không có người điều khiển cho chức vụ tổng thống kêu gọi các bộ trưởng thẩm vấn tại Quốc hội. Tổng thống đã yêu cầutòa án làm rõ các quyền hạn của các ủy ban Quốc hội mới đã thay đổi trong những tháng gần đây đẩy mạnh sửa đổi nhiều những biện pháp lậppháp đang được xem xét bởi cơ quan lập pháp. Các thành viên của Quốc hộicảm thấy rằng tòa án đã vi phạm hiến pháp 2008của nước này để hạn chế quyền hạn của các nhà lập pháp được bầu. Tòa án đã chobiết rằng quyết định của mình cuối cùng và khôngthể bị thách thức. Tổng thống và quân sự bằng cách buộc các thẩm phán từ chức và kêu gọi các tu chính án Hiến pháp năm 2008 là một thử nghiệm quan trọng của quá trình cải cách chính trị mới của đất nước.

15.  Cải cách chính trị đang dẫn đầu cải cách kinh tế. Cho đến nay hầu hết cáccải cách đã tập trung nhiều hơn vào hệ thống chính trị hơn so với nền kinh tế, mặc dùcác quan chức nhận ra rằng những kỳ vọngrất lớn rằng sự phát triển kinh tế là rất quan trọng để duy trì động lực chính trị nhân rộng cho quá trình chuyển đổi chính trị của đất nước. Một thực tế rằng chỉ thực hiện cải cách khác với thứ tự này của cuộc cải cách Liên Xô cũ thì các nhà lãnh đạo sẽ không bị mất chức và giúp giải thích một phần lý do tại sao họ đang rất mong cho đầu tư nước ngoài và hỗ trợ kinh tế sau khi có cải cách chính trị đi trước.

Đáp ứng những kỳ vọng cao sẽ liên quan đến việc cải thiện cuộc sống  ước tính khoảng 26% dân số của đất nước sống dưới chuẩn nghèo, cải thiện tiếp cận dịch vụ y tế và giáo dục, nâng cấp các nguồn cung cấp điện, và kết thúc độc quyền về viễn thông của nhà nước, do đối thủ cạnh tranh có thể mang lại giảm giá điện thoạidi động. Cải cách kinh tế khó khăn nhất đã được giải quyết cho đến nay đã kết thúc từ hệ thống tỷ giá hối đoái đa phức tạp của chính phủ cũ đã tạo ra sự thiếu hiệu quảkinh tế to lớn cung cấp cơ hội chotham nhũng.

Các gíam đốc kinh doanh Miến Điện nói rằng Tổng thốngU Thein Seindường như đã quyết định không trừng phạtnhững cựu bạn chí thân/những cựu lãnh đạo đã ủy nhiệm ông nắm quyền, nhưng các doanh nghiệp tham nhũng dường như đã bị mấthầu hết các đặc quyền trước đây họ toàn quyền thì nay buộc phải thay đổi. Sự độc quyền của một ít công ty quân sự về dầu ăn nhập khẩu và xe hơi đã kết thúc, khiến giágiảm mạnh trên hai mặt hàng này. Các bộ trưởng cảm thấyhọ không thể ra khỏi nỗi sợ hãi họ có thể phải đối mặt với tội tham nhũng. Để đánh bóng hình ảnh của mình, một sốbạn nối khố với thổng thống yêu cầu gắn kết các dự án trách nhiệm xã hội vào doanh nghiệp và yêu cầu cácnhà ngoại giao nước ngoài cho thông tin về các tiêu chuẩn lao động quốc tế.

Doanh nhân đến từ châu Âu, Nhật Bản, và Hoa Kỳ đang ăn dầm nằm dề ở những khách sạn của nhà nước và ở thành phố Yangon để theo dõi thành trì cuối cùng chưa được khám phá trong khu vực Đông Nam Á, nhưng rất ít người ký kết bất kỳ thỏa thuận nào về đầu tư. Trong những động thái khác, họ đã xem xéttiềm năng các đối tác liên doanh để đảm bảo các đối tác này không nằm trong Danh Sách Những Quốc Gia Được Quan Tâm Đặc Biệt của Hoa Kỳ, trong đó bao gồm những người được coi là đã tham gia vào các hoạt độngvi phạm nhân quyềnhoặc cản trở cảicách chính trị hay tiến trình hòa bình của dân tộc. Họ cũng đang chờ đợi để giảithích pháp luật về đầu tư nước ngoài mới đượcthông qua. Ngoài ra, các công ty nước ngoài công phải nhận rằng Miến Điện vẫn còn thiếu cơ sở hạ tầng cơ bản, bao gồm nguồn điện ổn định cảng, luật pháp, một chương trình giáo dục và đào tạo lao động và quyền sở hữu rõ ràng.

16. Luật đầu tư nước ngoài mới được thông qua. Quốc hội thông qua luật đầu nước ngoài mới vào ngày 07 tháng 9 sau nhiều lần trì hoãn kể từ năm ngoái docuộc tranh luậncác nhà làm luật. Dự thảo lưu hànhtrong những tuần gần đây bao gồm nhiều biện pháp bảo hộ từ sư kêu gọi của cácgiám đốc điềuhành kinh doanh trong nước lo sợ mình sẽ bị tổn thương bởi các nhà đầu tư nước ngoài được xem như làkhông có khả năng thu hút nhiều nhà đầu tư nướcngoài. Dự luật được thông qua được cho là đã loại bỏ một sửa đổi trước đókêu gọi đầu tư tối thiểu 5 triệu đô la cho mỗi dự án. Việc sửa đổi, kêu gọiđầu tư nước ngoài bị hạn chế trong13 lĩnh vực quan trọng, bao gồm cả sản xuất và nông nghiệp, rõ ràng là được nới lỏng để cho phép đầu tư nước ngoài 50%, tăng từ 39% của luật trước đó. Thời gian của một công ty được thuê đất đã được tăng lên 50 năm từ 35 năm của luật  trước đó.

17.  Các giới chức nói rằng cấm vận của HoaKy đối với Myanmarđã gây hại nổ lực tạo ra công ăn việc làm. Các quan chức và đại diện khu vực tư nhân phàn nàn rằng việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt của Mỹ gần đây cho phép các công ty Mỹ đầu tư vào buôn bán với  Myanmar, trong khi các công ty trong nước vẫn còn bị cấm xuất khẩusản phẩm của họ đến Hoa Kỳ. Họ nói rằng việcnới lỏng lệnh cấm nhập khẩu của Mỹ sẽ giúp các nhà máy đặcbiệt hàng may mặc tăng sản xuất thuê thêm lao động, trong đó sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế giảm mức thất nghiệp cao. Chính phủ Mỹ đang xem xétloại bỏ lệnh cấm nhập khẩu, nhưng trừng phạt vẫn còn tồn tại như, việc cấm sự hỗ trợ của Hoa Kỳ để các tổ chức tài chính quốc tế được phép hỗ trợ cho Myanmar đòi hỏi nhiều hơnđối với quyền hạn của một tổng thống mà là quyết định của lập pháp Quốc hội Hoa Kỳ. Gần đây, nhà trắng giao quyết định thị thực cho công dân Myanmar muốn đến thăm Hoa kỳ cho Bộ Ngoại Giao. Điều này nên sắp xếp quá trìnhxin thị thựcnhập cảnh là lựa chọn hợp lý.

18. Đề phòng của những sự chuyển động để thay đổi hệ thống bầu cử. Sự thành công của đảng NLD trong bầu cử tháng Tư vừa qua, trong đó đảng này đã giành 43 trong số 45 ghế, ​​đã thúc đẩy các cuộc thảo luận về việc thay đổi khuôn khổ cuộc bầu cử của đất nước từ một người thắng được tất cả các hệ thống đại diện tỷ lệ. Đảng USDP cầm quyền giành chiến thắng chỉ có một ghế trongcuộc bầu cử mặc dù nó thu hút được 30% số phiếu, và các nhà lãnh đạo được cho là có liên quan với đảng cầm quyền có thể bị xóa sổ bởi đảng NLD thắng cử ở tỉ lệ cao trong cuộc bầu cử vào năm 2015 trừkhi tỷ lệ đại diện được giới thiệu.

19. Burma hay Myanmar ? Nhiều quan chức đối lập các nhà lãnh đạo xã hội dân sự đã phỏng vấn đãkhông hài lòng vớicác cách thức mà trong đó tên của đất nước đã được thay đổi từ Burma thành Myanmar, nhưnghọ nói với cácnhóm CSIS rằng tên của đất nước này phải được gọi là Myanmar cho đến khi nào người dân Myanmar thay đổi tên trong tương lai.

BS Hồ Hải hiệu đính - Asia Clinic - 18h27' ngày thứ Ba, 25/9/2012

Thứ Bảy, 22 tháng 9, 2012

BÁO CÁO VỀ CHUYẾN ĐI MIẾN ĐIỆN CỦA TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC VÀ QUỐC TẾ HOA KỲ (1)


Bài dịch của Quân Bảo

Miến Điện đang trải qua một thời khắc lịch sử rất đáng để cả thế giới noi theo khi cởi bỏ chủ nghĩa cộng sản lỗi thời bị áp đặt bỡi Trung Hoa trong gần 5 thập kỷ qua. Một báo cáo quan trọng của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế Hoa Kỳ đáng để tham khảo cho bất kỳ ai quan tâm đến tình hình khu vực. Bài báo cáo dài, được Quân Bảo dịch, tôi chia nó làm 2 phần để dễ theo dõi.

Bài viết gốc: CSIS Myanmar Trip Report

Bài viết của các tác giả Ernest Z. Bower, Michael J. Green, Christopher K. Johnson, ngày 10/9/2012

Trong tháng 8 năm 2012, Một nhóm chuyên gia cao cấp CSIS(Center for Strategic and International Studies) Á Châu đã đến Miến Điện để khám phá những cải cách về chính trị, kinh tế và xã hội  được đưa ra bởi tân chính phủ dân sự và phát triển các chính sách khuyến nghị cho chính phủ Hoa Kỳ. Hành trình là một phần của dự án Miến Điện được đưa ra bởi  CSIS và được một phần tài trợ bởi  C.V. Starr Foundation .Người dẫn đầu phái đoàn CSIS  là Ernest Bower, giám đốc và cố vấn cao cấp, chương trình Đông Nam A’ và kể cả Michael Green, cựu phó chủ tịch và chủ tịch Nhật Bản, Christopher Johnson, cố vấn cao cấp và Freeman Chair in China Studies, and Murray Hiebert, và đồng phó giám đốc  cao cấp chương trình đông nam Á. Eileen Pennington, phó giám đốc của Women’s Empowerment Program ở Asia Foundation, đi kèm với nhóm như là một quan sát viên. Miến Điện trong giai đoạn đầu của sự chuyển đổi gần như  tất cả tôn trọng, bao gồm cải cách chính trị và kinh tế. Không gian mở cho xã hội dân sự, trao quyền cho phụ nữ, xác định chính sách đối ngoại và các ưu tiên cho an ninh quốc gia, và việc tìm kiếm một con đường để hòa giải với các nhóm sắc tộc đa dạng. Tuy nhiên, đã có bằng chứng rằng những thách thức quan trọng vẫn còn đối với quản trị và hòa giải với dân tộc thiểu số và vi phạm quyền tiếp tục ở một số vùng, mặc dù theo hướng tích cực tổng thể từ sự lãnh đạo của chính phủ mới. Thay đổi thực sự xuất hiện để được theo cách này, nhưng nó không phải là không thể đảo ngược .

Chính phủ Miến Điện, những nhà lãnh đạo đối lập, nhóm xã hội dân sự, và tất cả các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nhấn mạnh rằng có một sự khẩn cấp và trực tiếp xung quanh quá trình thay đổi trong đất nước của họ. Nước Mỹ cần phải ý thức được rằng có những cơ hội quan trọng, có lẽ có tính lịch sử, để đẩy mạnh và hỗ trợ cải cách. Nó cần phải được nhận thức của các mối đe dọa đáng kể để cải cách và minh bạch. Để phát triển chính sách định hướng thông qua các cơ hội và thách thức đòi hỏi phải cân nhắc thận trọng và tập trung cao độ. Những hoạt động của Hoa Kỳ ở Miến Điện liên quan đến mối quan hệ giữa Mỹ với Hiệp Hội Đông Nam Á  và rộng hơn chiến lượt vùng Châu Á Thái Bình Dương. Báo cáo này cung cấp tóm tắt quan điểm của nhóm CSIS, chia sẻ những phát hiện của mình và tạo những  kiến nghị cho chính sách của Mỹ liên quan đến Miến Điện.

PHẦM I: NHỮNG KHUYẾN CÁO CHO CHÍNH SÁCH CỦA MỸ

1. Chắc chắn Tổng Thống Obama sẽ  gặp cả hai Tổng thống U Thein Sein và lãnh đạo đảng đối lập Daw Aung San Suu Kyi khi họ viếng thăm Hoa Kỳ trong tháng 9. Đó là một sự cân bằng tinh tế cần thiết để có hiệu quả nuôi dưỡng quá trình cải cách ở Miến Điện. Hoa Kỳ có một vai trò phức tạp để tham gia trong bối cảnh này. Nếu gặp chỉ với Daw Aung San Suu Kyi sẽ được coi là không cân bằng và như là coi nhẹ Tổng Thống President U Thein Sein  không đánh giá cao vai trò mạnh mẽ mở ra cải cách chính trị  trong một quốc gia  cai trị bởi quân đội trong năm thập niên. Những thành viên trong đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ(National League for Democracy: NLD) của bà Daw Aung San Suu Kyi, những người đang quản lý sự cân bằng này một cách cẩn thận, họ góp ý rằng Tổng Thống Obama nên gặp cả hai  lãnh đạo đảng đối lập và Tổng Thống U Thein Sein khi họ viếng thăm Hoa Kỳ.

2. Di chuyển về hướng có điều kiện loại bỏ lệnh cấm vận nhập khẩu từ Miến Điện. Và ngay lập tức cho phép Hoa Kỳ hỗ trợ những  chương trình giúp đỡ bởi những tổ chức tài chính quốc tế ở Miến Điện. Nếu chính phủ Miến Điện thả hết những tù nhân chính trị hiện còn lại trước khi tổng thống U Thein Sein viếng thăm Hoa Kỳ vào tháng 9, chính phủ Hoa Kỳ nên làm cho rõ  ý định của mình để thực hiện các bước để giảm cấm vận xuất khẩu của Miến Điện. Chính phủ Hoa Kỳ cũng tiến tới cho phép  chính thức biểu quyết  để hỗ trợ của các chương trình tổ chức tài chính quốc tế t được lập ra  để thúc đẩy cải cách và minh bạch trong Miến Điện. Hoa Kỳ nên sử dụng lợi ích của chính phủ trong việc trừng phạt xuất khẩu để thúc đẩy tính minh bạch trong các ngành công nghiệp khai khoáng. Kể cả bằng cách đăng ký Sáng kiến minh bạch ngành công nghiệp khai kháng(Extractive Industries Transparency Initiative: EITI). Chính phủ quản lý dầu hỏa và khí đốt nên được yêu cầu chuẩn bị một báo cáo hàng năm về hoạt động của mình cho quốc hội để tận dụng việc chia sẻ doanh thu nguồn tài nguyên, khuyến khích đóng góp minh bạch của các quỹ để chi tiêu trong các lĩnh vực cốt lõi như giáo dục, chăm sóc sức khỏe, và cơ sở hạ tầng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy quyền của người lao động. Đoàn đại biểu đã nghe các yêu cầu từ phe đối lập dân chủ, các nhà lãnh đạo xã hội dân sự và các tổ chức quốc tế đối với Hoa Kỳ để hỗ trợ cải cách chính trị bằng cách cho phép phát triển kinh tế, tạo việc làm, và ước lượng và điều kiện của các lệnh trừng phạt đưa ra bởi Hoa Kỳ cung cấp các đòn bẩy để những người tìm kiếm sự minh bạch, trách nhiệm, và bền vững của đất nước. Nguyên tắc này cần được phản ánh trong chính sách của Mỹ.

3. Hỗ trợ mức độ đáng kể giúp cho việc xây dựng năng lực ở mọi tầng lớp. Cơ quan phát triển quốc tế của Hoa Kỳ  ở Miến Điện được mở cửa lại để hoạt động vào tháng 9, cần phối hợp với các quốc gia tài trợ khác để tận dụng sự hỗ trợ và cung cấp hỗ trợ có mục tiêu để tăng cường quản lý nhà nước, quy định của pháp luật và kỹ năng ở Miến Điện. Chính phủ Mỹ và tư nhân tham gia lực lượng để tăng ngân sách sẵn có cho các chương trình viện trợ. Sự hỗ trợ bao gồm đào tạo nâng cao năng lực của các quan chức trong Quốc hội, Hành pháp, và Tư pháp và cung cấp hướng dẫn về thực hành  tốt nhất những cơ quan này cần phải vận hành như thế nào để tạo ra những điều kiện cho sự ổn định chính trị và dân chủ. Đào tạo cần tập trung đặc biệt trên quy định của pháp luật, minh bạch, và chính sách để quản lý kinh tế, bảo vệ môi trường và kiềm chế tham nhũng. Những nhà lãnh đạo dân sự và những nhà lãnh đạo chính trị đối lập kêu gọi tăng cường  đào tạo tiếng Anh  ở mọi tầng lớp và con cái của họ có quyền tham gia vào quá trình đào tạo của ngoại quốc ở trong nước và có thể du học.

4. Tăng cường cam kết với quân đội Miến Điện. Hoa Kỳ phải xử dụng các cơ hội tham gia huấn luyện thế hệ sĩ quan quân đội mới  trong các lĩnh vực như quan hệ quân dân, luật thời chiến và tính minh bạch. Nhiều người trong số các sĩ quan cao cấp nhất theo định hướng cải cách trong chính phủ hiện nay là sản phẩm giáo dục quốc tế quân sự, bao gồm trong những cơ quan Mỹ. Kiểm tra các sĩ quan quân sự và tuân thủ pháp luật Hoa Kỳ sẽ không dễ dàng, đặc biệt là đấu tranh vẫn tiếp tục trong một số lĩnh vực kiểm soát bởi các nhóm sắc tộc như  Kachin và vi phạm ngừng bắn vẫn tiếp tục trong các khu vực biên giới khác. Nếu quân đội tiếp tục hỗ trợ quá trình chuyển đổi để cai trị dân sự và quan sát ngừng bắn ở các khu vực dân tộc thiểu số, Hoa Kỳ sẽ bắt đầu xem xét việc tập trận chung với quân đội Miến Điện và cung cấp những sĩ quan được chọn của Miến Điên có cơ hội vào chương trình đào tạo và giáo dục quân sự quốc tế(IMET) của Học Viện Quốc Phòng Hoa Kỳ. Hơn nữa, ngay lập tức Hoa Ky và Khối Đông Nam Á cam kết quân đội Miến Điện được tham gia vào diễn đàn đối thoại hang năm ở Shangri-la tại Singapore và định kỳ 6 tháng hội nghị bộ trưởng quốc phòng  Đông Nam Á. Những chiến lược gia của Hoa Kỳ có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp các cơ hội đào tạo phi quân sự cho các sĩ quan Miến Điện.

5. Hỗ trợ phát triển các  luật kinh tế và các quy định cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và công bằng. Miến Điện cần được giúp đỡ ngay lập tức và toàn diện trong việc phát triển các  luật kinh tế và quy định của mình để giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đầu tư, và mở rộng thương mại. Các quan chức và các nhà lãnh đạo xã hội dân sự được đặc biệt quan tâm về sự cần thiết để phát triển các quy định để quản lý các ngành công nghiệp khai khoáng theo cách như vậy là để bảo vệ môi trường và đảm bảo rằng khu vực mở điều này không làm trầm trọng thêm nạn tham nhũng trong nước. Chính phủ Hoa Kỳ cần hỗ trợ ngay lập tức trong các lĩnh vực này để nó có thể chuẩn bị để tham gia vào khu vực thương mại và các thỏa thuận đầu tư.

6. Hợp tác với ASEAN để hỗ trợ cải cách để thúc đẩy vai trò của Miến Điện với các tổ chức trong khu vực. Hoa Kỳ và Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á, và quốc gia khác cung cấp phối hợp hỗ trợ Miến Điện  để nó có thể trở thành một mô hình chính trị dân chủ và đạt được một nền kinh tế minh bạch và cởi mở hơn, tích cực đóng góp cho ASEAN và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hoa Kỳ đã nói rõ rằng một ASEAN vững mạnh là một nền tảng quan trọng cho việc phát triển cấu trúc khu vực, bao gồm hội nghị thượng đỉnh Đông Á, diễn đàn khu vực ASEAN, Bộ Trưởng quốc phòng AEAN mở rộng, đối tác xuyên Thái Bình Dương, Hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương. Một Miến Điện yếu kém và cô lập trong nhiều năm cắt xén các nỗ lực hướng tới một ASEAN mạnh mẽ và thống nhất.

7. Khám phá sự hợp tác với Trung Hoa ở Miến Điện. Người ta đã tin rằng mối quan tâm của chính phủ Miến Điện về một sự phụ thuộc quá nhiều vào Trung Hoa là động lực chính để thúc đẩy các nhà lãnh đạo quân sự Miến Điện theo đuổi cải cách dường như được phóng đại. Trong thực tế, các nhóm đối thoại nhấn mạnh vai trò của Trung Hoa như là một người hàng xóm truyền thống và khuyến cáo Hoa Kỳ tránh những thiệt hại trong chính sách đối với Trung Hoa. Về lâu dài Trung Hoa gần như độc quyền trong mối quan hệ chính trị, bán khí tài quân sự, và buôn bán với Miến Điện trong nhiều thập nhiên do quân đội nắm quyền, đất nước nhanh chóng làm ấm mối quan hệ với  Hoa Kỳ được chào đón với mối nghi ngờ ở Trung Hoa và tăng thêm những lo ngại về các nỗ lực ngăn chặn tưởng tượng của Hoa Kỳ. Một chính sách chủ động tham khảo ý kiến với Trung Hoa về cách tiếp cận của Mỹ đối với Miến Điện có thể giúp giảm nhẹ mối lo lắng ở Bắc Kinh về việc họ cho rằng Hoa Kỳ sử dụng Miến Điện để kiềm chế Trung Hoa.

Mời đọc tiếp phần II: NHỮNG PHÁT HIỆN

Asia Clinic, 13h29' ngày Chúa Nhựt, 23/9/2012

Thứ Năm, 20 tháng 9, 2012

MITT ROMNEY VÀ BỐN VẤN ĐỀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH CỦA HOA KỲ


Bài dịch của Trang La


Bài viết của bà Laura Tyson, từng là chủ tịch Hội đồng cố vấn kinh tế của Tổng thống Mỹ, hiện là giảng viên tại Trường kinh doanh Haas (Haas School of Business) tại University of California, Berkeley.

BERKELEY – Hoa Kỳ đang bị bao vây bởi 4 thâm hụt: thâm hụt tài khóa, thâm hụt việc làm, thâm hụt trong đầu tư công, và thâm hụt cơ hội. Các đề xuất ngân sách được đưa ra bởi ứng viên tổng thống Mitt Romney và người đứng chung liên danh với ông, Paul Ryan, có thể giảm thâm hụt tài khóa, nhưng có lẽ sẽ làm trầm trọng thêm ba vấn đề thâm hụt còn lại.

Quả thực, Romney và Ryan đã thất bại trong việc đưa ra chi tiết về cách họ làm thế nào để giảm thâm hụt ngân sách, dựa trên sự quả quyết “hãy tinh tưởng tôi”. Tuy nhiên, đường hướng chung trong các đề xuất của họ khá rõ ràng: cắt giảm thuế nhiều hơn, (phân bổ) lợi ích không theo tỷ lệ cho các nhóm thượng lưu, cùng với hạ thấp đáng kể các khoản chi tùy ý phi quốc phòng, làm tổn thất một cách không tương xứng với tất cả mọi người – và làm suy yếu đi triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Mặc dù đã có một thời kỳ 30 tháng có tăng trưởng việc làm trong khu vực tư nhân, Hoa Kỳ vẫn phải đối mặt với mức thiếu hụt việc làm lớn. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn giữ ở mức lớn hơn 2 điểm phần trăm so với tỷ lệ “thông thường” (khi nền kinh tế vận hành gần mức công suất). Hơn nữa, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động vẫn còn ở mức thấp trong lịch sử.

Hoa Kỳ  cần tạo thêm 11 triệu việc làm nữa để trở về mức công ăn việc làm trước khủng hoảng. Với tốc độ hồi phục hiện nay, phải cần tới hơn 8 năm. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp cao dai dẳng làm giảm tiềm năng tăng trưởng kinh tế bởi nó khiến những công nhân có kỹ năng và kinh nghiệm rơi vào cảnh “ăn không ngồi rồi”.

Khi tổng cầu yếu dẫn tới nền kinh tế hoạt động thấp hơn nhiều so với tiềm năg của nó, cắt giảm chi tiêu chính phủ làm thất nghiệp trở nên nặng nề hơn. Thật vậy, trong bài phát biểu gần đây tại Jackson Hole, bang Wyoming, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ Ben Bernanke cảnh báo rằng sự cắt giảm đáng kể ấy ngăn cản quá trình tạo công ăn việc làm.

Không tiết lộ rằng chương trình nào có thể bị cắt giảm, Romney hứa sẽ cắt giảm chi tiêu liên bang hơn $500 tỷ vào năm 2016, và chi tiêu liên bang sẽ đạt 20% GDP sau đó. Ông cũng hứa hẹn rằng sẽ cắt giảm ngay 5% chi tiêu tùy ý phi quân sự trong năm 2013, đứng đầu bảng các khoản cắt giảm khổng lồ đã được lên kế hoạch để thực thi. Và ông cũng bác bỏ biện pháp bổ sung tài khóa tạm thời nhằm tạo việc làm, như các đề xuất của Tổng thống Barack Obama cho các khoản tài trợ bổ sung cho các tiểu bang và cá khoản chi tiêu cơ sở hạ tầng bổ sung.

Romney thừa nhận rằng việc cắt giảm chi tiêu lớn, cùng với việc hoạch định ngừng cắt giảm thuế vào cuối năm nay, có thể đưa nền kinh tế trở lại tình trạng suy thoái vào năm 2013. Nhưng ông thề sẽ lèo lái nền kinh tế với chính sách tài chính cứng rắn bằng cách mở rộng việc cắt giảm thuế đã được ban hành dưới thời G.W.Bush, tăng gấp đôi với hơn 20% cắt giảm trên toàn liên bang đối với thuế thu nhập và giảm thuế (thu nhập) doanh nghiệp từ 35% xuống còn 25%.

Với trường hợp ngoại lệ có thể của việc gia hạn cắt giảm thuế thời Bush, những thay đổi này có thể cần thời gian đáng kể để thực thi. Ngay cả khi được ban hành, những tác động trong ngắn hạn đối với việc tạo công ăn việc làm có thể chỉ đạt mức tối thiểu. Một sự cắt giảm thuế toàn liên bang diễn ra không mấy hiệu quả xét về tính hiệu quả ngân sách (số việc làm được tạo ra trên mỗi đô la doanh thu bị bỏ qua). Việc giảm thuế payroll và chi tiêu vào những chương trình như tem phiếu thực phẩm và phụ cấp thất nghiệp thực sự mang lại hiệu quả hơn.

Romney cũng phóng đại ảnh hưởng tăng trưởng dài hạn từ các đề xuất thuế của ông ta. Giảm tỷ lệ thuế cá nhân và thuế tiết kiệm và đầu tư trong điều kiện tốt nhất tốt nhất chỉ thúc đẩy tăng trưởng một cách khiêm tốn trong công ăn việc làm, nỗ lực làm việc và thu nhập. Mặc cho cắt giảm thuế thời Bush, sự phát triển của nước Mỹ giai đoạn 2001 – 2007 là thời kỳ hậu chiến tranh tệ nhất xét về mặt đầu tư, việc làm, lương và tăng trưởng GDP. Tăng trưởng và tạo ra công ăn việc làm đã mạnh mẽ hơn sau việc tăng thuế của Tổng thống Bill Clinton vào những năm 1990.

Hơn nữa, nếu tất cả các khoản cắt giảm thuế bổ sung của Romney được tài trợ một cách trung hòa bằng doanh thu, như ông ta hứa, chỉ có cấu thành các loại thuế có thể thay đổi, tỷ lệ tổng thuế trên GDP thì không. Không có bằng chứng nào cho thấy điều này có thể thúc đẩy đáng kể đến tăng trưởng, như Romney tuyên bố.

Dựa trên những gì Romney đã nói với chúng ta, chúng ta có thể kết luận rằng kế hoạch của ông sẽ làm trầm trọng thêm thâm hụt do đầu tư công. Lời thề của Romney về việc giữ chi tiêu liên bang chỉ bằng 20% GDP vào năm 2016, trong khi duy trì chi tiêu quân sự ở mức 4% GDP và để lại cả An sinh xã hội và Phúc lợi y tế không thay đổi đối với người 55 tuổi hoặc hơn, ngụ ý về một khoản tương đương hơn 50% chi tiêu chính phủ (trong kế hoạch ngân sách đã bị cắt giảm) cho thập kỷ tới. Vì vậy, để đạt mức 20% nói trên, chi tiêu cho mọi thứ khác có thể bị cắt giảm trung bình tới 40% vào năm 2016 và 57% vào năm 2022.

Mọi thứ khác bao gồm các khoản đầu tư chính phủ trên ba khu vực chính tạo nên tăng trưởng và việc làm có thu nhập cao: giáo dục, hạ tầng và nghiên cứu. Các lĩnh vực này chiếm ít hơn 8% chi tiêu liên bang, và tỷ lệ của chúng đã bị giảm đều đặn. Theo Romney, nó sẽ còn giảm tới mức thấp hơn nữa.

Mọi thứ khác cũng bao gồm chi tiêu cho các chương trình hỗ trợ các hộ gia đình thu nhập thấp, như là tem phiếu thực phẩm, trợ cấp cho sinh viên và Medicaid. Trung tâm Ngân sách và Chính sách ưu tiên nhận thấy gần 2/3 cắt giảm chi tiêu ngân sách của Ryan có thể tới từ những chương trình như thế. Romney đưa ra rất ít chi tiết, nhưng tính toán đơn giản cho thấy kế hoạch của ông ta có thể đòi hỏi cắt giảm những chương trình này còn cắt giảm nhiều hơn kế hoạch của Ryan.

Trong khi đó, kế hoạch của Romney thực sự làm tăng thuế đối với các hộ gia đình có thu nhập trung bình. Kế hoạch của ông ta sẽ đánh thuế trên mức thuế thu nhập cá nhân thấp hơn bằng cách loại trừ các khoản khấu trừ thuế như là các khoản từ thiện và thế chấp, trong khi giữ nguyên ưu đãi thuế cho tiết kiệm và đầu tư. Nhưng không có đủ tiết kiệm thuế từ những người giàu để bù đắp cho một khoản giảm 20% khác trong thuế thu nhập của họ. Đó là lý do tại sao Trung Tâm Chính Sách Thuế (không thuộc đảng phái nào) nhận thấy rằng kế hoạch của Romney có thể cắt giảm tổng thuế cho các hộ gia đình có thu nhập trên $200,000, nhưng sẽ tăng ít nhất là $2,000 thuế cho các hộ gia đình có thu nhập vào khoảng $100,000 đến $200,000.

Kế hoạch ngân sách của Romney cũng khiến cho hệ thống thuế chuyển nhượng của liên bang(federal tax-and-transfer system *) trở nên tụt lùi, do đó càng làm xấu đi tình trạng bất bình đẳng thu nhập, vốn đã ở mức cao nhất kể từ sau cuộc Đại Suy thoái. Tăng bất bình đẳng thu nhập tạo điền kiện cho sự gia tăng thiếu hụt cơ hội đối với trẻ em sinh ra trong các gia đình thu nhấp thấp và trung bình, được phản ánh qua sự bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục do nền tảng gia đình, và sự suy giảm tính lưu động thế hệ. Theo Romney, thiếu hụt cơ hội sẽ mở rộng, cướp đi của đất nước những tài năng và năng suất trong tương lai.

Romney đã đưa ra rất ít thông tin chi tiết về kế hoạch cắt giảm thâm hụt của ông ta. Nhưng, dựa trên những gì ông đã đưa ra, chúng ta biết rằng nó có thể làm gia tăng tình trạng thiếu hụt việc làm, thiếu hụt đầu tư, và thiếu hụt cơ hội, với những hậu quả tiêu cực cho tăng trưởng và thịnh vượng trong tương lai.

@Project Syndicate 2012

Ghi chú:
(*) Hệ thống thuế chuyển nhượng liên bang: federal tax-and-transfer system: là thuế đánh vào việc chuyển quyền sở hữu từ một người này sang một người khác kể cả quà tặng hoặc di chúc. Ví dụ, thuế đánh vào quyền chuyển nhượng bất động sản từ cha mẹ cho con cái.

BS Hồ Hải hiệu đính – Asia Clinic – 15h25’ ngày thứ Năm, 20/9/2012

Thứ Bảy, 15 tháng 9, 2012

CÁI HỌC ĐỂ LÀM GÌ?

Bài đọc liên quan:

Người xưa (lại có nguồn cho là của Tam Tự Kinh) dạy rằng, "Ngọc bất trác bất thành khí/Nhân bất học bất tri lý". Nó có nghĩa là ngọc mà không mài dũa thì không thành đồ có ích. Người mà không có học thức (học ở đây là học cả ở trường học và trường đời) thì không hiểu biết gì. Không ai phủ nhận điều này.

Đặc biệt, trong thời buổi bùng nổ thông tin của thế giới phẳng hiện nay thông qua intenet. Người ta có thể nhờ nó để mở mang kiến thức của mình, học hỏi phương pháp tư duy và lý luận, nhưng người ta cũng vì nó mà bị người khác định hướng tư duy của mình theo cách của họ, mà mình không hay biết.

Gần đây có một số trang mạng đã đánh đúng tâm lý của người dân ít học và cả có học. Họ đưa thông tin theo kiểu úp mở và đánh đúng vào lỗi hệ thống và cơ chế của chính quyền kiểu các cuộc trà dư tửu hậu thường thấy ở đất nước Việt với văn hóa duy tình, lấy câu chuyện làm quà.

Trong câu chuyện làm quà ấy - mà được thế giới ảo cho là thâm cung bí sử - về mặt xác suất thống kê, bất kỳ ai là công dân nước Việt hoặc ở nước ngoài đều có thể nói đúng 50% - trúng hoặc trật. Nó cũng giống như thầy bói xem cho thân chủ, sinh con đầu lòng không gái thì trai. Khi 50% cái đúng, làm cho cộng đồng trầm trồ khen ngợi. Lúc ấy, cái văn hóa duy tình lấn át cái tri lý, kèm theo những đổ vỡ niềm tin với chính quyền/cá nhân lãnh đạo vì thực tế khách quan xã hội hiện nay, nó đẩy cộng đồng tòm mò, tin tưởng 50% cái trúng hơn là cần tri lý để thấy 50% cái trật của thông tin.

Cũng vậy, đảng cầm quyền ngay từ những ngày đầu thành lập, với tư tưởng công hữu tư liệu sản xuất, đã làm nên cái đề cương văn hóa và hiến pháp để xác lập độc quyền tư tưởng văn hóa và truyền thông đại chúng. Hệ thống truyền thông đại chúng đi theo con đường như con ngựa được cặp 2 miếng da ở 2 con mắt để chạy thẳng về phía trước theo sự điều khiển của người nài ngựa. Và hậu quả, câu nói của bộ trưởng tuyên truyền của Hitler - Joseph Goebbels - chân lý là hàng ngàn lần nói láo, làm cho cộng đồng cứ ngỡ những điều không thực được tuyên truyền là chân lý, là đúng đắng. Cộng đồng bị định hướng mà quên đi cái tri lý của người có học, vì ngay cả trong trường học mọi điều không thực cũng được dạy.

Cho nên người có học, như tôi đã mở ngoặc đơn trong 2 câu trên, là phải có học ở cả trường học và trường đời là vậy. Trường học giúp ta kiến thức hàn lâm của nhân loại, nó được gọi là trí thức. Trường đời giúp ta kiến thức sống thực tế ở đời, nó được gọi là tri thức. Nói là trí thức và tri thức, nhưng chỉ là nhấn mạnh phần nhiều ở 2 nơi trường học và trường đời, còn ở đâu 2 nơi này đều giúp ta thêm cả trí thức và tri thức. Và có học không có nghĩa là tri lý được vấn đề khi tư duy bị định hướng bỡi những mưu đồ không tốt.

Ngoài ra, người có học không có nghĩa là luôn tri lý được hiện thực khách quan - trường đời. Hầu hết người có học bị kiến thức hàn lâm định hướng tư duy bằng sự hiểu biết. Chính sự hiểu biết có tính hàn lâm ấy, nó làm người có học làm việc không mạo hiểm, cân nhắc thận trọng, không liều lĩnh và dễ đem đến thành công khi làm một công việc. Nhưng chính những đức tính này, nhiều lúc nó làm người có học thiếu một chút tính quyết đoán và chậm chân trong một quyết định quan trọng cho sự nghiệp của mình, hơn là người ít học ở trường lớp, mà có nhiều kiến thức thực tế từ trường đời. 

Ngược lại, thế mạnh của người ít học ở trường lớp, nhưng ra đời sớm, họ học ở trường đời trên thực tế khách quan sinh động. Họ khó có điều kiện để được thuê mướn làm việc, nhưng nếu họ có một đam mê và đủ tri thức lẫn trí thức mà trường đời, họ dễ trở thành ông chủ thành công nhờ vào thiếu cái hàn lâm làm cái vòng kim cô đóng kín tư duy trường lớp, mà họ dễ hòa nhập với thực tế cuộc sống và cho ra những quyết định đúng lúc và hợp thời. Điều này giải thích vì sao, hơn 50% những ông chủ lớn là những người ít học kiến thức hàn lâm.

Hầu hết người Việt Nam chúng ta chỉ nhìn cái sự học ở góc độ để làm quan, học để thoát nghèo, học để v.v... chỉ là học vì cái mình đang đối mặt chưa ưng ý, phải thoát ra, hoặc đến cái mình muốn một cách hiện tượng, mà ít ai nghĩ rằng học để đi đến bản chất của vấn đề cho một đời người là có một sự nghiệp. 

Ngôn ngữ tiếng Việt có cặp ngữ danh từ: công danh và sự nghiệp. Học ở trường lớp là đi tìm công danh bằng cách, tăng khả năng hiểu biết, hiểu biết có chứng nhận bằng cấp, là để lo cho sự nghiệp tương lai. Còn học ở trường đời cũng không ngoài mục đích này. Song, ít ai hiểu công danh và sự nghiệp là 2 lĩnh vực hoàn toàn khác nhau. Một chỉ là học để đạt được chứng nhận bằng cấp với đời. Một là thực hành để đạt được sự thành đạt với đời. Học trường lớp thì có công danh, nhưng học trường đời thì không ai công nhận công danh. Nhưng chưa chắc có công danh đã có sự nghiệp lớn, và không phải không có công danh là không làm nên sự nghiệp lớn. Vấn đề là, phải biết làm sao tri lý được cái mà chúng ta học được ở cả trường lớp và trường đời để làm lên sự nghiệp cho riêng mình.

Cho nên, học làm sao cho không bị kiến thức trường lớp - công danh - thui chột tư duy chỉ bó vào sách vở. Học làm sao cho kiến thức trường đời giúp ta biết hòa nhập và ứng dụng kiến thức sống động này vào đời sống đúng thời cơ và đúng với thực tế khách quan, để hoàn thành sự nghiệp mà ta mong muốn, mới là học vậy. Cả trường lớp và trường đời như điều kiện cần và đủ để ta đi tìm cái mà ta mong muốn. Không nên trọng thị trường lớp, mà chê khinh trường đời. Cũng không nên mặc cảm vì thiếu trường lớp trong khi ta thừa kinh nghiệm sống, bản lĩnh và sự trừng trải ở đời. Người thành đạt là người biết đem cái mớ học ở cả trường lớp và trường đời để làm nên sự nghiệp chân chính, chứ không phải một sự nghiệp bất minh.

Để kết thúc vấn đề này, tôi xin nhắc lại câu nói nổi tiếng của Đại thi hào người Đức - Johann Wolfgang von Goethe - Lý thuyết là một màu xám xịt, mà cây đời vẫn mãi mãi xanh tươi.

Asia Clinic, 10h53' ngày Chúa nhựt, 16/9/2012

Chủ Nhật, 9 tháng 9, 2012

TIỀN, VÀNG, BÁN, MUA, LỜI, LỖ

Bài viết liên quan:
+ Một dấu hỏi lớn chưa có ai trả lời
+ 600 tỷ đô la và những gì?
+ Mua bán vàng khi nào trong ngày?
+ Vàng lên vàng xuống thấy gì?
+ Bá Kiến Chí Phèo và chiến tranh tiền tệ
+ Đời không có chú Sam, đời mất vui
+ Câu chuyện "bình ổn giá"

Lòng tham của con người bắt nguồn từ bản chất của sở hữu và quyền lực. Nó làm cho người ta hoặc liều lĩnh hoặc lo sợ. Và chính 2 yếu tố liều lĩnh và lo sợ đã tạo cho nhân loại hầu như vô thức 99%, nó là mãnh đất màu mỡ để mọi âm mưu thâu tóm. Một phần trăm còn lại hữu thức để trục lợi cái số đông vô thức kia rất dễ dàng.

Bản chất của hàng hóa và thị trường

Bản chất của nền kinh tế nhân loại từ thời ăn lông ở lỗ cho đến nay là nền kinh tế thị trường đúng nghĩa. Dù nó có bị bóp méo bằng chính sách của các chính trị gia, kinh tế gia để điều tiết thị trường đi theo ý chí hoặc quy luật, thì thị trường luôn đi theo quy luật cung cầu.

Từ khi loài người phát minh ra tiền để làm giấy chứng nhận đại diện trao đổi hàng hóa, cũng như vậy vàng cũng là một đại diện trong số này, nhưng là loại hàng hóa đặc biệt. 

Đứng về mặt triết học tiền hay quý kim đều là hàng hóa không hơn không kém. Chúng cũng đi theo quy luật cung cầu của nền kinh tế thị trường. Có nghĩa là, khi tiền và quý kim thiếu trên thị trường thì 2 loại hàng hóa này có giá - hay nói cách khác là lên giá - và ngược lại.

Tình hình toàn cầu 8 năm qua

Với sự xuất hiện các nước mới nổi trong khối BRICS - Brasil, Rusia, India, China và South Africa - một thế lực có thể soán ngôi đồng đô la của Hoa Kỳ để hòng nắm quyền lãnh đạo toàn cầu, sau những gì mà United  states of European - Liên Minh châu Âu - muốn làm nhưng đang hấp hối. Hoàn cảnh Liên Minh châu Âu hiện nay giống như Nhật ở đầu thập niên 1990, sau 20 năm Nhật tuyên bố không đi theo hiệp định Bretton Woods, đã thỏa thuận từ cuối năm 1944. 

Trong 8 năm qua cuộc chiến tranh tiền tệ đã diễn biến rất khó lường, mà tôi đã từng viết nhiều bài cách đây 3 năm trên blog này. Bắt đầu từ việc Hoa Kỳ tạo ra một cuộc Đại khủng hoảng kinh tế chủ động 2008, dưới sự dẫn dắt của một chính phủ mạnh về trí tuệ để điều hành kinh tế trong nước và toàn cầu bằng sức mạnh mềm. Đồng đô la Hoa Kỳ được nhóm đằng sau Fed - Federal Open Market Committee - quyết định cho mất giá sau những cuộc họp. 

Từ đó, đồng Euro từ lúc ra đời chỉ có giá bằng 0.8 đồng đô la thì có lúc nó đã lên hơn 1.5 đô la Mỹ. Trong khi đó, với dự trữ đô la lớn, đồng Nhân Dân của Trung Hoa được kiềm giá quanh quẩn từ 6-7 Yuan ăn 1 đô la. Kết cục là khủng hoảng khu vực đồng tiền chung châu Âu, dẫn đến suy sụp nhập khẩu hàng hóa từ Trung Hoa sang châu Âu - nơi mà tiêu thụ hàng hóa Trung Hoa rất lớn. Nó kéo theo kinh tế Trung Hoa đang trên đà suy thoái không cưỡng được của một nền kinh tế chủ yếu dựa vào xuất khẩu. 

Để vực nền kinh tế của mình, Trung Hoa liên tục tung các gói kích thích tăng trưởng trong đầu tư công, nhưng thực chất là làm cái việc con rắn tự ăn cái đuôi của mình. Hậu quả hôm nay tại Trung Hoa, bong bóng bất động sản đang vỡ, tham nhũng lan tràn, khoảng cách giàu nghèo gia tăng, bất ổn sắc tộc và mâu thuẩn xã hội có tính đối kháng ngày càng gay gắt. Hứa hẹn một cuộc cách mạng xã hội ở Trung Hoa và các nước nghèo đi theo đường lối Trung Hoa là có thật.

Nhưng đó là hậu quả có tính vĩ mô ở tầng lớp tinh hoa ăn trên ngồi trốc. Đối với dân phía dưới hậu quả của nó là đẩy 99% dân chúng vào những cuộc liều lĩnh như buôn vàng online hoặc buôn vàng vật chất, mà thiếu hiểu biết. Một số khác lo cố thủ ở ngôi nhà của mình bằng cách giữ vàng hoặc ngoại tệ, nhưng lại bị mắc vào nỗi lo sợ lỗ lã làm cụt dần đồng vốn làm ra bằng mồ hôi, nước mắt và trí tuệ nhỏ bé của mình.

Sự liều lĩnh và nỗi lo sợ làm 99% dân chúng vì thiếu hiểu biết hoặc quên mất quy luật bán buôn là, giá cao thì bán, giá thấp thì mua. Và hễ cứ mỗi lần các tay to tạo sóng bằng những cú tung tiền của Fed, của ECB hay của những thông tin trực tiếp hoặc gián tiếp đẩy giá vàng và ngoại tệ lên xuống, số dân đen 99% kia lại thường đi ngược với quy luật bán buôn - đi mua khi giá lên, và đi bán khi giá xuống. Cuối cùng của nã từ mồ hôi nước mắt và trí tuệ nhỏ bé đó bị 1% còn lại xén lông cừu, nên cứ hao hụt dần trong đau khổ, mà không biết vì đâu mình sai lầm.

Phải làm gì để bảo tồn và có lợi?

Lòng tham của con người bắt nguồn từ bản chất của sở hữu và quyền lực. Nó làm cho người ta hoặc liều lĩnh hoặc lo sợ. Và chính 2 yếu tố liều lĩnh và lo sợ đã tạo cho nhân loại hầu như vô thức 99%, nó là mãnh đất màu mỡ để mọi âm mưu thâu tóm. Một phần trăm còn lại hữu thức để trục lợi cái số đông vô thức kia rất dễ dàng.

Ba hôm nay, có nhiều cú điện thoại cũng như nhiều tin nhắn hỏi nên bán vàng, đô la, Euro hay nên mua trong lúc này? Vì tiền của thì nhiều, mà tình hình thì không thể dự đoán. Thế mới biết, người giàu cũng khóc!

Như đã viết ở trên, tiền hay quý kim cũng là hàng hóa, nhưng là một dạng hàng hóa đặc biệt, có bảo chứng của mỗi quốc gia hay toàn cầu. Với vàng thì toàn cầu, còn với tiền thì tùy theo nền kinh tế của mỗi quốc gia, mà nó được bảo chứng toàn cầu, mặc dù khi Nixon tuyên bố hủy bỏ Hiệp định Bretton Woods năm 1971, do Đức và Nhật phá bỏ trước, thì đồng đô la và các ngoại tệ mạnh không còn bảo chứng bằng vàng nữa.

Nhưng tiền và hàng hóa là phải luôn lưu động, thì nền kinh tế mới khỏe, vì chúng là máu của cơ thể, nên phải tuần hoàn chuyển động để sự sống được bảo trì. Trong suy thoái kinh tế, hàng hóa tiêu dùng đình trệ, nhưng hàng hòa đặc biệt như tiền và quý kim thì ai giữ nó thì người đó nắm phần thắng về mình. Người thiếu hiểu biết thì lo sợ và liều lĩnh để nhảy vào chỗ thua lỗ. Người có hiểu biết thì dùng tiền và quý kim để sinh lợi.

Việc tiền và quý kim phải lên giá xuống giá là chuyện bình thường để tiền tệ lưu thông thì kinh tế mới phục hồi. Còn việc các chính sách của tay to làm cho nó lên xuống là việc của những âm mưu to lớn, trong đó có việc xén lông cừu.

Nếu người nắm tiền và quý kim chỉ đơn giản tuân theo quy luật bán buôn là, có giá thì bán, mất giá thì mua, chắc chắn sẽ không bao giờ lo sợ cụt vốn hoặc thua lỗ vì liều lĩnh, mà không cần hiểu biết uyên thâm về kinh tế tài chính hay kinh tế chính trị toàn cầu. Cho nên bà già ăn trầu chơi vàng thì lãi, mà chuyên gia kinh tài kinh doanh vàng thì thua lỗ liểng xiểng. Trong nguy nan có cơ hội là vậy.

Một quy luật quá đơn giản, nhưng khi lo sợ hoặc thiếu hiểu biết, người ta, 99% nhân loại vẫn cứ sai lầm và bị 1% xén lông rất nhẹ nhàng.

Asia Clinic, 12h18' ngày thứ Hai, 10/9/2012

Thứ Bảy, 8 tháng 9, 2012

TRUNG HOA VẪN ỔN


Bài dịch của Trang La
 
Các bài viết của tác giả đã được dịch trên blog này:

Bài viết gốc: China is Okay

Bài viết của ông Stephen S. Roach, ông từng là Chủ tịch Hội đồng quản trị của Quỹ Morgan Stanley Châu Á và là kinh tế trưởng của công ty này, và hiện ông là thành viên cao cấp của Jackson Institute of Global Affairs tại Yale University và là giảng viên cấp cao tại Yale’s School of Management. Cuốn sách gần đây nhất của ông mang tên Châu Á tiếp theo(The Next Asia).

NEW HAVEN – Có một sự quan ngại đang gia tăng rằng nền kinh tế Trung Hoa có thể rơi vào tình trạng hạ cánh nặng nề. Thị trường chứng khoán Trung Hoa đã giảm 20% trong năm ngoái, về mức của năm 2009. Sự yếu kém tiếp diễn trong các dữ liệu gần đây – từ nhận định của quan điểm quản lý về sức mua và sản lượng công nghiệp tới doanh số bán lẻ và xuất khẩu – đã làm tăng thêm mối lo ngại. Đã từng tạo ra động lực mạnh mẽ nhất cho nền kinh tế toàn cầu kéo dài, Trung Hoa, hiện giờ có nhiều quan ngại rằng, đang rơi vào trạng thái ‘hết nhiên liệu’.

Những lo lắng này có vẻ bị thổi phồng. Đúng là, nền kinh tế Trung Hoa đang chững lại. Nhưng sự chững lại này đã được kìm lại và có lẽ sẽ chỉ còn diễn ra trong thời gian ngắn. Tình huống xảy ra khả năng hạ cánh nhẹ nhàng vẫn khá chắc chắn.

Những đặc trưng của suy thoái kinh tế Trung Hoa được biết đến từ cuộc Đại Suy thoái 2008 – 2009. Tăng trưởng GDP hàng năm của Trung Hoa giảm mạnh từ đỉnh 14.8% vào quý 2/2007 xuống còn 6.6% vào quý 1/2009. Bị ảnh hưởng bởi một cú sốc khổng lồ từ phía nhu cầu bên ngoài khiến cho thương mại thế giới sụt giảm kỷ lục mất 10.5% năm 2009, tăng trưởng dựa vào xuất khẩu của Trung Hoa nhanh chóng đi từ bùng nổ tới phá sản. Phần còn lại của một nền kinh tế Trung Hoa không cân bằng cũng chịu hậu quả theo – đặc biệt là thị trường lao động, với sự kiện chỉ riêng tỉnh Quảng Đông mà có tới 20 triệu công nhân mất việc.

Lần này, sự sụt giảm đã trở nên nhẹ nhàng hơn. Từ đỉnh 11.9% vào quý 1/2010, tăng trưởng GDP năm của Trung Hoa chậm lại ở mức 7.6% vào quý 2/2012 – chỉ bằng một nửa so với mức giảm 8.2 điểm phần trăm trong suốt cuộc Đại Suy thoái.

Nếu ngăn chặn được sự tan rã hỗn loạn của khu vực đồng tiền chung châu Âu, mà vốn dĩ không thể, thì theo dự báo cơ bản của Quỹ tiền tệ quốc tế IMF về mức tăng trưởng 4%/năm của thương mại thế giới trong năm 2012 có lẽ là hợp lý. Đó sẽ là mức dưới trung bình so với xu hướng tăng trưởng 6.4% từ năm 2004 tới 2011, nhưng không ở gần với mức sụp đổ được ghi nhận trong giai đoạn 2008 – 2009. Với nền kinh tế Trung Hoa ở mức ít bị đe dọa do sự suy yếu của xuất khẩu hơn rất nhiều so với ba năm rưỡi trước đây, hạ cánh nặng nề có vẻ sẽ không diễn ra.

Thật ra, nền kinh tế này đang đối mặt với các thách thức, đặc biệt là từ chính sách nhằm làm dịu đi thị trường nhà ở đang quá nóng. Nhưng việc xây dựng cái gọi là nhà ở xã hội cho các hộ gia đình thu nhập thấp, được đẩy mạnh bởi các tuyên bố đầu tư gần đây trong các khu vực đô thị trọng yếu như là Thiên Tân(天津:Tianjin), Trùng Khánh(重庆: Chongqing), và Trường Sa(长沙: Changsha), cũng như ở Quý Châu(贵州: Guizhou) và tỉnh Quảng Đông, sẽ bù đắp nhiều hơn cả sự sụt giảm. Hơn nữa, không như các sáng kiến tài trợ bởi ngân hàng của 3 – 4 năm trước, thứ dẫn tới lo ngại lơ lửng trên đầu về nợ của chính quyền địa phương, chính quyền trung ương có vẻ đóng vai trò lớn hơn trong việc tài trợ cho các dự án hiện tại.

Các báo cáo về những thành phố ma, những cây cầu không dẫn tới đâu, và những sân bay mới trống không đổ thêm dầu vào lửa cho mối lo của các nhà phân tích phương Tây rằng một nền kinh tế Trung Hoa không cân bằng không thể phục hồi như nó đã từng trong nửa cuối năm 2009. Với đầu tư cố định gần chạm tới mức chưa từng thấy tương đương với 50% GDP, lo ngại của họ về một gói kích thích tài khóa khác dẫn dắt bởi đầu tư sẽ chỉ làm đẩy nhanh viễn cảnh Trung Hoa sụp đổ không thể tránh khỏi.

Nhưng sự trầm trọng hóa vấn đề của những người bi quan đã bỏ qua những nhân tố quan trọng nhất trong quá trình hiện đại hóa của Trung Hoa: câu chuyện đô thị hóa lớn nhất mà thế giới từng chứng kiến. Trong năm 2011, tỷ lệ dân cư đô thị Trung Hoa vượt mức 50% lần đầu tiên, đạt tới 51.3% so với mức dưới 20% năm 1980. Hơn nữa, theo dự báo của OECD, sự bùng nổ dân cư đô thị của Trung Hoa sẽ mở rộng thêm hơn 300 triệu nữa vào năm 2030 – một sự tăng gần như bằng với dân cư hiện tại của Hoa Kỳ. Với sự di dân từ nông thôn về thành thị trung bình là 15 tới 20 triệu người một năm, những thành phố được gọi là thành phố ma ngày nay sẽ nhanh chóng trở thành những khu vực đô thị phát triển mạnh trong tương lai.

Phố Đông Thượng Hải là một ví dụ điển hình về một dự án xây dựng đô thị “rỗng không” vào cuối năm 1990 đã nhanh chóng trở thành một trung tâm đô thị được lấp đầy như thế nào, với dân số hiện nay vào khoảng 5.5 triệu người. Một nghiên cứu của McKinsey dự báo rằng vào năm 2025 Trung Hoa sẽ có hơn 220 thành phố với dân số trên 1 triệu, so với con số 125 thành phố vào năm 2010, và 23 siêu đô thị sẽ có mức dân số ít nhất 5 triệu người.

Trung Hoa không thể đợi chờ để xây dựng những thành phố mới của nó. Thay vào đó, đầu tư và xây dựng phải phù hợp với làn sóng nhập cư đô thị trong tương lai. Những người chỉ trích “thành phố ma” hoàn toàn bỏ qua điều này.

Tất cả điều này là một phần trong kế hoạch tổng thể của Trung Hoa. Mô hình nhà sản xuất, thứ đã vận hành xuất sắc trong 30 năm, không thể đưa Trung Hoa tới miền đất hứa về sự thịnh vượng. Lãnh đạo Trung Hoa đã nhận ra điều này từ lâu, như Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã cảnh báo qua tác phẩm phê bình nổi tiếng năm 2007 mang tên “Bốn Không” – cảnh báo về một nền kinh tế “không ổn định, không cân bằng, không hợp tác và cái chính là không bền vững”.

Hai cú sốc từ bên ngoài – đầu tiên từ Hoa Kỳ, và giờ đây là từ châu Âu – đã biến cảnh báo Bốn Không trở thành kế hoạch hành động. Quá phụ thuộc vào nhu cầu bên ngoài đến từ các nền kinh tế phát triển bị khủng hoảng quật ngã, Trung Hoa đã thông qua Kế hoạch 5 năm lần thứ 12 kích thích tiêu dùng, trong đó đưa ra chiến lược tái cân bằng mạnh mẽ và chiến lược này sẽ định hướng sự phát triển trong nhiều thập kỷ.

Các yêu cầu đầu tư và xây dựng các công trình đô thị hóa quy mô lớn là trụ cột của chiến lược này. Thu nhập đầu người ở khu vực thành thị gấp hơn ba lần mức trung bình ở các khu vực nông thôn. Chừng nào đô thị hóa còn đi cùng với tạo ra việc làm – một chiến lược được tăng cường bởi sự dịch chuyển sang phát triển dựa vào dịch vụ của Trung Hoa – thu nhập của người lao động và sức mua của người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi.

Trái ngược với những người nghi ngờ Trung Hoa, đô thị hóa không phải là tăng trưởng giả tạo. Đó là một nguyên liệu thiết yếu cho một “Trung Hoa tiếp theo”, bởi nó tạo ra cho Trung Hoa các lựa chọn về mặt chu kỳ và cơ cấu. Khi đối mặt với sự thiếu hụt nhu cầu - bất kể là bởi cú sốc từ bên ngoài hay sự điều chỉnh bên trong, như là việc chỉnh đốn thị trường nhà ở - Trung Hoa có thể chỉnh sửa các yêu cầu đầu tư dẫn dắt bởi đô thị hóa sao cho phù hợp. Với một dự trữ lớn nhờ vào tiết kiệm thặng dư và với mức thâm hụt ngân sách ít hơn 2% GDP, nó đủ tiền để tài trợ cho những nỗ lực như vậy. Ngoài ra Trung Hoa cũng còn đủ “room tiền” để thực thi chính sách nới lỏng tiền tệ; không giống như các ngân hàng trung ương ở phương Tây, ngân hàng Nhân dân Trung Hoa có dự trữ khổng lồ.

Việc tăng trưởng chậm lại có vẻ là một cú sốc khó khăn cho nền kinh tế dựa vào xuất khấu. Nhưng Trung Hoa vẫn ở trong tình trạng tốt hơn nhiều so với phần còn lại của thế giới. Một chiến lược tái cân bằng mạnh mẽ đưa ra hỗ trợ mang tính cấu trúc và chu kỳ sẽ giúp nó tránh khỏi một cuộc hạ cánh nặng nề.

@Project Syndicate 2012

BS Hồ Hải hiệu đính - Asia Clinic - 8h08' ngày Chúa Nhựt, 09/9/2012

Thứ Ba, 4 tháng 9, 2012

MỌI ĐIỀU BẠN BIẾT VỀ TRUNG HOA ĐỀU SAI LẦM


Bài dịch của Chu Giang Sơn


Bài viết cùng tác giả:

Bài viết liên quan của tác giả khác:
Bài viết của chủ blog:

Bài viết của ông Bùi Mẫn Hân(Minxin Pei), giáo sư về lĩnh vực chính phủ của Claremont McKenna College, California, Hoa Kỳ.

Có phải chúng ta đang bị ám ảnh về sự trỗi dậy của Trung Hoa trong khi điều chúng ta cần là lo lắng về sự sụp đổ của nó?

Khoảng 40 năm về trước, người Mỹ đã chậm trễ khi nhận ra sự xuống dốc của các đối thủ bên ngoài của họ. Vào những năm 1970, họ đã nghĩ rằng, Liên bang Xô Viết là cao 10 feet, và có uy thế ngay cả khi mà nạn tham nhũng và quan liêu đã và đang phá hủy mọi cơ quan thiết yếu nhất của cộng sản đang trên đà sụp đổ. Vào những năm cuối của thập niên 1980, người Mỹ e sợ rằng, Nhật Bản đang vượt qua họ về kinh tế. Nhưng nạn tư bản thân tộc, nạn đầu cơ tích trữ và nền chính trị mục nát kéo dài hết thập niên 1980 đã dẫn đến sự sụp đổ của Nhật Bản vào năm 1991.

Có lẽ căn bệnh tương tự đang xảy ra cho người Mỹ khi những điều tương tự trên đang đến với Trung Hoa? Những tin tức mới nhất từ Bắc Kinh cho thấy sự yếu kém của Trung Hoa: một sự đi xuống chậm chạp, dai dẳng về kinht tế, sự tồn kho chất đống của hàng hóa, sự tranh giành đấu đá quyền lực ở bên trên, các vụ bê bối tình ái liên quan đến chính trị không có hồi kết. Nhiều yếu tố được coi là thế mạnh trong sự trỗi dậy của Trung hoa, như là sự phân bố nhân khẩu, sự coi nhẹ môi trường, nguồn lao động rẻ mạt, và sự tham gia không giới hạn các thị trường bên ngoài, tất cả đang giảm xuống hay biến mất.

Nhưng sự xuống dốc nhanh chóng của Trung hoa đã không được nhìn nhận từ tầng lớp tinh hoa của Mỹ, mà chỉ riêng từ công chúng Mỹ. Chiến lược trọng tâm của tổng thống Barack Obama “trở lại châu Á”, được công bố tháng 11 năm ngoái, được làm tiền đề để ngăn chặn sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung hoa. Lầu Năm Góc đã xác nhận rằng, đến năm 2020, khoảng 60% các hạm đội hải quân Hoa Kỳ sẽ đồn trú ở vùng châu Á – Thái Bình Dương. Washington cũng cất nhắt triển khai hệ thống chống tên lửa ở vùng Đông Bắc Á, một sự chuyển hướng bảo vệ của Hoa kỳ, lo lắng trước khả năng gia tăng tên lửa của Trung Hoa.

Trong cuộc vận động hướng đến cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ ngày 06 tháng 11, cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã nhận thấy rõ ràng sự bành trướng của Trung Hoa vì cả lý do an ninh nội địa và thủ đoạn chính trị. Đảng Dân chủ viện dẫn sự tăng trưởng kinh tế của Trung Hoa để yêu cầu đầu tư công nhiều hơn vào giáo dục và công nghệ thân thiện môi trường. Vào cuối tháng 8, tại trung tâm xúc tiến Hoa kỳ và Trung tâm Thế hệ mới, hai vị học giả đã đưa ra báo cáo dự báo rằng, Trung Hoa sẽ có 200 triệu người có trình độ đại học vào năm 2030. Bản báo cáo (mà cũng ước tính tiến bộ của Ấn Độ trong việc tạo ra nguồn nhân lực) đưa ra một bức tranh ảm đạm về sự suy tàn của Hoa Kỳ và đòi hỏi các hành động quyết liệt. Đảng cộng hòa biện minh cho việc tăng chi tiêu quốc phòng trong thời đại thiếu hụt các trang thiết bị không trung kỹ thuật cao, là một phần nằm trong các báo cáo dự báo tin cậy cho rằng tiềm lực quân sự  sẽ được nâng lên cùng với sự lớn mạnh kinh tế của Trung Hoa. Trọng tâm chiến lược của Đảng cộng hòa năm 2012 được công bố trong Đại hội Đảng toàn quốc vào cuối tháng 8 đua ra rằng: “Đối mặt với sự gia tăng sức mạnh  quân sự nhanh chóng của Trung Hoa, Hoa Kỳ và các đồng minh cũng cần phải duy trì một khả năng quân sự tương ứng để ngăn chặn bất kỳ sự hung hăng nào hay một sự cưỡng bức của Trung Hoa với các quốc gia láng giềng”.

Sự gián đoạn giữa việc trù tính trước các hiểm họa của Trung Hoa và sự nhận thức nhất quán về sức mạnh của Trung hoa  kéo dài dai dẳng, thậm chí ngay cả khi truyền thông Hoa Kỳ đã loan tải hầu khắp Trung Hoa, đặc biệt trước phản ứng yếu ớt bên trong quốc gia. Một giải thích cho sự gián đoạn này là, giới thượng lưu và những người Mỹ bình thường vẫn còn kém thông tin về Trung Hoa và bản chất của các thách thức kinh tế Trung Hoa trong những thập kỷ tới.. Sự xuống dốc kinh tế hiện nay của Bắc Kinh không chỉ là có tính chu kỳ mà còn là hậu quả về suy giảm nhu cầu hàng hóa Trung Hoa ở nước ngoài. Những ốm yếu của kinh tế Trung hoa có nhiều nguyên nhân gốc rễ thâm sâu, sự phung phí vốn nhà nước và bóp nghẹt tư doanh, nạn quan liêu có tính hệ thống và thiếu cải cách, tầng lớp nắm giữ quyền lực chỉ quan tâm đến làm giàu cá nhân và đặc quyền đặc lợi vĩnh viễn, một nền tài chính lạc hậu ghê gớm, và những sức ép về nhân chủng và sinh thái học đang gia tăng mạnh. Nhưng thậm chí  với ngay cả những ai theo dõi tình hình Trung Hoa thì, nhận thức phổ biến là dù Trung hoa đang trên đà suy sụp thì nền tảng của nó vẫn còn mạnh mẽ. 

Và nhận thức của người dân Mỹ nội địa đã ảnh hưởng đến cách họ đánh giá các đối thủ của họ. Nó cũng không phải là một sự ngẫu nhiên khi mà vào thời kỳ những năm 1970 và những năm cuối thập niên 1980, người Mỹ đã không thấy những dấu hiệu suy tàn từ các đối thủ của họ cũng trùng hợp với giai đoạn bất mãn  nhất về sự điều hành quốc gia (những phát biểu của tổng thống Jimmy Carter năm 1979 là một ví dụ). Ngày nay, một Trung Hoa với tốc độ tăng trưởng đang giảm từ 10% xuống 8% một năm (hiện thời), là quá tốt khi so sánh với Hoa kỳ, có tốc độ tăng trưởng hàng năm suy giảm dưới 2%, và con số thất nghiệp trên mức 8%. Dưới con mắt của nhiều người Mỹ, những thứ có lẽ là xấu xa ở Trung Hoa thì ở Mỹ còn là quá tồi tệ.

Nhận thức về sức mạnh và sự huênh hoang của Trung Hoa vẫn tồn tại dai dẳng là còn vì cách thức quan hệ của Bắc Kinh. Đảng cộng sản Trung Hoa cầm quyền tiếp tục lợi dụng danh nghĩa quốc gia để lấy chính danh như là người bảo vệ sự vĩ đại của Trung Hoa. Truyền thông nhà nước Trung Hoa và sách vở lịch sử đã nhồi nhét vào thế hệ trẻ sự xuyên tạc, bóp méo sự thật, chủ nghĩa sô-vanh hiếu chiến, sự triệt để dối trá, sự thần kỳ quốc gia, để kích động bài trừ phương Tây và Nhật bản. Thậm chí đã có nhiều hệ lụy từ lập trường không nhất quán của Bắc kinh về tranh chấp lãnh thổ với các đồng minh chính của Hoa Kỳ ở châu Á, như là Nhật Bản và Philippines. Một điều không may là có một cuộc chạy đua trên vùng lãnh hải tranh chấp, đặc biệt trên biển Đông, có thể dẫn đến xung đột vũ trang thật sự làm nhiều người trong nước Mỹ tin tưởng rằng, họ không thể cắt giảm sự trợ giúp để chống lại Trung Hoa.

Đáng buồn hơn, khoảng cách giữa nhận thức của người Mỹ về sức mạnh Trung Hoa và sự yếu kém thật sự của Trung Hoa mang lại một kết quả ngược trên thực tế. Bắc kinh sẽ dùng lý lẽ ngụy biện và tình hình quân sự Mỹ gia tăng ở Đông Á như là một chứng cứ mạnh mẽ cho rằng sự thiếu thiện chí của Hoa Kỳ. Đảng cộng sản sẽ đổ trách nhiệm cho Hoa Kỳ về những khó khăn kinh tế và những bước thụt lùi về ngoại giao của họ. Chủ nghĩa bài ngoại có thể là một cứu cánh cho sự tồn tại của chế đô trong giai đoạn khó khăn. Nhiều người Trung Hoa cho rằng các đáp trả của Hoa Kỳ là những bước leo thang chiến tranh trong tranh chấp trên biển Đông và còn cho rằng Hoa kỳ đã xúi giục Hà Nội và Manila đối đầu với Trung Hoa.

Ảnh hưởng rõ rệt nhất của sự gián đoạn này là đánh mất cơ hội để xem xét chính sách Trung Hoa của Hoa Kỳ và sự chuẩn bị đối phó với sự mất ổn định của Trung Hoa trong hai thập niên sắp tới. Điểm cốt lõi trong chính sách Trung Hoa của Washington là tiếp tục “ giữ nguyên hiện trạng”, một thế giới trong đó sự thống trị của Đảng cộng sản giả tạo đã tồn tại nhiều thập kỷ nay. Sự thừa nhận tương tự trên đây đã làm nền tảng của các chính sách của Washington nhắm đến Liên bang Xô Viết trước đây, hay Suharto của Indonesia, và gần đây hơn là Hosni Mubarak's của Ai cập, Muammar al-Qaddafi của Libya. Không tính đến một sự thay đổi thể chế có thể xảy ra ở các chế độ độc tài tưởng như không thể sụp đổ được luôn là một thói quen ăn sâu vào chính sách ở Washington.

Hoa Kỳ nên đánh giá lại các tiền đề cơ bản về chính sách với Trung Hoa và cân nhắc thận trọng một chiến lược linh hoạt, trên cơ sở nắm lấy cơ hội suy sụp của Trung Hoa và diễn biến dân chủ dâng cao trong hai thập niên sắp tới. Sẽ có một sự thay đổi đang tới, địa chính trị ở châu Á sẽ biến chuyển hơn cả mong đợi. Thể chế Bắc Hàn sẽ sụp đổ trong chỉ một đêm, và bán đảo Triều tiên tái hợp. Một làn sóng diễn biến dân chủ trong vùng sẽ lật đổ các chính thể cộng sản ở Việt Nam và Lào. Điều quan trọng nhất và lớn lao nhất còn chưa biết, tuy nhiên câu trả lời là ở Trung Hoa, một quốc gia suy yếu của 1,3 tỷ  dân có thể kiểm soát được trong hòa bình để chuyển sang thể chế dân chủ.

Dĩ nhiên, sẽ là vội vã nếu xóa hết sức mạnh của Đảng cộng sản thay vì đổi mới và cải cách nó. Trung Hoa có thể trở lại thịnh vượng trong vài năm, và Hoa Kỳ không thể phớt lờ điều này. Nhưng sự kết thúc của Đảng cộng sản không thể loại trừ, và các chỉ dấu hiện nay của tình trạng lộn xộn ở Trung Hoa đã cho thấy bước đầu của cơn địa chấn chính trị  sắp xảy ra. Các nhà làm chính sách Hoa Kỳ có thể phạm sai lầm chiến lược khác có tính tương quan lịch sử một khi bỏ quên hay hiểu sai về chúng.

@Foreign Policy 29/8/2012

BS Hồ Hải hiệu đính - Asia Clinic - 18h06' ngày thứ Ba, 04/9/2012