nha ban quan tan binh | mua nha quan tan binh

Thứ Ba, 19 tháng 6, 2012

EURO 2012 QUA VÒNG LOẠI: ĐỨC HAY TÂY BAN NHA?

Hai mươi bốn trận của 4 bảng vòng loại đã kết thúc đêm qua. Nhiều niềm vui khi thấy những ứng viên sáng giá vào tiếp tứ kết như: Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Anh, Pháp, etc... Nhưng cũng không ít nuối tiếc khi những chú ngựa ô ra về vì thiếu bản lĩnh, như Croatia, Đan Mạch và Thụy Điển. Cũng không thể không buồn khi ứng viên Hà Lan ra về trắng tay vì bạc nhược. Và một lần nữa, 2 nước đồng chủ nhà không qua được vòng loại, nhưng đáng tiếc cho Ukraina khi họ có những tài năng trẻ chưa chín muồi.

Qua đó cho thấy một cách tổng thể rằng, châu Âu vẫn là lục địa của sự công bằng vì văn hóa duy lý. Không phải vì Ukraina và Ba Lan là 2 nước đồng chủ nhà mà được ưu ái để đi tiếp vòng sau. Dù trong đó, có một Ukraina xứng đáng để đi tiếp.

Cũng qua đó cho thấy thêm, văn hóa bóng đá đang chuyển mình đi đến một nền bóng đá châu Âu tổng hòa các chiến thuật chiến lược trong đấu pháp, mà không còn cái nét đặc trưng truyền thống của từng quốc gia như xưa. Một Hà Lan rình rập kiểu Ý, đã phải tức tưởi ra về. Nhưng thay vào đó, một Vương Quốc Anh thay đổi lối đá đẩy banh và chạy sút sang lối đá rình rập của người Ý lại thành công.

Nó còn cho thấy một điều rất thương mại và thành công là, châu Âu dù khủng hoảng, nhưng dân Âu du lịch xem bóng đá để làm lợi các nước chủ nhà hơn là dân nội địa, khi các nước chủ nhà vào sâu.

Kiểu đá taqui taca của Tây Ban Nha đã đến lúc bị bắt bài. Nếu không vì một chút thiên vị của trọng tài, có lẽ người Tây Ban Nha đã phải xách vali về nước trước một Croatia quả cảm và đầy thể lực, cũng như tuân thủ đấu pháp rất kỷ luật.

Hào hoa như Phú Lang Xa cũng phải phơi áo với một Thụy Điển hào hoa của Bắc Âu đầy thể lực và kỷ luật trong đấu pháp. Nhưng may mắn cho Pháp, khi người Thụy Điểm đã bị Ukraina và Anh lội ngược dòng khi họ áp đặt lối chơi truyền thống ở 2 trận trước.

Dù thay đổi văn hóa đá bóng từ rình rập và lỳ lợm sang phóng khoáng và tấn công hào hoa, nhưng người Ý không thoát khỏi cái kiểu trầy trật ở giai đoạn đầu, rồi lầm lỳ đi tiếp vào sâu, với những tân bình mạnh mẽ đồng hành bên cạnh các cựu binh đầy thông minh như Pirlo. Có lẽ, thủ lĩnh trên sân Euro 2012 tốt nhất kỳ này chính là Pirlo đã ở tuổi xế chiều. Nhìn cái dáng lom khom, cần mẫn và những đường chọc khe đầy hiểm hóc, những cú sút phạt được vẽ ra như đường cong Parabol hoặc Hyperbol ngược của đồ thị phương trình bậc hai của Pirlo, không ai không thán phục.

Một Ba Tây của châu Âu càng đá càng bản lĩnh và càng hay đã đưa Bồ Đào Nha vào vòng sau. Và họ còn hy vọng đi tiếp khi gặp một đội Cộng Hòa Czech kỹ thuật, nhưng kém hiệu quả ghi bàn.

Hiển hiện lên một bóng dáng khổng lồ của xe tăng Đức lừ lữ tiến lên trọn vẹn với 3 trận thắng dòn giã và một vòng loại cũng không kém phần thuyết phục với 8 trận thắng. Vững vàng trong phòng thủ, mạnh mẽ và hiệu quả trong tấn công, đấu pháp tuân thủ kỹ cương như toán học, và một bộ khung đồng đều ở cả 3 tuyến, người Đức đang hiện dần và trở thành ứng viên sáng giá nhất cho kỳ Euro 2012.

Ngày 22/6 Czech sẽ gặp Bồ Đào Nha, theo tôi, người Czech sẽ về nước chỉ trong 90 phút mà không cần đến phút 120 và đá phạt luân lưu. Mặc dù Czech càng đá càng hay. Nhưng người Czech thiếu những cá nhân quyết định trận đấu đỉnh cao ở hàng công.

Ngày 23/6 Đức sẽ tiễn đưa những chàng trai của xứ sở thần thoại cổ chuyên ru ngủ thiên hạ, để rồi đưa lửa của thần Dzớt hỏa thiêu địch thủ như kiểu họ đã từng làm ở Euro 2004, và kết liễu Nga trong đêm 16/6 vừa qua. Cũng vậy, 90 phút là thời gian quyết định trận đấu này.

Ngày 24/6 Tây Ban Nha sẽ tiễn Pháp về nước, nếu Pháp vẫn giữ lối đá tấn công là điều không có bất kỳ đội nào dám làm với xứ sở bò tót. Nhưng nếu Pháp dùng phòng ngự phản công thì chưa chắc mèo nào cắn mỉu nào. Đây là trận đấu hứa hẹn ở hai cái đầu của Laurent Blanc trẻ trung và sói già Del Bosque chứ không phải ở 22 cầu thủ trên sân. Nhưng tôi vẫn nghiêng về ông già Del Bosque trong sự dạn dày trận mạc hơn một trẻ trung Blanc còn nhiều điểm yếu trong trận gặp Thụy Điển đêm qua. Có thể 120 phút và kể cả thi đấu luân lưu xảy ra với trận này, nếu Laurent Blanc biết dùng đấu pháp. Nếu không chỉ cần 90 phút người Pháp phải xách vali về nước.

Ngày 25/6 sẽ là ngày mà 2 đối thủ ngang tầm đấu với nhau theo kiểu lấy áo đổi cho nhau trong đấu Pháp. Liệu một người Ý bỗng hào hoa có thể thuyết phục được một người Anh không còn đá bằng vai u thịt bắp mà bằng cái đầu lạnh và đấu pháp Camtasia của Ý? Đây sẽ là trận đấu thứ hai của hai cái đầu của Prandelli và sự lão luyện của Roy Hodgson trong từng đấu pháp đã làm nên hiệu quả cho Anh, dù năm nay đội tuyển Anh không còn mạnh như xưa. 120 phút thi đấu và thể lực sẽ là vấn đề của người Ý để người Anh kết liễu, nếu người Ý không biết kết thúc trận này ở 90 phút chính thức.

Nhưng cuối cùng ở trận chung kết có lẽ là cuộc đụng độ của một người Đức đầy khoa học và thực dụng với cái hào hoa đầy kỹ thuật của Tây Ban Nha.

Asia Clinic, 10h02' ngày thứ Tư, 20/6/2012

Chủ Nhật, 17 tháng 6, 2012

BỐ TÔI, NGƯỜI LÍNH VIỆT NAM CỘNG HOÀ

Bài viết gốc: Bố tôi, người lính Việt Nam Cộng Hoà

Bố Tôi, Người Lính Việt Nam Cộng Hòa

Kiệt (Nguyễn)
Thứ Sáu, Ngày 18/06/2010
Lời mở đầu: Một vài ngày nữa Ngày lễ của Cha lại trở về. Một văn hào đã viết “Nơi chốn bình an nhất của đứa trẻ trên thế giới này là căn phòng của cha nó!”

Tình cha nhiều người cho rằng không đằm thắm bằng tình mẹ, có lẽ chỉ vì người cha ít chịu diễn tả mà thôi. Thật ra tình cha như nền móng của căn nhà, giá trị của nó là phần nằm sâu dưới mặt đất.
Nhiều người còn ví tình cha như miếng cam thảo, phải ngậm lâu mới ra chất ngọt.

Riêng người Việt ly hương chúng ta, Ngày Của Cha (Father’s Day) thường rơi đúng vào ngày kỷ niệm Quân Lực VNCH 19 tháng 6 mỗi năm.

Nhớ lại hình ảnh những người trai thời chinh chiến, vừa làm người lính ôm súng gìn giữ quê hương, vừa phải lo cho gia đình chu toàn bổn phận làm cha. Nên người cha trong đất nước khói lửa, hầu như phải hy sinh tình nhà nhiều.

Nhưng không vì thế mà tình cha không đậm đà. Nhân ngày Quân Lực và Ngày Của cha, Hải Lê xin đóng góp một câu chuyện nhỏ kể theo Angie Kucer, nhằm vinh danh những người cha bất hạnh, hy sinh nhiều, nhưng nhận… chẳng có bao nhiêu!

Nhất là những người đã nằm xuống để vợ con, đồng bào mình được sống mãi mãi.

Hình trái: Hạnh phúc còn lại của Nhiếp ảnh viên Nguyễn Ngọc Hạnh

Tôi có một người cha già, lại tàn tật, cụt một chân. Khi tôi sinh ra đời bố tôi cũng đã gần 50 tuổi. Trong một thời gian dài, bố tôi đóng vai trò của một người mẹ, tuy di chuyển khó khăn, nhưng ông lo lắng cho tôi không còn thiếu một thứ gì. Bạn bè thường gọi là “Ông nội trợ” và khen là đàn ông mà bố tôi có đầy đủ các đức tính của người phụ nữ Á đông “công, dung, ngôn, hạnh”, nuôi con khéo léo không ai bằng.

Hồi còn bé, tôi không hiểu được, vì sao không phải mẹ tôi, mà bố tôi luôn luôn ở nhà chăm sóc cho tôi. Từ từ tôi mới nhận ra, trong đám bạn bè, tôi là người duy nhất luôn luôn có người bố bên cạnh. Thiếu tình mẹ, tuy nhiên, tôi cũng cảm thấy an ủi, mình là người rất may mắn, còn hơn nhiều đứa trẻ thiếu cả tình thương của cha lẫn mẹ.

Sau này tìm hiểu thì tôi biết, bố tôi là một người lính VNCH, bị thương trên chiến trường, được mẹ tôi bảo lãnh theo diện đoàn tụ, bà lo cho ông hưởng tiền trợ cấp tàn phế. Lúc tôi được hơn 3 tuổi, bố tôi và mẹ tôi ly dị, bà đã lập gia đình với một người đàn ông khác, nhường tôi lại cho bố tôi nuôi. Trong ký ức trẻ thơ, tôi có hình dung được hình ảnh của mẹ tôi một vài lần, khi bà đến thăm, nhưng rất xa lạ, vì luôn luôn bà đi với một người đàn ông nhìn tôi với ánh mắt lạnh lùng.

Tôi có tí mặc cảm về địa vị bố tôi ngoài xã hội, so với bố của những đứa trẻ khác, tuy nhiên việc chăm sóc tôi thì hoàn hảo, ông chăm lo cho tôi từ việc lớn đến việc nhỏ, không phải đụng tay vào bất cứ thứ gì. Trong suốt thời gian tôi học tiểu học, ông còn thuyết phục ông tài xế xe bus đón tôi đi học ngay tại cửa nhà, thay vì ở trạm xe, cách xa nhà tôi 4 dãy phố. Khi tôi bước vào nhà, lúc nào bố tôi cũng chuẩn bị sẵn thức ăn trưa, nào cá kho, thịt kho, rau xào và có cả canh nữa. Lâu lâu cũng có thức ăn Mỹ, sandwich, hamburger, bơ đậu phộng, và còn thay đổi theo mùa. Giáng Sinh bánh có viền xanh hình cây thông, Valentine có hình trái tim… vv…

Khi tôi lớn hơn một chút, vào năm đầu tiên trung học, tôi lại thích sống độc lập, tôi muốn thoát ra những cử chỉ yêu thương dành cho con nít của bố, vì sợ chúng bạn trêu chọc. Nhưng chẳng bao giờ bố buông tha tôi cả, một đôi khi tôi rất bực mình.

Cấp trung học, tôi không thể về nhà ăn cơm được nữa, phải bắt đầu tập tự lo cho mình. Nhưng bố tôi lại thức dậy sớm hơn thường lệ để chuẩn bị bữa ăn trưa cho tôi. Ông cẩn thận ghi cả tên tôi bên ngoài túi giấy đựng đồ ăn. Lật dưới đít bao giấy, luôn luôn có một vài hình vẽ nhỏ, khi thì căn nhà, khi thì dòng suối, ngọn núi, chim cá và hình trái tim với dòng chữ “I Love You Tammy!” Nào hết đâu, bên trong những chiếc khăn giấy cũng có những dòng chữ triều mến “Bố thương con nhiều”. Ông luôn viết, hay có những câu nói bông đùa như thế để nhắc nhở là ông yêu thương tôi nhiều, và muốn làm cho tôi vui.

Tôi thường lén ăn trưa một mình để không ai thấy được cái túi giấy và khăn ăn. Nhưng cũng chẳng giấu được lâu. Một hôm, một đứa bạn tình cờ thấy khăn ăn của tôi, nó chộp lấy la lên và chuyền đi khắp căn phòng cho mọi người xem. Mặt tôi nóng bừng, bối rối, mắc cỡ muốn chui đầu xuống đất.

Bữa hôm đó tôi về, đã làm mặt giận với bố tôi và “cấm” ông ấy không được viết, vẽ “bậy bạ” trên khăn giấy nữa, để bạn bè không coi tôi như đứa con nít lúc nào cũng cần người lớn chăm sóc. Lần đầu tiên tôi thấy bố tôi buồn, lặng lẽ vào phòng đóng cửa.

Ngày hôm sau, tôi vô cùng ngạc nhiên vì tất cả bạn bè bu chung quanh tôi, chờ để được xem chiếc khăn ăn, nhưng lần này thì trống trơn, không có dòng chữ hay hình vẽ gì cả. Nhìn mặt bọn chúng thất vọng, hụt hẫng, tôi mới hiểu ra, tất cả chúng nó đều mong ước có một ai đó biểu lộ tình thương yêu ngọt ngào giống vậy đối với chúng. Lúc đó lòng tôi len lén cảm thấy vui vui, dâng lên niềm tự hào về bố. Tôi vội về làm lành với bố, và những giòng chữ, những hình vẽ yêu thương lại tiếp tục.

Những năm còn lại trong trường trung học, tôi vẫn đều đều có những chiếc khăn đặc biệt ấy. Và từ đó, tôi giữ lại, chứa trong một cái hộp riêng, giấu kín.

Chưa hết, khi vào đại học, tôi phải rời xa bố, tôi nghĩ thông điệp xưa kia của bố sẽ phải chấm dứt. Nhưng tôi và bạn bè rất vui sướng vì những cử chỉ biểu lộ tình cảm của bố tôi vẫn tiếp tục qua hình thức khác.

Ở cấp đại học, dĩ nhiên không còn thấy bố tôi đứng chờ khi tan học, vì thế, tôi hay gọi điện thoại cho ông, chi phí điện thoại khá cao, nhưng không sao, tôi chỉ muốn nghe được giọng nói của ông mà thôi.

Suốt năm học đầu tiên, chúng tôi quen lối nói chuyện như thế và sau đó kéo dài một năm. Thường thì sau khi tôi nói lời tạm biệt, câu cuối cùng không bao giờ thiếu.
“Này Tammy”
Tôi thường trả lời “Dạ, gì thế bố?”
“Bố thương con nhiều.”
“Con cũng thế. I Love You!”

Hình như bố tôi nhận ra chi phí mắc mỏ cho những cuộc điện đàm, từ đó, tôi bắt đầu nhận thư mỗi thứ sáu. Ban thường trực phát thư của trường đều biết ai là người thường gửi lá thư này, mặc dù địa chỉ hồi âm luôn luôn ghi là KBC 1678… (Sau này tôi khám phá ra, KBC viết tắt là Khu Bưu Chính, địa chỉ trong quân đội ngày trước nơi bố tôi phục vụ. Còn số 1678 dễ quá, là số nhà tôi hiện tại).

Nhiều lúc bên ngoài bì thư, địa chỉ được viết bằng bút chì và tiếp theo đó là những lá thư có hình con mèo và con chó của gia đình tôi, có vẽ những hình tháp nhiều từng, hình cây cầu nhiều nhịp in trên sóng nước. Hè năm đó, bố tôi và tôi du lịch về Việt Nam, lúc đó tôi mới biết là Chùa Một Cột, Chùa Thiên Mụ, Cầu Tràng Tiền v.v…

Sau chuyến du lịch ấy, tôi tìm hiểu về Việt nam nhiều hơn, nhất là cuộc chiến tranh trước 75, tôi bắt đầu thấy thương bố nhiều, ông là người lính bại trận, nhưng quân lực ấy đã chiến đấu dũng cảm cho tự do, cho hạnh phúc của người dân miền Nam trong suốt 20 năm. Nếu không bị đồng minh bán đứng, cuộc chiến chưa chắc ai thắng ai.

Thư đến và được phát mỗi ngày sau buổi ăn trưa. Tôi thường đi nhận thư và mang theo mỗi khi đi uống cà phê. Tôi nhận thấy chẳng cần phải giấu giếm làm gì nữa, bởi bạn cùng phòng tôi là những đứa bạn hồi còn trung học, chúng nó biết rất rõ về những chiếc bao giấy, khăn ăn. Và rồi trở thành như một tập tục, tôi đọc thư, còn bì thư và hình vẽ thì được chuyển khắp bạn bè, thư từ bố tôi thành niềm vui của cả phòng.

Trong năm cuối cùng đại học, bố tôi bị căn bịnh ung thư hành hạ. Mỗi khi tôi không nhận được thư vào ngày thứ sáu, tôi biết ông ốm nặng, không thể viết được. Ông thường thức dậy lúc 4 giờ sáng để có thể ngồi trong nhà yên tĩnh nắn nót viết những lá thư. Nếu không kịp cho đợt phát thư vào thứ sáu, thì chỉ sau đó, một hai ngày, thế nào rồi thư cũng đến. Bạn bè tôi bình bầu ông là “Người cha thương con nhất trên thế giới này!”

Ngày lễ cha, Father’s Day, chúng nó gởi một tấm thiệp phong tặng ông danh hiệu đó và tất cả đều ký tên trên tấm thiệp. Tôi tin rằng ông đã dạy cho tất cả chúng tôi về tình phụ tử, bạn bè tôi bắt đầu nhận những tấm khăn ăn giống như tôi từ gia đình chúng nó, với những lời để lại ấn tượng mà sẽ thôi thúc họ hãy biểu hiện tình thương của họ với con cái sau này.

Suốt thời gian đại học, những lá thư và những cú điện thoại như một chu kỳ đều đặn…

Ngày ra trường, tôi quyết định chọn công việc làm gần nhà, để được ở cạnh bố tôi, vì căn bệnh bố càng ngày càng nặng. Thời gian được ở gần bố không còn bao nhiêu lâu nữa.

Đó là những giây phút khó khăn, đau khổ nhất cuộc đời tôi phải trải qua.

Tôi ở bên cạnh bố tôi một vài ngày trong bệnh viện trước khi ông mất. Vài giờ trước khi hấp hối, ông nắm tay tôi bảo “Bố nhờ con một điều, con về nhà lấy cho bố cái hộp gỗ mà bố để trên đầu tủ, đây là hộp chứa đựng những kỷ niệm đời lính mà bố yêu thương nhất. Bố muốn nhìn nó lại một lần.”

Tôi lái xe về nhà, và cũng tìm ra ngay chiếc hộp phủ đầy bụi thời gian. Có gì bên trong? Tôi tò mò mở nắp hộp. Mắt tôi bắt đầu cay cay nhòa lệ, khi nhìn thấy những tấm hình của bố tôi còn trẻ, trong những bộ quân phục thật oai phong. Có những tấm cầm súng đằng sau chiến trường còn bốc mùi lửa khói. Lật ra đàng sau, những ngày tháng cũ, 68, 70, 71, 72… với những địa danh xa lạ: An Lộc, Bình Long, Đồng Xoài, Khe Sanh… Dưới đáy hộp là căn cước quân nhân, giấy giải ngũ và những tấm huy chương, bộ lon gắn trên cổ áo khi ông mặc những bộ quân phục.

Bây giờ thì tôi mới hiểu hết, không còn mặc cảm hình ảnh có ông bố tàn tật chỉ biết lo việc “nội trợ”, ngược lại là đàng khác, Bố tôi đã một thời là một người lính chiến oai hùng, đổ máu hy sinh một phần thân thể mình cho một cuộc chiến đầy chính nghĩa, bảo vệ quê hương.

Rõ ràng bố tôi chăm sóc tôi, vui vẻ làm những việc của người phụ nữ bao nhiêu năm nay, chỉ vì tình thương con mà thôi. Ông thật là người cha tuyệt vời.

Tôi ôm cái hộp, chạy gấp lại bệnh viện, định nói lời xin lỗi với người cha thân yêu của mình, nhưng đã trễ! Người y tá trực cho biết, bố tôi vừa trút hơi thở cuối cùng. Rồi người y tá trao cho tôi chiếc khăn giấy nhà thương, với giòng chữ cuối cùng run rẩy của một người cha dành cho con “Tammy, ba thương con nhiều! Vĩnh biệt!”

Nước mắt tôi trào ra như suối, cầm tấm khăn giấy trong tay áp vào ngực, tấm khăn giấy cuối cùng, mà cả cuộc đời mãi mãi không còn nhận được nữa.

Lúc liệm xác, tôi bỏ theo chiếc hộp kỷ niệm đời lính vào hòm cho bố, còn những chiếc khăn giấy tôi sẽ giữ mãi bên cạnh cả cuộc đời tôi.

Bây giờ thì những chiếc khăn giấy đã đổi màu vàng khè, nhưng tình tôi dành cho người bố càng ngày càng thấm thiết, bất diệt, muôn đời không thay đổi.

Happy Father’s Day
Mừng Ngày Của Bố
Mừng ngày Quân Lực 19/6/2010

Asia Clinic, 7h19' ngày thứ Hai, 18/6/2012

Chủ Nhật, 10 tháng 6, 2012

HÃY ĐỂ NGÀY ẤY LỤI TÀN

Bài đọc liên quan:

Lâu nay trên diễn đàn ảo, và báo chí truyền thông không tiếc lời trách chính phủ. Vì chỉ nhìn vấn đề ở chỗ hiện tượng mà chưa nhìn đến chỗ bản chất của sự việc. Đứng trên quan điểm triết học để soi xét mọi vấn đề, mà đặc biệt là vấn để khủng hoảng kinh tế trong nước hiện nay, được thể hiện qua hệ thống ngân hàng đang giai đoạn chết ngộp, thì phải cảm ơn chính phủ.

Với một nền kinh tế chính trị bao cấp sao chép lại thời Liên Xô cũ - tự cung, tự cấp và bế quan tỏa cảng -  nước ta sau 30/4/1975 không thể tự lực tự cường, mà phải ăn bám vào đồng tiền viện trợ, nhờ vào 30 năm bán máu xương của dân tộc, để biến đất nước và nhân dân này trở thành bãi chiến trường và tấm bia đỡ đạn cho hai phe tả hữu thử bom đạn và phân tranh cao thấp trong cuộc chiến tranh lạnh suốt nửa sau thế kỷ XX.

Nhưng khi Liên Xô sụp đổ, không còn nơi để ăn bám, buộc đảng cộng sản phải bỏ bao cấp, mở cửa - với cái gọi là cỡi trói đúng hơn là đổi mới - để đưa xã hội về với cái bình thường đã bị đảng từ chối, và cho nó là bất thường. Nhưng không đủ tầm để nghiên cứu và lý luận hay là tự dối mình, nên đảng đã lại tiếp tục đi sai đường khi sao chép kinh tế chính trị học mang màu sắc phong kiến Trung Hoa kể từ 1990. Từ đó nàng Kiều Việt sa vào vòng tay thiên triều Trung Hoa.

Câu chuyện sai lầm chính trị lần thứ hai khi sa vào vòng tay Trung Hoa lại một lần nữa đẩy dân ta vào một nỗi đau mới - nỗi đau hai tròng, mất nước gián tiếp và tiếp tục cam chịu những vòng xoắn bệnh lý kinh tế do sai lầm chính trị dẫn đến tha hóa toàn diện xã hội.

Nhiệm kỳ 5 năm 2006 - 2011 chính phủ dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ điều hành kinh tế theo màu sắc Trung Hoa - với cái gọi là kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong đó, xuất sắc nhất là buông lỏng điều hành việc kinh doanh ngoài ngành và thành lập tràn lan những tập đoàn kinh tế nhà nước làm chủ đạo. Từ đây ngân hàng thương mại cổ phần mọc lên như nấm sau mưa trực thuộc các tập đoàn hoặc các sân sau của nhà nước, để phục vụ vấn đề đầu tư ngoài ngành - kinh doanh bất động sản và chứng khoán - do chạy theo tăng trưởng và lợi nhuận ảo bằng cách nâng giá đất đai, lãi suất ảo từ thị trường chứng khoán để tính GDP và kiếm lợi nhuận.

Song hành với việc trên, chính phủ đã ra nghị định 141 ngày 22/11/2006, ban hành về vốn pháp định của các ngân hàng năm 2010 phải đạt vốn pháp định đến 3.000 tỷ đồng đối với ngân hàng thương mại, các ngân hàng đầu tư, ngân hàng liên doanh liên kết. Phải đạt vốn pháp định 5.000 tỷ đồng  đối với các ngân hàng chính sách, và các ngân hàng phát triển, liên doanh liên kết. Còn đối với các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam phải đạt vốn 15 triệu đô la Mỹ.

Một xã hội bình thường là xã hội mà ở đó, có nhiều thành phần kinh tế và tồn tại nhiều mức văn hóa cũng như tầng lớp khác nhau. Mỗi tầng lớp đảm đương một nhiệm vụ để làm nên một xã hội hài hòa và năng động. Xã hội phải có bác nông phu cày bừa làm ra hột lúa cái rau. Và cũng có bác ngư dân làm ra thủy hải sản. Trong khi đó, phải có trí thức và chính khách để làm chuyện tư tưởng, khoa học và tri thức cho xã hội, có các doanh nhân tạo ra công ăn việc làm, v.v... thì mới là xã hội hài hòa. Không ai tỵ nạnh ai, không ai lạm dụng ai, ấy mới là một xã hội phân công hợp lý.

Hệ thống tài chính ngân hàng cũng vậy, phải có ngân hàng lớn lo chuyện lớn, ngân hàng nhỏ lo việc nhỏ, nhưng làm nên một hệ thống kinh tế tài chính cho xã hội hài hòa. Từ nghị định 141/2006 này đã biến những cô gái quê - ngân hàng nhỏ - chuyển mình lột xác làm gái thị thành. Nó giống như hai câu thơ của Nguyễn Bính: "Hôm qua em đi tỉnh về/Hương đồng cỏ nội bay đi ít nhiều". Kèm thêm mục tiêu tăng trưởng kinh tế ảo và buông lỏng quản lý, đầu tư tràn làn ngoài ngành. Nó kéo theo những ngân hàng nhỏ lâu nay chỉ có đủ khả năng trí tuệ và thanh khoản để giải quyết việc cho vay nông dân, các doanh nghiệp nhỏ, với số vốn nhỏ rất an toàn và bền vững. Nay những cô gái quê ấy lại phải một đêm thức dậy lo chuyện vĩ mô, nào quy hoạch thị thành, kinh doanh bất động sản, cho vay xuất nhập khẩu, kinh doanh chứng khoán, vàng và ngoại tệ, v.v... và v.v... Quá sức mình vì làm toàn chuyện mà đòi hỏi một ngân hàng muốn chuyển đổi chiến lược từ nhỏ đến việc to lớn này, cấn phải đào tạo con người và hệ thống mà thời gian tính bằng đơn vị chục năm vẫn chưa chắc hoàn thiện.

Hậu quả cuối cùng là ngày nay, nợ xấu ngân hàng đến mức 10% của tổng vốn trong toàn hệ thống ngân hàng, không thể cứu chữa được. Tổng dư nợ toàn bộ hệ thống ngân hàng gấp 1,25 lần GDP cả nước. Đặc biệt chỉ riêng những tổng công ty nhà nước sử dụng tiền dân làm ăn, đã nợ coi như mất trắng đến 20,75% GDP, vì kinh doanh không hiệu quả, thất thoát và tham nhũng.

Bên kia thiên triều Trung Hoa cũng không khá gì hơn, sau 3 thập niên tăng trưởng thần kỳ nhờ vào "sức mạnh mềm" - dân đông và bóc lột sức dân để tích lũy tư bản nhà nước thông qua nền kinh tế xuất khẩu - nhưng hôm nay đã bắt đầu suy thoái, vì kinh tế toàn cầu khủng hoảng. Hơn 20 năm nay, đây là tháng đầu tiên tăng trưởng chưa đến 8%, nhiều hệ lụy về bạo loạn xã hội sẽ nổi lên vì thất nghiệp, phân biệt sắc tộc, phân hóa giàu nghèo, và cướng quyền ác bá mang màu sắc phong kiến Trung Hoa. Câu chuyện thanh trừng nội bộ đảng thông qua ông Bạc Hy Lai, nó nói lên toàn bộ bản chất xã hội mang màu sắc phong kiến Trung Hoa. Năm 2008 để kích thích tăng trưởng Trung Hoa sử dụng gói kích cầu 580 tỷ đô la trong hơn 3.000 tỷ dự trữ ngoại hối và quý kim. Liệu cái gói này sẽ dùng trong bao lâu nữa thì, sẽ rút hết đống củi hơn 3.000 tỷ dưới đít lò? Khi ngân hàng Nhật Bản vừa công bố một nghiên cứu rằng, bắt đầu năm 2015 Trung Hoa sẽ tăng trưởng âm sau 30 năm nổi lên như sóng thần.

Trong khi đó, củi dưới đít lò nhà nước Việt chưa đến 20 tỷ đô la. Song, nợ mất khả năng chi trả trong toàn hệ thống ngân hàng vào cuối tháng 5/2012 chỉ là 3,6%, nhưng sao chỉ chưa đầy nửa tháng mà con số này lại lên đến 10% toàn bộ hệ thống ngân hàng cũng chính miệng ông thống đốc công bố qua 2 thời điểm gần nhau. Có phải chăng vì cùng đường nên bắt đầu "nói thật" hơn một chút? Tháng 6/2012 này phải buộc lòng sáp nhập 9 ngân hàng xem như đã chết vào những ngân hàng đang mắc bệnh mạn tính nợ xấu khó đòi.

Tất cả những điều trên cho thấy, một cô gái quê con nhà trọc phú rỗng túi được nuông chiều, không kiểm soát, lên tỉnh. Bỗng chốc cô gái mất đi bản sắc văn hóa miệt vườn với hương đồng thuần khiết, trao thân gửi phận vào chốn phồn hoa đô thị. Cô gái bị cuốn vào vòng thác loạn thị thành, sa ngã mà không ai dìu dắt, bảo ban. Công lao ấy là nhờ ơn đảng cộng sản và chính phủ làm nên. Nhờ đó mà, hôm nay hai đảng Việt Trung họp với nhau để làm việc lý luận cho một thời kỳ mới - thời kỳ đánh đổ cái định hướng kinh tế mang màu sắc Trung Hoa để đẻ ra thời kỳ mang màu sắc mới?

Nhưng dù là màu sắc gì đi nữa thì, phải cảm ơn đảng và chính phủ - đặc biệt là phải thực sự cảm ơn chính phủ - đã có công đẩy nhanh tiến trình định hướng mang màu sắc Trung Hoa đi đến chỗ lụi tàn. Liên Xô cũ cũng tự phải lụi tàn vì sai lầm chính trị mà đi cải cách kinh tế. Đó là quy luật vậy.

Tự dưng viết đến đây, tôi nhớ đến một câu trong kinh cựu ước: "Let the day perish wherein I was born" - Hãy để ngày ấy lụi tàn, cái ngày mà tôi sinh ra đời, cái đêm mà người ta nói rằng, có một con người được kết thành thai - mà nhà văn Cộng Hòa Nam Phi, Gerald Gordon, đã mượn để làm nên cuốn tiểu thuyết sống mãi với muôn đời, nói về chủ đề tố cáo chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: Hãy để ngày ấy lụi tàn - Let the day perish.

Asia Clinic - 17h02 Chúa nhựt, 10/6/2012

Thứ Sáu, 8 tháng 6, 2012

THÚ CHƠI CHIM

Bài đọc liên quan:

Nghề chơi nào cũng lắm công phu, khi nó được con người nâng lên thành một nghệ thuật. Trong đó, thú chơi chim kiểng là cái thú của những nhà giàu thích điền viên an hưởng, xem những con chim trong cảnh cá chậu chim lồng thi thố tài năng tiêu diệt đồng loại đang sống tự do.

Để có cái thú chơi chim, đầu tiên phải có nhà giàu muốn an hưởng những lạc thú trần gian ngồi nghe chim hót và chọn chim để sập bẫy. Thứ đến là phải có chim mồi hót hay mà lại có số má dáng vóc bề ngoài đáng tin cậy, nhưng chịu sống cảnh cá chậu chim lồng, để dụ dỗ những con chim đang tự do bay nhảy, nhưng ngây thơ. Thứ đến là phải có sân chơi cho chim mồi tập hót. Rồi đến phải có rừng để bẫy chim. Và cuối cùng là những con chim đang tự do mà ngây thơ chưa biết thế nào là bẫy, thế nào là tự do, và thế nào là luật chơi của người chơi chim bày binh bố trận.

Đứng trên quan điểm kinh tế chính trị của Marxist, tất cả 4 thành tố để chơi chim - từ người chơi đến chim bị bẫy - đều là tư liệu sản suất. Nhưng người chơi là chủ sở hữu cả tư duy và hành động của cuộc chơi. Phần còn lại là vật sở hữu mà người chơi chim được quyền sở hữu, sử dụng, sang nhượng, bán chát, v.v...

Nên chim mồi, sân tập hót, vườn bẫy chim và chim tự do trong khuôn khổ bầu trời mà người chơi sở hữu, phải hiểu luật chơi để tồn tại.

Ngoại trừ chim tư do bay nhảy đang sống trong một khuôn khổ rộng, nhưng ngây thơ muốn tò mò xem cái luật của thú chơi chim như thế nào để hưởng cảnh ao tù nước đọng. Phần còn lại, từ người chơi chim, đến sân tập hót và vườn bẫy chim đều đang sống trong một nhà tù tư tưởng và hành động, tự chuốt lấy cái khổ vào thân.

Người chơi chim đôi khi quên cả bản thân để lo nghĩ đến chuyện chăm sóc chim mồi, lo đến chuyện làm sao chim mồi hót hay, lo đến chuyện làm sao bẫy đúng con chim tự do ngây thơ lớn nhất, đẹp nhất.

Sân tập hót phải làm sao cho đông chủ chơi chim ghé thăm, và nhiều chim mồi đến tập. Song quan trọng nhất là sân tập hót phải hót làm sao cho những con chim mồi ngày càng lên đẳng cấp và những con chim ngây thơ tự do bay nhảy tin sái báng họng là những con chim mồi không phải là chim mồi mà là bạn, đồng minh với chim tự do bay nhảy.

Vườn bẫy chim lo nghĩ làm sao cho nhiều chim bay nhảy tự do ngây thơ dập dìu sáng tối. Càng lôi kéo nhiều chim ngây thơ tự do càng tốt. Điều quan trọng nữa là, vườn bẫy chim phải làm bệ phóng sao cho khéo để chim mồi mà không phải là chim mồi. Đó là một nghệ thuật.

Cuối cùng, điều quan trọng là chủ sở hữu của cuộc chơi - người chơi chim - phải bày binh bố trận lôi kéo đàn chim tự do ngây thơ bằng chiêu đồng thanh tương hót (lên tiếng), tương hành (hành động). Dẫn dắt đám đông chim tự do ngây thơ hót theo chim mồi đến lúc sai luật chơi, là lúc con chim tự do ngây thơ bị sập bẫy.

Chim mồi và sân bẫy chim, vườn chim tập hót càng khéo thì con chim mồi và chiếc bẫy càng có tác dụng bẫy lâu dài. Cộng đồng chim tự do thơ ngây mà không có con chim sáng suốt để bảo ban thì tác dụng của vườn bẫy, sân tập hót và chim mồi tồn tại càng lâu, bẫy càng được nhiều chim.

Nhưng mỗi thời một khác, chim mồi giỏi nhất cũng chỉ dùng để bẫy được vài chuyến. Xong nhiệm vụ nó được đem treo góc nhà để hót chỉ cho một mình chủ nghe. Vì đã lộ diện cả 3: chim mồi, vườn bẫy và sân tập hót. Phải đổi sân, đổi vườn và đổi chim mồi.

Thú chơi chim đã có từ khi loài người hiện diện trên trái đất. Chiêu bẫy chim cũng chỉ có một chiêu duy nhứt, trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng hót và hành. Thế nhưng thời nào cũng có những con chim ngây thơ chết vì chiêu này, khi nó được người chơi chim soạn lại để bẫy chim.

Vấn đề đáng quan tâm là, chỉ có chim tự do bay nhảy là có sức mạnh vô biên, không bị trói buộc với đau khổ trần gian, nhưng lại không biết được sức mạnh của mình, và tự gieo mình cho những thành tố đang trong cảnh lồng chậu đưa vào cảnh chậu lồng!

Gần đây, có vài con chim mồi bỗng đến lúc người chơi chim cho phép câm tiếng hót, sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ bẫy được nhiều chim lớn và đẹp. Các sân tập hót và vườn bẫy chim vẫn còn hoạt động. Nhưng không hiếm con chim tự do bay nhảy vẫn chưa nhận ra đâu là chim mồi, đâu là sân tập hót và đâu là vườn bẫy chim.

Khi một thú chơi đã được nâng lên thành một nghệ thuật lãnh đạo xã hội thì, lúc đó chiếc bẫy giăng ra như thiên la địa võng, phần lợi nhuận cho các thành tố trong cái nghệ thuật đó cũng vô cùng. Làm người rất khó, nhưng cũng không khó khi biết phát huy sức mạnh của mình - tư duy khoa học - mà không bị kẻ khác lấy đi để dùng. Có lẽ đây là lần thứ n tôi viết về điều này theo một cách khác, và sẽ không bao giờ viết lại.

Nghệ thuật sống với hôn quân không phải là hèn sợ, hay quá khích manh động một cách cực đoan, mà là làm cho hôn quân thức tỉnh bằng tư duy khoa học.

Asia Clinic - 17h28' ngày thứ Sáu, 08/6/2012

Thứ Ba, 5 tháng 6, 2012

GIẢI NOBEL, PhD VÀ NGƯỜI ĐÀN BÀ THÉP CỦA MIẾN ĐIỆN

Bài đọc liên quan:
+ Đẳng cấp
+ Sự chuyển đổi của Miến Điện
+ Chuyện Đông, chuyện Tây và chuyện nước Việt
+ Cáo chung sự giao thoa thần quyền và thế tục cực đoan 

Hôm nay tôi mời mọi người cùng xem và bàn luận về giải Nobel, PhD và bộ phim nổi tiếng về bà Aung San Suu Kyi - người đoạt giải Nobel Hòa Bình năm 1991 - bộ phim được hãng phim Europa cho ra mắt năm 2011, dựa theo câu chuyện có thật của bà chủ tịch Liên đoàn Quốc gia Dân chủ Miến Điện.

Sẽ không có entry này nếu không có câu chuyện diễn ra ở Diễn đàn kinh tế thế giới vừa mới tổ chức cuối tháng 5/2012 mà tôi đã giới thiệu trong entry: Đẳng cấp. Ngoài ra, lý do thứ hai mà tôi đưa bộ phim này lên vì, có những bạn trẻ đang làm PhD ở trời Tây cho rằng, tôi dùng chữ khôi nguyên giải Nobel cho bà Aung San Suu Kyi là sai. Vì họ không hiểu biết gì về cái giải Nobel được trao hằng năm cho các ứng viên là một cuộc thi có tính toàn cầu, rất quyết liệt và hơn cả một cuộc đệ trình luận án PhD nào trên thế giới, mà tôi đã sơ lượt lại trong một bàn luận ở bài: Sơ lược giải Nobel Y học 2011. Ai chưa đọc thì hãy đọc lại ở link đã chèn.

Giải Nobel được công bố vào đầu tháng 10 hằng năm kể từ năm 1901 đã có những đòi hỏi khắc khe cho người được vinh danh nó. Dù là khoa học tự nhiên hay khoa học xã hội của 6 lĩnh vực được trao. Trong đó 5 lĩnh vực: Y học, vật lý, hóa học, văn chương, hòa bình được trao từ năm 1901, và lĩnh vực kinh tế được bổ sung vào năm 1968. Trong khi giải Nobel khác thì được xét duyệt ở Stockhom Thụy Điển, thì giải Hòa Bình lại được xét duyệt và trao ở Oslo của Na Uy, vì Ủy ban hòa bình thế giới nằm ở đây, và thời ông Alfred Nobel viết chúc thư, thì 2 nước này gần như một liên bang.

Mỗi ứng viên được Viện Hàn lân Hoàng gia Thụy Điển hoặc Nauy đưa vào xét duyệt hằng năm cần phải hội đủ 2 điều kiện cần và đủ: cần là phải có một nền tảng lý thuyết được viết ra bỡi tác giả được các nhà khoa học uy tín tập hợp và đề cử nộp cho Viện Hàn Lâm này. Đủ là lý thuyết đó đã được kiểm nghiệm trên thực tế khách quan là có hiệu quả và giúp cho nhân loại tốt đẹp hơn. 

Khác với việc hoàn tất học vị PhD, việc phát minh cái mới của học vị này có thể chỉ để lồng trong tủ kiếng, mà không có hiệu quả thực tế, hoặc có thể có hiệu quả thực tế cho đời sống. Nhưng việc được lãnh giải Nobel bất kỳ lĩnh vực nào trong 6 lĩnh vực đã nêu, đều đòi hỏi người được nhận phải có công đưa ra lý thuyết nền tảng và lý thuyết đó đã được ứng dụng thành công cho nhân loại tốt đẹp hơn trong thời gian dài nhiều thập kỷ. Bà Aung San Suu Kyi cũng không ra khỏi ngoại lệ đó, khi hồ sơ đề cử của bà là công trình luận văn PhD dang dở về cha bà có tên: My Father, nói về con đường đấu tranh cho tự do và dân chủ bất bạo động cho Miến Điện hôm nay.

Ở việc xét duyệt giải Nobel hằng năm không chỉ đơn thuần là trình một luận án PhD khoa học, mà còn là một cuộc thi và cuộc cạnh tranh khốc liệt diễn ra của nhiều ứng cử viên được đề cử khắp toàn cầu trong hàng chục năm trước đó, để hội đồng tuyển chọn trao giải Nobel của Viện Hàn Lâm Hoàng Gia Thụy Điển hoặc Na Uy. Nên việc dùng từ Khôi Nguyên là hoàn toàn không có gì sai.Tuy vậy, giải Nobel hòa bình là giải có nhiều tranh cãi nhất từ trước đến nay.

Sẵn đây, nói thêm về PhD cho các bạn trẻ được rõ là, học vị PhD chẳng là cái gì cả. Học xong đại học là đã là nền tảng cho mọi vấn đề khoa học. Học thạc sĩ là học thêm nghiên cứu khoa học và phương pháp luận khoa học. Làm PhD là làm cho một ý tưởng mới và chứng minh rằng mình có biết sử dụng phương pháp luận khoa học và nghiên cứu cho ý tưởng mới. Cả vạn ý tưởng mới của PhD trên toàn cầu mới có được một ý tưởng mới làm nên lịch sử khai phá tư tưởng thời đại mới cho khoa học xã hội và phát minh ra cái hữu dụng cho khoa học tự nhiên. Chỉ có những ý tưởng mới khai phá này mới được nhận Nobel. Còn lại là xếp xó mục ruỗng! Và có những giải Nobel đòi hỏi cả hàng chục đến hàng trăm cái PhD cộng lại. Ví dụ giải Nobel Y học 2011 là rất nhiều công trình, phát minh suốt hơn 40 năm nghiên cứu của 3 giáo sư và bao nhiêu cái PhD từ những học trò của họ, để bổ sung và hoàn thiện ý tưởng của họ.

Bộ phim The Lady là một bộ phim nói lên sự thật cuộc đời của bà Aung San Suu Kyi và gia đình bà. Hiếm có nhân vật lịch sử nào được lên phim trong lúc còn sống như Bà. Phim không chỉ là một tư liệu quý, mà còn giúp cho ta hiểu quá trình mà Bà được trao giải Nobel như thế nào, tuy chỉ lướt qua về việc này, nhưng khá đầy đủ trong nhiều tập phim từ lúc ông chồng bà đề nghị, đến nộp hồ sơ cho Ủy ban xét duyệt giải ở Na Uy, cho đến việc thông báo, và những khó khăn trong việc bà không được phép đến nhận giải do nhà cầm quyền độc tài đang là chư hầu của Trung Hoa. Và phải hơn 21 năm sau nhận giải Nobel Bà mới được đứng vào quốc hội Miến Điện, cũng như dân tộc Miến Điện sang một trang sử mới - dân chủ và nhân quyền của thế giới văn minh.

Ở Trung Hoa cũng vậy, ông Lưu Hiểu Ba cũng phải có Hiến chương 8, và sự đấu tranh kiên trì bền bỉ suốt hơn 20 năm qua, trong đó có cả tù đày, và máu của hàng nghìn dân Trung Hoa, giải này mới đến tay ông, khi ông trong ngục tù độc ác của nhà cầm quyền cộng sản Trung Hoa. Liệu có phải đến 11 năm cho dân tộc, đất nước Trung Hoa và ông Lưu như Miến Điện sau cái giải Nobel trao cho Bà Aung Sun Suu Kyi, hay là bao lâu để có nhân quyền, dân chủ và tư do cho ông Lưu, Trung Hoa và các chư hầu?

Khác với các giải Nobel khác, giải Hòa Bình phải trả giá bằng máu của nhân loại, hoặc một dân tộc. Máu ấy có thể lên đến hàng triệu người, như giải Nobel trao cho 2 người Kissinger của Mỹ và Lê Đức Thọ của Việt Nam vào năm 1973.

Qua tất cả, chúng ta thấy chủ nghĩa cộng sản - đặc biệt là chủ nghĩa xã hội mang màu sắc Lê Nin ở Nga và Mao ở Trung Hoa - đã góp phần không nhỏ cho nhân loại phải đổ máu, phải chịu dưới gông xiềng nô lệ dưới chính dân tộc của mình, còn hơn cả ngoại bang đô hộ dân mình. "Thoát khỏi sự lo sợ""Có thể bạn không nghĩ về chính trị, nhưng chính trị luôn nghĩ về bạn". Điều mà đọng lại trong chúng ta về Bà Aung San Suu Kyi, về gia đình Bà đã làm nên lịch sử cho một cựu cường quốc Đông Á - Miến Điện thời thập niên 1960s.

Youtube tập 1 không có link embed để nhúng vào blogspot, nên tôi đưa link, các bạn có thể mở nó ra xem, và tôi chỉ nhúng các video clip kể từ tập 2 trở đi. Tuy có vài sai sót về dịch thuật và phụ đề của bộ phim mà tôi đưa lên. Nhưng bộ phim không chỉ cho ta hiểu về nhiều vấn đề lịch sử, văn hóa và cuốc đấu tranh đi đến dân chủ hôm nay của không chỉ riêng bà Aung Kyi mà cả dân tộc Miến Điện. Nó còn là bài học cho ta hiểu về giải Nobel, và cho cả những nhà làm phim lịch sử trong nước cần phải học hỏi.

http://youtu.be/Qr-hUXyCGjo
Tập 1

Tập 2

Tập 3

Tập 4

Tập 5

Tập 6

Tập 7

Tập 8

Tập 9 và hết

Asia Clinic - 20h54' ngày thứ Ba, 05/6/2012

Chủ Nhật, 3 tháng 6, 2012

ĐẲNG CẤP?

Nhân diễn đàn kinh tế toàn cầu vừa diễn ra ở Thái Lan vào ngày 30/5/2012 về vấn đề Đông Á 2012 vừa qua. Ngồi xem truyền hình trực tiếp thấy chạnh lòng. Hôm nay được biết các bài phát biểu của những nhà lãnh đạo 4 nước trong khối Asean được đưa lên Youtube. 

Ở diễn đàn này các khách mời chính thức để chỉ dạy cho kinh tế toàn cầu và kinh tế Đông Á nói riêng gồm: thủ tướng nước chủ nhà Thái Lan, lãnh tụ Indonesia, thủ tướng Việt Nam, và lãnh tụ Lào. còn lại là khách mời đến để tham luận và kêu gọi đầu tư. Nên tổng hợp lại để lưu làm tài liệu.


Phát biểu của khôi nguyên Nobel Hòa Bình - Người đàn bà thép của Burma

Trả lời của bà thủ tướng Thái Lan tại diễn đàn kinh tế thế giới

Đóng góp của thủ tướng Việt Nam tại World Economic Forum - East Asia 2012

Toàn bộ những phát biểu của các nhà lãnh đạo được mời: Lời khai mạc của bà thủ tướng Thái Lan - Phát biểu của tổng thống Indonesia - Phát biểu của thủ tướng Việt Nam - của lãnh tụ Lào. Đặc biệt các bàn luận từ phút thứ 50 trở đi sau những phát biểu có tính ngoại giao ban đầu, để thấy đẳng cấp của các lãnh đạo hơn.

Asia Clinic, 11h44' ngày thứ Hai, 04/6/2012

Update ngày 17/6/2012 video bà Aung San Suu Kyi phát biểu tại viện Hàn Lâm Hoàng Gia Oslo, Na Uy, nơi mà 21 năm nay bà chưa được đến để lãnh giải Nobel Hòa Bình, vào ngày 16/6/2012.

HAI TRĂM NĂM NGHIÊN CỨU UNG THƯ: PHÒNG NGỪA, SỐNG SÓT VÀ TƯƠNG LAI


Hai tác giả: Vincent T. DeVita, Jr., M.D., and Steven A. Rosenberg, M.D., Ph.D.

PHẦN I: DẪN NHẬP
 
PHẦN CUỐI: PHÒNG NGỪA, TỶ LỆ SỐNG VÀ TƯƠNG LAI CỦA UNG THƯ

Phòng ngừa Ung thư 
Không có vấn đề làm thế nào điều trị ung thư có thể trở thành dễ dàng, thích hợp hơn bằng ngăn ngừa ung thư. Tuy nhiên, công tác phòng chống một mục tiêu khó khăn. Hình 2 minh họa ba con đường đáng chú ý để thành công, với những khám phá của các kết nối giữa virus và ung thư, phương pháp ngăn ngừa bằng thuốc, và vai trò của thuốc lá trong bệnh ung thư. Khi nguyên nhân của ung thư được biết đến, phòng chống của nó trở thành một vấn đề trong việc sửa đổi hành vi của con người. Nicotine là một trong những chất gây nghiện nhất được biết đến, và tiếp xúc với khói thuốc lá là nguyên nhân nổi tiếng nhất và thường gặp nhất của bệnh ung thư, gây ra khoảng 40% của tất cả các ca tử vong do ung thư. Nó đã được đề xuất vào đầu năm 1912 rằng hút thuốc có thể liên quan đến ung thư phổi(48), với các bằng chứng dịch tễ học trở nên vững chắc trong những năm 1950. Những phát hiện này đã dẫn đến báo cáo của các phẫu thuật viên tổng quát về hút thuốc lá và ung thư đã được ban hành trong năm 1964(49), việc sử dụng các nhãn cảnh báo trên bao bì thuốc lá vào năm 1965, và một lệnh cấm quảng cáo thuốc lá vào năm 1970. Những điều này và sự tích cực khác, cùng việc công bố rộng rãi những biện pháp y tế công cộng, được theo đuổi mạnh mẽ của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ với sự hỗ trợ từ NCI, đã dẫn đến giảm ổn định trong tỷ lệ hút thuốc lá, đã giảm một nửa so với năm 1950 ở Hoa Kỳ. Phải mất thời gian cho những tác hại của hàng ngàn hóa chất gây ung thư trong thuốc lá tiêu tan, và tỷ lệ này không giảm cho đến năm 1990thì, tỷ lệ mắc ung thư phổi ở nam giới bắt đầu giảm, tiếp theo sau đó là giảm tỷ lệ tử vong do ung thư phổi bắt đầu năm 1991.

Đến nay, mục tiêu lịch sử của việc tạo ra một loại vắc-xin ngừa ung thư đã được thực hiện đối với ung thư được gây ra do nhiễm virus. Ngay cả khi virus gây ung thư đã được xác định, thì thời gian trôi qua từ khi phát hiện đến lúc phòng ngừa là quá dài. Papilloma virus ở người được phát hiện vào năm 1907, nhưng nó không được biết có liên quan đến ung thư cổ tử cung cho đến năm 1976(50), và vắc-xin để ngăn ngừa nhiễm loại virus này ở các cô gái trẻ đã không được chấp thuận bởi FDA mãi cho đến năm 2000. Virus viêm gan B đã được phát hiện vào năm 1967 và đã quy cho sự liên quan đến ung thư gan vào năm 1974. Đến năm 1984, nó đã được chỉ ra rằng cả hai bệnh viêm gan B và ung thư gan có thể được ngăn ngừa bằng cách chủng ngừa viêm gan B(51). Kể từ sau đó, trong một số nơi trên thế giới, tiêm chủng cho trẻ sơ sinh chống lại vi rút viêm gan B đã trở thành thói quen. Kể từ khi ước tính được khoảng 20% của tất cả các bệnh ung thư bị gây ra bởi virus, tiếp tục phát triển vắc xin có nhiều hứa hẹn.

Những thuốc kháng estrogen có thể ngăn chặn ung thư biểu mô ống ở giai đoạn tại chỗ và giảm tỷ lệ mắc ung thư vú, thuốc ức chế enzyme (finasteride) chuyển hóa testosterone thành Dihydroxytestosterone có thể ngăn ngừa ung thư tuyến tiền liệt, và aspirin có thể ngăn chặn ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, phương pháp này không được sử dụng rộng rãi bởi vì số lượng lớn người bình thường sẽ không cần phải tiếp xúc với những chất độc hại tiền tàng để ngăn ngừa một số bệnh ung thư.

Tỷ lệ Sống sót hiện nay và trong tương lai 
Bảng 1 cho thấy những thay đổi trong tỷ lệ sống sót tương đối của ung thư liên quan đến những sự kiện khoa học, và hình 1, hình 2 cho thấy những thay đổi trong tầng suất mắc bệnh ung thư và tỷ lệ tử vong, với ký hiệu trong biểu đồ khi tỷ lệ tử vong từ một ung thư cụ thể bắt đầu giảm. Ngay sau khi sự phát triển những phương pháp điều trị thành công trong những năm 1970, tỷ lệ tử vong bệnh cụ thể bắt đầu giảm đáng kể cho bệnh ung thư bạch cầu ở trẻ em và bệnh Hodgkin. Tầng suất mắc các bệnh này là quá thấp để ảnh hưởng đến tỷ lệ chung của tử vong do ung thư. Tỷ lệ chung bắt đầu giảm ngay sau khi giới thiệu những phương pháp chẩn đoán sớm và các biện pháp phòng ngừa và những phương pháp điều trị hỡ trợ hiệu quả cho những bệnh ung thư phổ biến, chẳng hạn như ung thư vú và đại tràng. Tỷ lệ sống 5 năm tương đối cho tất cả các loại ung thư là 38% vào cuối những năm 1960s, ngay trước khi thông qua Đạo luật Ung thư Quốc gia, đến bây giờ đã tăng lên 68%. Đường thẳng dự báo cho thấy tỷ lệ sống sót sẽ tăng lên 80% vào năm 2015(53,54). Nhìn chung tỷ lệ tử vong do ung thư bắt đầu giảm trong năm 1990 tại Hoa Kỳ, đã giảm 24% tổng thể từ khi đó(53, 54). Đường thẳng dự báo đến năm 2015 chỉ ra rằng giảm tổng thể tuyệt đối trong tỷ lệ tử vong ung thư là khoảng 38 điểm phần trăm.


 Hình 2: Thời điểm những sự kiện phòng ngừa ung thư

Tuy nhiên, những dự đoán này là gần như chắc chắn đánh giá chưa đúng mức, vì chúng được dựa trên giả định rằng sẽ ít có thay đổi trong việc quản lý của bệnh ung thư từ nay đến năm 2015. Hầu hết giảm tỷ lệ tư vong hiện nay là kết quả của việc thực hiện rộng rãi các công nghệ cũ để chẩn đoán, phòng ngừa và điều trị, kích thích bởi kinh phí được cung cấp bởi cuộc chiến chống ung thư. Tuy nhiên, phần thưởng lớn nhất từ kinh phí đó dùng cho đầu tư - ứng dụng lâm sàng của những thành quả của cuộc cách mạng phân tử đặc biệt bắt đầu bởi Đạo luật Ung thư Quốc gia - vẫn chưa đến và không thể được đo bằng việc sử dụng các số liệu thống kê hiện hành.

Tương lai 
Giải mã trình tự hệ gen của con người vào năm 2000 đã có một ảnh hưởng sâu sắc trên tất cả ngành y. Chi phí cho giải mã trình tự hệ gen làm gợi nhớ đến định luật Moore(*), với chi phí để giải mã bộ gen của con người được giảm một nửa mỗi 2 năm. Không khó để thấy trước một thời gian khi bộ gen cá nhân của một người có thể được giải mã với chi phí thấp nhất khoảng 100 đô la Mỹ, đưa các nghiên cứu di truyền trở thành một xét nghiệm thường quy. Các công ty khởi xướng với mục đích này đã sẵn sàng có mặt.

Giải mã trình tự bộ gen sâu đến thế hệ thứ hai và thứ ba đang bộc lộ sự phức tạp của kế hoạch chi tiết bệnh ung thư và không có nghi ngờ sẽ còn bộ lộ ra những hệ thống mà con người chưa tưởng tượng đến. Tuy nhiên, rõ ràng chúng ta đang phải đối mặt với một tương lai mà trong đó bệnh nhân bị ung thư hoặc những người có nguy cơ gia tăng sẽ có bộ gen được sắp xếp theo trình tự như một vấn đề thường quy, khi so sánh giữa các mô tiền ác tính và mô ác tính. Những bất thường được phát hiện sẽ trở thành mục tiêu của các phương pháp điều trị thuốc tương đối đơn giản, và nếu các hiệu quả được phản ánh từ những gì chúng ta đã thấy trong những năm gần đây với liệu pháp điều trị phân tử đích, khả năng ngăn ngừa hoặc điều trị ung thư trong tương lai sẽ là ấn tượng. Những hậu quả về kinh tế và xã hội của ung thư chuyển đổi thành một căn bệnh có thể chữa được hoặc bệnh mạn tính sẽ có được cả hai cảm giác hài lòng và khó khăn. Tổng quan về 200 năm của lĩnh vực ung thư này cung cấp sự hỗ trợ cho nguyên lý của giá trị của sự kiên nhẫn và đầu tư trong nghiên cứu.

Bài viết được 2 tác giả công bố trên tạp chí www.nejm.org vào ngày 30/5/2012

Ghi chú: Mọi số kèm trong ngoặc đơn là tài liệu tham khảo của các tác giả viết bài này đã được dẫn nguồn trong bài viết gốc. Có thể vào bài gốc để tìm link chèn.
(*) Định luật Moore: là định luật được phát biểu do ông Gorden Moore - một trong những thành viên sáng lập nên Tập đoàn Intel nổi tiếng thế giới về sản xuất chip máy tính. Định luật Moore được phát biểu là: "Số lượng transitor trên mỗi inche vuông sẽ tăng gấp đôi sau mỗi năm". Định luật được phát biểu và công bố trên tạp chí Electronic Magazine ngày 19 tháng 4 năm 1965.

BS Hồ Hải dịch - Tư Gia - 21h19' Chúa Nhựt 03/6/2012