BÓNG MA BẮC HÀN

Bài viết cùng tác giả:+ Những ngày cuối cùng của Gaddafi 

+ Tổn thất của Trung Hoa ở Châu Phi

+ Liệu có chiến tranh lạnh lần II đang diễn ra? 

+ Những mắc xích trói buộc của châu Á

Bài đọc liên quan:

+Hoang tưởng chính trị của Trung Hoa

+ Liệu Bắc Hàn có đang mất Trung Hoa?

+ Trung Hoa và kết thúc cuộc chiến A Phú Hãn
+ Hành động dại dột của Trung Hoa trong trường hợp Syria

+ Hiểm hoa hay triển vọng Bắc Hàn?

+ Vạn lý trường chinh với Trung Hoa

+ Kissinger bàn về Trung Hoa

+ Trung Hoa hạ cánh - nhẹ nhàng mà không nặng nề 

+ Những bất ổn sắc tộc của Trung Hoa

+ Chăn gối với kẻ thù 

+ Tương lai Trung Hoa về đâu? 

+ Bàn về quan hệ với Trung Hoa 

+ Thấy gì qua luật chỉ tệ Trung Hoa của Hoa Kỳ?

+ Bá Kiến Chí Phèo và chiến tranh tiền tệ 

Bài viết gốc: The Ghost of North Korea

Bài viết của bà Yuriko Koike, cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Cố vấn An ninh Quốc gia Nhật Bản, cựu chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do của Nhật Bản, và hiện đang lãnh đạo phe đối lập trong Quốc Hội.

TOKYO - Lúc 7:39sáng ngày 13 tháng 4, giờ địa phương, Bắc Hàn đã bắn một tên lửa (mà nó được gọi là một vụ phóng vệ tinh) trong sự phản đối của gần như toàn bộ cộng đồng quốc tế. Trong một cách ngoan cố đó của Bắc Hàn, thế giới có cách của nó, bởi vì tên lửa đã phát nổ một phút sau khi cất cánh, mảnh vỡ của nó rơi vô hại xuống biển.

Bắc Hàn thường im lặng sau những lúc như vậy: vì "thất bại" không tồn tại trong từ điển chính trị của Bắc Hàn, do đó, thất bại này có thể không được báo cáo hoặc thảo luận. Phương tiện truyền thông của đất nướcnày thường xuyên che đậy bất kỳ những thất bại nào bằng những ca khúc thiết tha lòng yêu nước, ca ngợi khoa trương cho chế độ.

Nhưng lần này lại khác. Đằng sau những cảnh tượng ở Bắc Hàn thất bại. Trong những tuần tới, chúng ta có thể sẽ thấy một cuộc thanh trừng những người chịu trách nhiệmvề việc phóng tên lửa. Thật vậy, cuộc sống của các kỹ sư và nhà khoa học liên quan đến nhiệm vụ khởi động tên lửa có thể như mành treo chuông.

Hơn nữa, Bắc Hàn không thể phủ nhận sự thất bại này, bởi vì chế độ đã mời các phương tiện truyền thông quốc tế tham dự sự kiện - thậm chí cho phép các phóng viên nước ngoài vào phòng kiểm soát nhiệm vụ - để hợp pháp hóa nó như là một vụ phóng "vệ tinh" và không phải là một cuộc thử nghiệm vũ khí. "Thất bại" không thể che dấu được, do đó, nó đã nhanh chóng được thừa nhận.

Những gì đã được coi là một kỷ niệm ngày sinh lần thứ 70 của Kim Chính Nhật(1), ngày 15 tháng 4, và bắt đầu chế độ mới dưới sự lãnh đạo của người nối ngôi ông, đứa con trai út, Kim Chính Ân, kết thúc là một màn buồn thảm. Thường dân tại Bình Nhưỡng nói với truyền thông nước ngoài, như một cái máy rằng, "thành công được sinh ra từ sự thất bại lặp đi lặp lại".

Đó là một ý kiến cảm tính. Các vụ phóng tên lửa được cho là một di sản của Kim Chính Nhật, người nhiệt thành tin tưởng rằng sự tồn tại của Bắc Hàn cần phải phát triển vũ khí hạt nhân và sinh hóa. Vì vậy, các vụ phóng tên lửa không thành công có lẽ có nghĩa là nối lại thử nghiệm hạt nhân theo sau những thử nghiệm trong những năm 2006 và 2009, là không thể tránh khỏi.

Tuy nhiên, các nguyên tố phóng xạ, chẳng hạn như Krypton-85 hoặc Xenon-135, không được phát hiện trong bầu khí quyển sau những kiểm tra trước đó. Cũng như miền Bắc gọi tên lửa gần đây, là một "vệ tinh", một vụ nổ dưới lòng đất gây ra bởi những chất nổ thông thường không thể được sử dụng như là một con bài mặc cả, trừ khi nó được gọi là một "thử nghiệm hạt nhân". Một cuộc thử nghiệm hạt nhân kế tiếp tương đương với 500-1.000 tấn thuốc nổ đã được đảm bảo bỡi Bắc Hàn có thể sẽ thực hiện sớm.

Việc ra mắt không thành công lần này cũng đánh dấu cho sự thất bại an ninh của Bắc Hàn, khi một chiến lược gia Hàn Quốc có được các đơn đặt hàng cuối cùng về di chúc của Kim Chính Nhật ở Bắc Hàn. Những chỉ thị trong di chúc này tầm thường đến mức được gọi chỉ là công việc của gia đình họ Kim. Di chúc chỉ ra rằng "các lời giáo huấn phải được thực hiện bởi Kim Kyong Hui" (em gái Kim Chính Nhật), "Kim Kyong Hui và Kim Chính Ân cần phải bảo bọc gia đình," và rằng "Kim Kyong Hui phải nắm lấy sự quản lý tất cả các tài sản hoàng tộc Kim trong và ngoài nước".

Phương tiện truyền thông nước ngoài thường tập trung vào vai trò của Kim KyongHui là vợ của người nắm quyền cai trị bên trong Bắc Hàn Jang SungTaek(2), nhưng, bà là em gái của Kim Chính Nhật, bà ta đã kiểm soát một cách chắc chắn trong quá trình thay đổi nhân sự Bắc Hàn kể từ cái chết của anh trai mình. Trong bảng thứ tự 232 thành viên của ban lễ tang của Kim Chính Nhật, bà đứng vị trí số 14, chồng của bà ở vị trí 19. Bà luôn được xếp hạng cao hơn chồng trong những biên bản chính thức. Thật vậy, Jang Sung Taek được đưa vào hàng Tướng lĩnh là quyết định của bà.

Vấn đề là Kim Kyong Hui có sức khỏe kém, do nhiều năm nghiện rượu. Hơn nữa, bà ta có tính khí thất thường và luôn tự nhận mình là nhân vật trung tâm, cho nên thậm chí Kim Chính Nhật cũng đã từng nghi ngờ và bắt giữ bà ta để kiểm tra. Do sức khỏe yếu kém của mình, không hiểu làm thế nào bà ta sẽ có thể tiếp tục tư vấn cho Kim Chính Ân, giữa một rừng các nhân viên quân sự mà trong những của thập niên 1970s và 1980s đã từng hỗ trợ triều đại trước. Kim Chính Ân cần cố vấn gần gũi với lứa tuổi của mình hơn, nhưng không có ai ở trong tay lúc này.

Những mối quan tâm đến triều vua hiện nay dường như là tối quan trọng cho chế độ. Đầu cơ đang gia tăng, ví dụ, cho dù Kim Sol Song(3) - con gái thứ hai của người vợ thứ ba của Kim Chính Nhật sẽ được chỉ định vai trò khi Kim Kyong Hui không còn có thể thực hiện nhiệm vụ của mình.

Trước khi qua đời, Kim Chính Nhật đã nhắc đi nhắc lại rằng, nên xây dựng ít nhất ba lò phản ứng hạt nhân. Ông cũng cảnh báo rằng Trung Hoa, mặc dù là đồng minh thân cận nhất của Bắc Hàn, nhưng cũng là nước đáng để thận trọng nhất. Bắc Hàn, ông nhấn mạnh, không cho phép tự bán mình cho Trung Hoasử dụng.

Khi Kim Nhật Thành ("Lãnh tụ Vĩ đại Đời đời") qua đời vào năm 1994, Kim Chính Nhật đã dựa vào lời dạy của cha mình để củng cố quyền lực của mình. Thật vậy, không có cách nào biết được là liệu ý tưởng và chính sách trong suốt triều đại của Kim Chính Nhật có thực sự là của Kim Nhật Thành hay không. Có lẽ "Mười nguyên tắc để thành lập hệ thống Một Tư Tưởng" của Kim Chính Nhật nên được xem như là một tài liệu chính thức có quy định hướng dẫn làm theo khi nào, ở đâu, và bỡi ai. Trong trường hợp đó, người kế thừa ông, con chim non Kim Chính Ân chưa đủ lông, có thể khẳng định được hướng đi để làm theo lời ông.

Bắc Hàn thường xuyên tấn công bằng quân sự vào cộng đồng quốc tế xung quanh. Nhưng lại chính Bắc Hàn tự đẩy mình xoay quanh bởi những lời huấn thị của một bóng ma, việc này lại thuận tiện để sử dụng bởi những người cũ vẫn còn phụ trách ở Bình Nhưỡng. Liệu thế giới còn lại còn cho phép Bắc Hàn thời hạn bao lâu nữa để nó tự đẩy mình quanh một bóng ma?

@Project – Syndicate 2012

Ghi chú của người dịch:

1. Sinh nhật lần thứ 70 của Kim Chính Nhật: Đúng nó là ngày 16/02/2012 chứ không phải ngày 15/4/2012. Mà ngày 15/4/2012 là ngày sinh nhật thứ 100 của Kim Nhật Thành. Có lẽ tác giả và tòa soạn đã nhầm lẫn ở điểm này.

2. Jang Sung Taek: Em rễ của Kim Chính Nhật và là chồng của Kim Kyong Hui. Người nắm chức vụ phó chủ tịch ủy ban quốc phòng quốc gia Bắc Hàn, chỉ đứng sau Kim Chính Nhật và hiện chỉ đứng sau lãnh tụ trẻ 28 tuổi, Kim Chính Ấn.

3. Kim Sol Song: là người chị cùng cha khác mẹ của Kim Chính Ân. Theo như di chúc của Kim Chính Nhật để lại thì cô con gái này sẽ kế thừa vị trí quản lý tài sản của hoàng gia nhà họ Kim ở Bắc Hàn, khi bà em gái của Kim đệ nhị không còn khả năng kiểm soát tình hình. Song người con giá này của Kim Chính Nhật cũng chỉ mới xuất hiện hình ảnh trong đám tang của ông. Bắc Hàn là một xứ sở của những bí hiểm đến huyền thoại của loài người ở thế kỷ văn minh này.

BS Hồ Hải dịch – Asia Clinic – 7h35' Chúa Nhật, 22/4/2012

LIỆU BẮC HÀN CÓ ĐANG MẤT TRUNG HOA?

Bài đọc cùng tác giả: 

+ Chuyển từ Trung Đông đến Thái Bình Dương

+ Hậu triều đại Kim Chính Nhật

+ Thực phẩm, một vấn đề cần suy xét ở Bắc Hàn

+ Cuộc trường chinh từ thông cáo Thượng Hải

Bài đọc liên quan:

+ Tổn thất của Trung Hoa ở Châu Phi
+ Hành động dại dột của Trung Hoa trong trường hợp Syria

+ Hiểm hoa hay triển vọng Bắc Hàn?

+ Vạn lý trường chinh với Trung Hoa

+ Kissinger bàn về Trung Hoa

+ Trung Hoa hạ cánh - nhẹ nhàng mà không nặng nề 

+ Những bất ổn sắc tộc của Trung Hoa

+ Chăn gối với kẻ thù 

+ Tương lai Trung Hoa về đâu? 

+ Bàn về quan hệ với Trung Hoa 

+ Thấy gì qua luật chỉ tệ Trung Hoa của Hoa Kỳ?

+ Bá Kiến Chí Phèo và chiến tranh tiền tệ 

Bài viết gốc: Is North KoreaLosing China?

Bài viết của Christopher R. Hill, hiện đang là hiệu trưởng Trường Nghiên cứu Quốc tế Korbel của University of Denver. Ông là một trong những kiến ​​trúc sư chính của ngoại giao Mỹ trong những năm 1990s và 2000s. Một cựu trợ lý ngoại trưởng về Châu Á Thái Bình Dương, đã từng là Đại sứ Mỹ tại Iraq, Hàn Quốc, Macedonia, và Ba Lan, đặc phái viên Mỹ tại Kosovo cuối thặp niên 1990s, một nhà đàm phán chính cho Hiệp định Hòa bình Dayton, làm kết thúc chiến tranh Bosnia,  và là nhà lãnh đạo của hoa Kỳ đàm phán sáu bên về vấn đề hạt nhân của Bắc Hàn giai đoạn từ năm 2005 đến 2009.

DENVER - Đối với hầu hết các quốc gia, sự thất bại làm thu hút sự chú ý toàn cầu của một vụ phóng tên lửa có nghĩa là quay trở lại từ đầu(a return to the drawing board = back to drawing board), hoặc ít nhất là cần có một số cái nhìn nội tình nhằm tìm ra những gì đã đi sai đường. Nhưng điều đó không xảy ra ở trường hợp của Bắc Hàn, nơi mà sự ra mắt tên lửa tầm xa Unha 3 chỉ đơn thuần là thiết lập một thời kỳ cho một cấp độ mới của sự thách thức: một vụ nổ hạt nhân khác, có lẽ lớn hơn trong quá khứ.

Có vẻ như, thế giới phải thấy cái mà các nhà khoa học Bắc Hàn đã làm chủ như thế nào để sản xuất một loại vũ khí hủy diệt hàng loạt, mặc dù bị đói kém trong sản xuất thực phẩm. Và nó như một cuộc biểu dương lực lượng cần thiết để thực hiện việc trao quyền hợp pháp cho nhà lãnh đạo mới thuộc thế hệ thứ ba, Kim Chính Ân, một cậu bé độc tài mà cho đến nay mới chỉ được chứng minh trên truyền hình rằng ông có thể cưỡi được ngựa, và thể hiện mình là người biết đọc.

Từng được sử dụng như là một thước đo của sự cảm thông ở châu Á cho một Bắc Hàn dũng cảm và thách thức hệ thống của họ đối với Hoa Kỳ và phần còn lại của cộng đồng quốc tế. Nhưng những ngày đó đã qua. Khi Hội đồng Bảo An Liên Hợp Quốc thông qua sự nhất trí về tuyên bố vào ngày 16 tháng 4 cho thấy, không có quốc gia nào, kể cả Trung Hoa, cố gắng làm bất kỳ cái gì ngoài việcđối phó với Bắc Hàn.

Đặc biệt, Trung Hoa dường như đã mất kiên nhẫn. Được biết, trong thời gian chuẩn bị để phóng tên lửa, Bắc Hàn từ chối đáp ứng những lời khẩn cầu(plea) của Trung Hoa rằng họ nên rút lui (stand down). Trung Hoa đã có nhiều thế kỷ kinh nghiệm đối phó với các vấn đề trên bán đảo Triều Tiên, đây là lần khó khăn nhất của các nước láng giềng nhỏ, chư hầu của đế chế Trung Hoa, nhưng thậm chí Trung Hoa không nhận được bất kỳ một thông tin hồi đáp nào của Bắc Hàn, đó là một sự xúc phạm mới.

Nếu có vấn đề nào với Bắc Hàn có được giải quyết không, thì nó sẽ được Trung Hoa trả lời rằng họ đã làm hết sức mình. Việc kiểm soát Bắc Hàn vẫn đang diễn ra, nhưng trong lúc này, có những dấu hiệu đáng lo ngại là những đầu tư và thương mại của Trung Hoa ở Bắc Hàn, trong đó có 1 siêu thị Trung Hoa, mà ở đó tiền tệ địa phương có thể được giao dịch như những tỷ giá của một thị trườngtự do (có nghĩa là thị trường chợ đen), kỳ lạ là nó có thể làm cho Trung Hoa phải phụ thuộc vào Bắc Hàn.

Những nhà đầu tư và thương nhân vào Trung Hoa trong những năm gần đây đến từ Nhật Bản và Hàn Quốc, hai đối tác thương mại lâu đời của Bắc Hàn, đã rút lui, do các biện pháp trừng phạt chính thức và tăng kích thích cộng đồng với hành vi không khoan nhượng của Bắc Hàn. Trong khi đó, thương mại của Trung Hoa với Bắc Hàn đã tăng từ khoảng 1 tỷ đô la trong năm 2005 lên hơn 5,1 tỷ vào năm 2011. Các mô hình tổng thể là quen thuộc: Trung Hoa nhập khẩu những nguyên vật liệu từ Bắc Hàn, chẳng hạn như than đá, và xuất khẩu máy móc, hàng tiêu dùng, và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế.

Chính phủ Trung Hoa đã chứng minh việc trao đổi thương mại đang phát triển này bằng cách tuyên bố rằng, Bắc Hàn sẽ phải đánh giá cao những kỳ diệu của một nền kinh tế thị trường. Nhưng đó đơn giản chỉ là một nỗ lực để làm một nghĩa cử cần thiết: cho một quốc gia mà ở đó có một trong những chế độ quan liêu bậc nhất trên toàn cầu, Trung Hoa có một thời kỳ khó khăn đến kinh ngạc để nói với cộng đồng kinh doanh của nó, là không phải để làm kinh doanh với một ai đó, đặc biệt là đối với một người bạn và đồng minh có tính lịch sử.

Sự miễn cưỡng từ lâu của các nhà lãnh đạo Trung Hoa để tham gia vào các biện pháp trừng phạt quốc tế thường là do niềm tin của họ bằng vào việc đánh giá có hoặc không trong việc phán xét những hành động, để họ thực hiện. Có lẽ chủ nghĩa thực dụng thực sự được phô bày trong trường hợp của Bắc Hàn là một sự miễn cưỡng để kiềm chế trong cộng đồng doanh nghiệp ở thời điểm mà kinh tế Trung Hoa đang tăng trưởng chậm hơn và lo việc củng cố nội bộ như hiện nay.

Sự trỗi dậy của Trung Hoa là một trong những sự phát triển được nghiên cứu nhiều nhất trong thời đại của chúng ta. Với tất cả những gì của một quốc gia có thể được mô tả như là một nền văn minh, và con đường đi của Trung Hoa đã tạo ra rất nhiều ấn tượng hơn bất kỳ những thử nghiệm tên lửa nào của Bắc Hàn. Nó đã nổi lên từ cái mà họ gọi là sau "một thế kỷ tủi nhục" để trở thành một trong những động lực phát triển kinh tế và thành tựu trí tuệ cũng như văn hóa của thế giới. Khi thăm Trung Hoa bạn sẽ phải choáng váng bởi những thành tựu của nó trên phạm vi của sự nổ lực cho đời sống con người.

Nhưng, như nhiều người Trung Hoa thừa nhận, đất nước của họ vẫn còn nhiều việc phải làm, cả trong nội bộ và trong giao dịch với phần còn lại của thế giới. Một số việc mà doanh nghiệp chưa hoàn thành, bao gồm việc hòa giải các cam kết trong quá khứ với những lợi ích hiện hành. Tất cả các quốc gia đều phải mang trong mình một số gánh nặng từ quá khứ, và Trung Hoa không là ngoại lệ. Nhưng gánh nặng bảo vệ Bắc Hàn từ sự phẫn nộ chính đáng của thế giới thì Trung Hoa không thể đủ khả năng để thực hiện lâu dài.

Bây giờ sẽ là một thời điểm rất tốt cho Trung Hoa, như thành ngữ, bỏ tiền vào những nơi mà bạn đặt niềm tin bằng cửa miệng (to put its money where its mouth is). Trung Hoa nên tiếp bước với lá phiếu của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc lên án hành vi của Bắc Hàn, bằng cách đóng cửa thương mại song phương.

@Project – Syndicate 2012

BS Hồ Hải dịch - Asia Clinic - 14h05' ngày thứ Sáu, 20/4/2012